Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դա» որոնման արդյունք՝ 1597 բառահոդված · Էջ 57 / 160
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 221, սյունակ 1 Էջ 221
ԵՐԱՍՏ ««դաս, կարգ, խումբ» (արաստ «հրապարակ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *rast
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծաղրերաստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. rast
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 41
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԲՈՒՃ (-ոյ) «կենդանու կրծքամիս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhrugo- «կոկորդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bh(ե)rug-, *bhorg-)
արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φαρυξ (ուշ՝ φάρυνξ) «կոկորդ»
լատ. frumen «կոկորդ» ((*frug-s men))
հ. իսլ. barki «պարանոց»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 45; Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԴ (-ոյ) «տանիքի լուսամուտ, երդիկ, տուն, ծուխ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «անցկացնել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *per-to-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երդակից, երդաշէն, երդահամար, երդումարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. pərǝtu- «անցարան, անցուղի, անցատեղ»
հուն. —
լատ. porta «դարպաս, մուտք, ելք, անցարան»
լատ. portus «նավահանգիստ, ապաստան, տուն»
հայ. հորդ «անցք, անցուղի»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 64
Էջ 223, սյունակ 1 Էջ 223
ԵՐԵԶԿԱՆ ««ամսվա տասնմեկերորդ օր» («կյանք դաշտի») (բբ)»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԵՒ II «երեւում, երեւալը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկիլ, երեւակ, երեւոյթ, աներեւոյթ, յերեւան, յերեւանի, բացերեւ, ակներեւ, յայտներեւակ, հանկարծերեւեաց, յետսերեւակի, սակաւերեւեաց, մակերեւոյթ
Նոր՝
երեւակայական, երեւակայութիւն, աներեւակայելի, օդերեւոյթ, դրսերեւոյթ, մակերեւութային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πρέπω «աչքի ընկնել»
հ. խլ. richt «ձեւ, կերպարանք»
հ. վ. գ. furben «մաքրել (*«երեւելի դարձնել»)»
Մատենագիտություն
H. AG 444; Աճ. ՀԱԲ 49
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԵՒԻԼ «բույսի ժանգ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *erebh- «մութ, կարմիր, դարչնագույն» *-իլ ածանցով
այս արմատից են կազմված բազմաթիվ բուսանուններ եւ կենդանական անուններ՝ տրված ըստ գույնի։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԷ (-ոյ) (երէ, երայ, հգն. երունք) «որս, որսի կենդանի, կենդանի էակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *er(i)- «կենդանանիշ» (անմիջական նախաձեւ՝ *eretiio-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *eretiio- (՞) *er(i)- կենդանանիշ արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երէվայրի, քաջերէ, շիկերէ, երէորս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. երինջ, որոջ (<*երոջ)
հուն. ἔριφος «ուլ»
լատ. ariēs, -etis «արու ոչխար, խոյ»
հ. խլ. heirp «այծյամ, այծ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 123
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԻ (-ւոյ, -եաց) (երի) «կենդանու կրծքամաս, երբուծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *rēiti-
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 54) բխեցնում է հնդեւրոպական *perə- «առջեւ» ձեւից, բայց բերած օրինակները բուն մարմնամասերի անուանումներ չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. rietas «ազդր»
լատվ. rieta «ոտք»
հ. սլ. ritə «հետույք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 863; Աճ. ՀԱԲ 54
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԻԹԱՄԱԾԵԱԼ (ի թաւ մածեալ) «?»
Անստույգ
«Եւ մինչդեռ յայնմ յադետս տարակուսի եւ ի շտապ տագնապի երիթամածեալ կային» նախադասութեան մէջ: Բառարանագիրները երիթ-ը կապում են երից կամ երեք բառերի հետ:
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԻՆՋ (-ոյ, -ու) «էգ հորթ, մատաղ կով, կով»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «գլուխ, եղջյուր, եղջերավոր անասուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'rentio-)
հմմտ. հ. վ. գ. (h)rind «խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար, եզ» (ըստ Պատրուբանյանի. մերժում է Աճառյանը, ՀԱԲ 2, 56, առանց հաշվի առնելու, որ *k'r-ով սկսվող նախաձեւի դեպքում *k'-ն կարող էր ընկնել, ինչպես k'l-ի դեպքում). (հմմտ. *k'luke-> լսել, *k'lu-ro> լուր)։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցումը կենդանի նշանակող արմատից՝ որոջ բառի հետ միասին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երնջ(ն)ակ, երիժնակ, իգատերնջնակ, իգատերնջայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. (h)rind «խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար, եզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 56