Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 570 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՍՍՈՒԿ (յեսսուկ, յեսմիկ) «ճարճրուկ, ասորեակ (բոյս)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pek- «բուրդ կամ մազ գզել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pekmo-)
(ճարճրուկը մազոտ ցողուն ունի)՝ բուսանուանականակազմ -ուկ ածանցով. *pekmo-ի համար հմմտ. պ. pasm «բուրդ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. pasm «բուրդ»
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՍՍԱՅՔ (հգն.) «(ԲՀ՝ «գործնականք» կամ «իմաստունք»»
Փոխառություն
(տառադարձութիւն)
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՍՏ (-ի) «անհնազանդ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեստել, հեստանք, հեստութիւն, հեստումն
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՏ (-ոյ) (ետ) ««ոտք, հետք, ուղի, օրինակ, նմանութիւն» (զհետ «հետեւից, հետո, հետ, միասին»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pedo- «ոտք»
արմատից. նոր՝ հետախուզութիւն, հետաքրքրական, հետեւողական, անհետեւանք, անհետեւողական, ետադիմական, ետադիմութիւն եւ այլն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հետակորոյս, հետամուտ, հետամտիկ, հետաքրքիր, հետեւիլ, հետեւակ, հետեւանք, հետի, հետերթու, հետիոտ(ն), որովհետեւ, ոտն(ա)հետ, ետ, ետս, ետոյ, ետքն, ետինք, հետախուզութիւն, հետաքրքրական, հետեւողական, անհետեւանք, անհետեւողական, ետադիմական, ետադիմութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. padá- «քայլ»
ավ. pādəm- «հետք, հետ»
լատ. peda «հետք»
հ. իսլ. fet «քայլ»
խեթ. pedan-
Մատենագիտություն
H. AG 460; Աճ. ՀԱԲ 83; Pok. IEW 791
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՏԻՐ «հեռու» (ԲՀ)
Անստույգ
Կապ ունի՞ հետ բառի հետ:
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐ (-ոյ, -ի, -աց) «գլխի մազ»
Ծագումն անհայտ է
Նմանութիւն ունի գերմանական բառերի հետ։ կապ ունենա հնդեւրոպական *ser- «իրար կողքի շարել, կցել» արմատի հետ, որտեղից հայ․ յեռուլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերաւոր, հերարձակ, հերատել, հերատուկ, հերակործ, հերաքարշ, հերահարութիւն, գանգրահեր, դեղձանահեր, երկնահեր, ձաղկահեր, բազմահեր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐԵՍԻՈ(Վ)Տ (-ք, -այք, -ա(յ)ց) «աղանդաւոր, հերետիկոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αίρεσιώτης
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերեսի(ոտ)ութիւն, հերեսութիւն, հերիութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 361; Աճ. ՀԱԲ 85
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐԵՏԻԿՈՍ (եռետիկոս) «հերձուածող, հերետիկոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αίρετικός
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերետիկոսութիւն, հերետիկոսապետ
Մատենագիտություն
H. AG 361; Աճ. ՀԱԲ 85
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐԻՍԱՅ «մի կերակրատեսակ, հարիսա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. harisa
Աղբյուր՝ պրս. harisa
Մատենագիտություն
H. AG 516; Աճ. ՀԱԲ 85-86
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐԻՒՆ (-եան, -եամբ, ուշ՝ -ոյ, -ի, -աց) «ծակելու գործիք, բիզ, մախաթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *per- «անցկացնել, ծակել» -իւն վերջածանցով
արմատից՝ -իւն վերջածանցով․
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. περόνη «գնդասեղ»
Մատենագիտություն
H. AG 467; Աճ. ՀԱԲ 86