Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 594, սյունակ 1
ՇՈՒՇՏ
I
«տարակուսող, երկբայող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeu-
«ուշադրություն դարձնել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *skeu- «ուշադրություն դարձնել» արմատի հետ, որից, թերեւս շուար (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անշուշտ,
արեւիշուշտ,
շուշտել,
շուշտիկ,
շուշտակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 594, սյունակ 1
ՇՈՒՇՏԱԿ
(բ.՝ «գլխաշոր»)
«թաշկինակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *šustak
փոխատու լեզու՝ պ. šusta
«շոր»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *šustak։ հմմտ. պ. šusta (> արաբ. šūštaga «շոր»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
šusta
«շոր»
արաբ.
šūštaga
«շոր»
Մատենագիտություն
H. AG 215;
Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 594, սյունակ 1
ՇՈՒՊ
«նուրբ կտոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. šūb
«փաթթոց, թաշկինակ»
Հնչյունապես քիչ հավանական է աղբյուրը համարել արաբ. šubba-ն, որից միջնորդաբար ռուս. шуба «մուշտակ»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արաբ.
šubba-ն
ռուս.
шуба
«մուշտակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Էջ 595, սյունակ 1
ՇՈՒՔ
(-ոյ, -ի)
«շվաք, ստվեր, ծածկոց, հովանի, շուք, շքեղութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu-
«լուսավորել, լուսավոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'uoko-)
որից կազմվել է նաեւ *k'euk- հիմքը
որից կազմվել է նաեւ *k'euk- հիմքը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շքալ,
շքեղ,
շքադիր,
շքեղազարդ,
շքեղաշուք,
մեծաշուք,
անշուք,
բարեշուք,
չարաշուք,
սքանչելաշուք,
գեղաշուք,
գեղեցկաշուք,
բազմաշուք,
շքախումբ,
շքամուտք,
շքանշան,
շքեղափայլ,
շքերթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
scati-
«լուսավորում է, փայլում է, վառվում է»
հ. հնդկ.
çukra-, çukla-
«լուսավոր, սպիտակ, մաքուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 132
Էջ 597, սյունակ 1
ՇՐՈՒԱՆ
(շրվան)
«մի սպիտակ ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պարսկերեն
փոխառութիւն պարսկերենի՞ց
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՄԲՈԼՈՆ
«կամարատակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἔμβολον
Մատենագիտություն
H. AG 518;
Աճ. ՀԱԲ 559
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՉ
(-ով, չ-)
«ոչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kue-
(անմիջական նախաձեւ՝ n- (<*kuo-))
դերանվանական հիմք
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական n- եւ չ տարրերից, որոնցից երկրորդը գալիս է վերջահար *-k’- մասնիկից (հմմտ. ո-ք, ին-չ, այլեւ հ. հնդկ. ca, ավ. ča հուն. τέ, լատ. -ex), իսկ առաջինի հարցը լիովին պարզ չէ։ Ճիշտ է, այն կարծես համընկնում է n- (<*kuo-) դերանվանական հիմքի հետ, բայց այդ դեպքում ո՞րն է ժխտական տարրը (*kuo-kue- պիտի նշանակեր «ով որ», «ով է », որի անցումը ոչ-ի դժվար է բացատրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչինչ,
չժողովուրդ,
ոչնչութիւն,
չիք,
ոչնչանալ,
չմեղ,
ոչէութիւն,
չբոտի,
չախորժութիւն,
չբոտիլ,
չագահութիւն,
չքատորիլ,
չահագին,
չքանալ,
չանձնաւոր,
չնաշխարհիկ,
չանսական,
չնչին,
չաստուած,
ոչնչին,
չեւ,
ոչնչական,
չէական,
չբմեղանք,
չբմեղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ca
ավ.
ča
հուն.
τέ
լատ.
-ex
Էջ 603, սյունակ 1
ՈՌ
«ոռ, հետույք, տակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ors-
«նույնիմաստ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *orsos)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *orsos նույնիմաստ նախաձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոռճան,
բրդոռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄρρος
հ. վ. գ.
ars
հ. անգլ.
ears
խեթ.
arra
Մատենագիտություն
H. AG 482;
Աճ. ՀԱԲ 564
Էջ 604, սյունակ 1
ՈՍՏ
I
(-ոյ)
«ճյուղ, շիվ, ոստ, ելունդ, բլուր, բլրակ, իլիկի վրա դիզված թել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ozdo-s-
«ճյուղ, ոստ»
նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոստախիտ,
ոստանալ,
ոստաքանդ,
ոստակոտոր,
նրբոստ,
մանրոստ,
բազմոստ,
վեցոստեան,
դառնոստեան,
եաւթնոստեայ,
ոստայն,
ոստայնանկ,
ոստայնանկել,
ոստայնանկութիւն,
միոստանի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄζος
գոթ.
asts
«ճյուղ»
հ. անգլ.
ōst
«ոստ, ելունդ»
Մատենագիտություն
H. AG 482;
Աճ. ՀԱԲ 568-569
Էջ 606, սյունակ 1
ՈՐԴԻ
(-ւոյ, -ւոց, -եաց)
«որդի, զաւակ, արու զաւակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«ծնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *portuo-)
որից նաեւ որթ (հորթ): Պոկոռնին (Pok. IEW 1, 326) տալիս է *er- «բարձրացնել» արմատի տակ, որից նաեւ յորդոր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որդեակ,
որդեգիր,
որդեծնութիւն,
որդեսէր,
որդիասէր,
որդիանալ,
անորդի,
կուսորդի,
բոզորդի,
եղբորորդի,
հարճորդի,
շնորդի,
փոխորդի,
փողորդի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
prthuka-
«ձագ, հորթ, տղա»
հ. հուն.
πόρτις
«հորթ, երեխայ»
Մատենագիտություն
H. AG 482;
Աճ. ՀԱԲ 576
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։