Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված
· Էջ 57 / 160
Էջ 283, սյունակ 1
ԻԴՈՍ
I
«հռոմեական տոմարի մեջ մարտ, մայիս, հուլիս եւ հոկտեմբեր ամիսների 15-ը եւ մյուս ամիսների 13-ը»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. *είδος < լատ. idus
Մատենագիտություն
H. AG 350;
Աճ. ՀԱԲ 238
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԼ
I
(-ոյ)
«իլիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ծռել»
Աճառյանը դնում է կասկածելիների մեջ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
olwyn «անիվ» (*oleinā)
հ. վ. գ.
lun
լիտվ.
lušis «մոլկի, պահանակ»
հայ.
աղեղն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 308;
Աճ. ՀԱԲ 239
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԿԱՊԼԻ
(ի կապլի)
««ի նեղի» կամ «ի տեղի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Ի նախդիրով կապակցություն՝ թերեւս կապ- արմատական բաղադրիչով:
Էջ 284, սյունակ 1
ԻՂՁ
(-ի, -ից)
(ըղձ-, ղձ-)
«իղձ, բաղձանք, աղոթք, կախարդ, հմայող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *elk-
«փափագել, տենչալ, ըղձալ»
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«փափագ, իղձ, բաղձանք»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները կապված են հնչիւնական կամ իմաստային դժուարութիւնների հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըղձ(ան)ալ,
ըղձապատում,
ըղձութիւն,
ըղձակերտ,
նախիղձիկք,
դձանալ,
դձալի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
ալկատ «փափագել, տենչալ, ըղձալ» (ալկատ)
հայ.
զեղձ «փափագ, իղձ, բաղձանք»
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄԱՆԱԼ
«իմանալ, հասկանալ, խորհրդածել, զգալ, կարծել, ենթադրել, հնարել, նիւթել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *em-
«վերցնել»
Մեյեն (Meillet, MSL 8, 280) բխեցնում է *men- «մտածել» արմատից՝ ի-ով, բայց իմանալ-ի խոնարհումը նման է -ան ածանցով բայերի խոնարհմանը՝ -անամ եւ -ացայ ձեւով, որ ենթադրում է իմ- արմատ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմանալի,
իմանող,
անիմանալի,
դժուարիմանալի,
իմաստ,
իմաստակ,
իմաստապէս,
իմաստասէր,
իմաստասիրել,
իմաստասիրութիւն,
իմաստաւոր,
իմաստութիւն,
իմաստուն,
անիմաստ,
իմաց,
իմացումն,
իմացութիւն,
իմացուած,
իմացողութիւն,
դժուարիմաց,
անիմաց,
խորհրիմաց,
յառաջիմաց,
լաւիմաց,
իմայ,
անիմայ,
երկիմայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
emō «գնել, ձեռք բերել»
հ. խոլ.
em «վերցնել, ընդունել»
լիտվ.
imti «վերցնել»
հ. սլ.
imēti «վերցնել, ունենալ» (ըստ Շեֆտելովիցի եւ Պեդերսենի)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 122, 165;
MSL 280
Էջ 286, սյունակ 1
ԻՇԽԱՆ
(-ի, -աց)
«իշխան, իշխող, տեր, պետ, կառավարիչ, զօրաւոր մարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական աղբիւր *xšān(a)
(ավելի քիչ հաւանական է)
Աղբյուր՝ պրթ. xšayant (xšynd)
(ավելի քիչ հաւանական է)
«իշխան»
Հաճախակի համեմատւում է խեթ. išha «տեր» բառի հետ, որ աւելի քիչ հաւանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իշխանական,
իշխանաբար,
իշխանութիւն,
անիշխանութիւն,
ինքնիշխան
Նոր՝
իշխանավայել, անիշխանական
իշխանավայել, անիշխանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
xšayant (xšynd) «իշխան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 286, սյունակ 1
ԻՊ(Լ)ԻՍ
(իբլիզ)
««սատանա, դեւ» (ԲՀ՝ «քեիար»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. iblīs
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 248
Էջ 287, սյունակ 1
ԻՌԻՈՆ
«բանաստեղծական մի չափ` դիւցազնական, հեքսամետր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ηρωόν
տառադարձություն; միայն թե տալիս է ոչ թե մեր բերած ձեւը, այլ ηρωίκον-ը, որ իբր աղաւաղուելով տուել է այս ձեւը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 248
Էջ 287, սյունակ 1
ԻՍԱՐԻՄ
(իստորոն, իկարոն «ողորմելի»)
«ողորմութիւն»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստոյգ բառ
Էջ 287, սյունակ 1
ԻՍԼԻՄ
«ամբողջ, ամբողջութիւն (°)»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. salām
(թերեւս)
«ամբողջութիւն»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։