Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 750 բառահոդված (էջ 57/75)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 584, սյունակ 1 Էջ 584
ՇԱՇԱՓԵԼ (շօշափել) «շոշափել»
Ստուգաբանություն (կրկնավոր կազմություն)
հ.-ե. արմատ՝ *skeup- շուփ (շփել) արմատի հիմքը
Կրկնավոր կազմություն, որի շափ արմատը Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 547) միացնում է շուփ (տե՛ս շփել) առմատի հետ, բայց սրա՝ մեր տված ստուգաբանությամբ (*skeup- արմատից) հարցի լուծումը դժվարանում է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաւշափելի, շաւշափական, դիւրաշաւշափագոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խարխափել
հ/շ հերթագայությա՞մբ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 547
Տե՛ս նաեւ
Էջ 584, սյունակ 1 Էջ 584
ՇԱՇԻԼ (շօշիլ, շոշիլ, շուշիլ) «լուծվել, քայքայվել, փտել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՐ (շերբ, շերդ, շերտ) «ատլուրակ, ասպուրաքս»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերոց
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՔ (բ. շէք, շէնք, շքեռ) «շեք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skek- «ցատկել, արագ շարժում» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhek-)
Ավելի անհավանական է Աճառյանի վարկածը (ՀԱԲ 3, 512) ասորերենից ծագելու մասին՝ ասոր. saga «ազդր»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեք-շեքել, շեքատակ, շեքամէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
scehan
«շտապել»
մ. վ. գ.
schicken
«ուղարկել»
հ. սլավ.
skoka
«ցատկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 512
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԷՋ- «շիջում, մարում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ueit- «լուսավորել, լուսավոր, սպիտակ» «առկայծել» իմաստի զարգացմամբ
բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'ueit- «լուսավորել, լուսավոր, սպիտակ» հիմքից՝ «առկայծել» իմաստի զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիջանիլ, շիջուցիլ, շիջելափառ, շիջանուտ, անշէջ, դիւրաշէջ, հրդեհաշէջ, հրշէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
śvit-
«փայլել»
ավ.
spaēta-
«սպիտակ»
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻԹ (շիտ) «կաթիլ, բոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skēt- «ցատկել, ոստնել, ցայտել, բխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhēt(h)-)
«բոց» իմաստը կարող է գալ *kuei-t- «լուսաւոր, սպիտակ» արմատից, մանաւանդ որ այս արմատին պատկանող բառերի մէջ կան մերձաւոր իմաստներ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիթալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
scateo
«բխել, վխտալ»
հ. լիտվ.
skasti (skatau)
«ցատկել»
ռուս.
цвести
«ծաղկել»
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻԼ I (-ի, -աց) «շիլ, շիլական, ծռաչք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skel- «ծռել, հենել, ծուռ» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շլամիտ, շլութիւն, շլանալ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻՂ (-ոյ) (շեղ, շիտ) «շիւղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-)
որտեղից նաեւ ցելուլ (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շղաբեր, շիղաբեր, շղաբերել, շիղադէտ, շիղահան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻՃՏՍԱԿԵԼ «կարմրել (շատ ուտել-խմելուց)» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՈԳ (ուշ՝ -ոյ) «շոգ, տոթ, ճառագայթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'uogh-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'uogh- *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» արմատից, որից նաեւ շուք, շող, նշոյլ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոգի, շոգանալ, շոգալիք, շոգխաշել, շոգեակ, շոգետեսակ, շոգեկաթսայ, շոգեմակոյկ, շոգեմեքենայ
Տե՛ս նաեւ