Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված
· Էջ 57 / 290
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՐՓՈՒՐԱՅ
(-ի, -ից)
(գորփուրալ, գորբորայ, զօրբօրայ, զօրփօրալ, թօրփօրայ, թօրփօրալ)
«լատինական եկեղեցու սեղանի սփռոց»
(եկեղեցական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ լատ. corporale
Աղբյուր՝ լատ. corporalis
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 586
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒԹ
(-ոյ)
«գութ, գթություն, սեր, փափագ, աղաչանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghedh-
«միավորվել, սերտ կապված լինել, իրար հարմարվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghōdh-to-)
Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել հնդեւրոպական *ghou- «ընկալել, ուշադրություն դարձնել» արմատից՝ *ghou-to- > գութ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գթալ,
գթութիւն,
գթալի,
գթած,
գթածագոյն,
գթածագործ,
բազմագութ,
գորովագութ,
բարեգութ,
մեծագութ,
յաճախագութ,
անգութ
Նոր՝
գթաշարժ, գթաշարժութիւն, գթատատ, գթասիրտ, գթասրտութիւն, գթոտ, անգթօրէն
գթաշարժ, գթաշարժութիւն, գթատատ, գթասիրտ, գթասրտութիւն, գթոտ, անգթօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
gōrs
հ. անգլ.
gōd
հ. վ. գ.
guot
գ.
gut «հարմար, լավ»
հ. սլ.
ugožditi «սիրաշահել, դուր գալ»
ռուս.
выгода «օգուտ»
լատ.
faveō «լավ վերաբերվել, գթասիրտ լինել, նպաստել»
հ. իսլ.
gā «ուշադրություն դարձնել, հոգալ, հոգ տանել» (*gāwon)
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒԼ
I
«թուբ, բթամիտ, թմրած»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ արդյոք գել «ոլորված, պիրկ», գելում «ոլորել, արկել. ճնշել, ճմլել, ճզմել» բառերի հետ, որ ծագում են հնդեւրոպական *uel- «պտտել, ոլորել» արմատից (*uol- > գուլ՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլիլ,
գլանալ
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒՂՁՆ
(գուղձ, գուղցն, քուց)
«գուղձ, հողակոշտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ghelg'h-
«գեղձ (գնդաձեւ բան, ուռուցք, այտուցք)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghōlg'h-)
o-ձայնդարձային ձեւ
Եթե հնդեւրոպական *ghelg'h- «գեղձ» ձեւն սկզբնապես ունեցել է «գնդաձեւ բան, ուռուցք, այտուցք» իմաստը, ապա գուղձն բառը կարող է գալ *ghōlg'h- տիպի ձայնդարձային ձեւից: - Ջահ.: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 589) միացնում է կոճճն նույնիմաստ ձեւի հետ, որ տե՛ս առանձին։
Մատենագիտություն
Ջահ. None;
ՀԱԲ 589
Տե՛ս նաեւ
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՆ
I
«ջանք, ճիգ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uon-
«ձգտել, ցանկանալ, ձեռք բերել, հաղթել»
Բաղադրութիւն՝ գունատր: Բնիկ հնդեւրոպական՝ *uon- «ձգտել, ցանկանալ, ձեռք բերել, հաղթել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունատր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vanati «ցանկանում է, սիրում է, ձեռք է բերում, հաղթում է»
լատ.
vēnor «որս անել, որսալ, ձգտել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 592
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՆԴՍՏԱՊԼ
(գունդստապլ, գունդուստապլ, գօնդստապլ, գունուստապլ, նոր՝ գունդստաբլ)
«արքունի բարձրաստիճան պաշտօնեայ, սպարապետ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հ. ֆր. conestable
(թերեւս)
Աղբյուր՝ իտալ. contestabile
(թերեւս)
թերեւս մասամբ բարդուած գունդ բառի հետ
Մատենագիտություն
H. AG 389;
Աճ. ՀԱԲ 595
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՊԱՐ
«ըմբշամարտ, կռիւ, պատերազմ, վէճ, մի օդերեւոյթ»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«խփել, զարկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-par (<*vi-para))
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(հաւանաբար ... բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած)
Ենթադրւում է *gu-par (<*vi-para)՝ հնդեւրոպական *per- «խփել, զարկել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուպարել,
գուպարած,
գուպարադիր,
գուպարայադք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
pərət «մարտ, կռիւ»
հայ. (< իրան.)
պատ-ել «յաղթել»
մ. պ.
ni-part «կռիւ»
խոտ.-սակ.
purr «յաղթել»
Էջ 174, սյունակ 1
ԳՈՒՏԻ
(բրբ. կուտիկ)
«գլխարկ, գդակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *gudik
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *gudik: Հմմտ. նաեւ վրաց. (< իրան.) kudi «գլխարկ, գտակ» (Ջահուկյան):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բելուջ.
gud «հագուստ» (իրան. gaud «ծածկել» արմատից)
Մատենագիտություն
Գ. Ասատրյան, «Իրան-Նամե» 42
Տե՛ս նաեւ
Էջ 174, սյունակ 1
ԳՈԳՈԱԼ
«կռալ, կռավել, գոգոալ (փորի մասին)»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«բնաձայնական արմատ»
Բնաձայնական կազմություն. հմմտ. հնդեւրոպական *gher- բնաձայնական արմատին պատկանող բառերը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 600
Էջ 174, սյունակ 1
ԳՈՀՃ
(-ի, -աց, -ից)
(գոռհ, գոհի, գոեխ)
«փողոց, բանուկ ճանապարհ, հրապարակ, քաղաքամեջ, աղբ, ցեխ, գյուղ», գռեահ «ռամիկ»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
Հավանաբար կապ չունի (իրանական միջնորդությամբ) հ. հնդկ. grha- «տուն, բնակարան», հ. պ. gard «ծառա» (որպես *«տնային») բառերի հետ, որոնք գալիս են *gherdh- «ցանկապատել, պատել» արմատից եւ որից (իրանական միջնորդությա՞մբ) ծագում է գերդաստան բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գռեհիկ,
գռեհի-ք
Նոր՝
գռեհկութիւն, գռեհկաբար
գռեհկութիւն, գռեհկաբար
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։