Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 631 բառահոդված (էջ 57/64)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 743, սյունակ 1 Էջ 743
ՑԻՆ I (-ո) «ցին, ուրուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kiē- «գունացույց»
բայց բուն ձեւի վերականգնումը դժուարութիւններ ունի։ Մեր ՀԼՊ-ում (էջ 131) ընդունուած է երկրորդ ստուգաբանութիւնը՝ գունացոյց *kiē- արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἰκτῖνος
«ցին»
հ. հնդկ.
çyēná-
«արծիւ, բազե»
Մատենագիտություն
ՀԼՊ 131
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՆՈՐԲԵԼ «ցանկալ» կամ «հոգալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Յնորել բայի ձեռագրական տարբերակ, հավանաբար սխալագրությամբ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՎԻԼ «երեւալ» կամ «բերկրել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրություն դարձնել, նկատել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական ծագման ցոյց-ի՝ առանց երկրորդ -ց-ի (*skeu- «ուշադրություն դարձնել, նկատել») արմատի հետ, թե՞ նմանությունը պատահական է։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՈՒՑ (-ոյ) «ուրախութիւն, հանդէս, ուրախութիւն երգ, պար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրութիւն դարձնել, նկատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sku-sk-)
gnyg բառի ձայնդարձային ձեւ արմատից. հարաբերութիւնը նոյնն է, ինչ անգլ. show-ի իմաստների միջեւ:
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՈՓ «թոյլ, թեթեւամիտ, ցոփ, շաղատան»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցոփանալ, ցոփացուցիչ, ցոփութիւն, ցոփոգի, ցոփաբերան, ցոփոնի, ցոփիճանել, ցոփիճնբաց
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՕԴ (ցեթ) «մեզ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
բառի բարբառային տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցօղել, ցեթել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 748, սյունակ 1 Էջ 748
ՈՒԽԶԱՐ «մթնոլորտային շերտ, որ, ըստ հների, առաջ է բերում օդերեւույթներ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 748, սյունակ 1 Էջ 748
ՈՒՂԵՇ (ուղ՝ -ի, -աց) (ուղէշ, աղէշ, աղօշ) «ճյուղ, ծիլ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղեշարձակ, ուղիշաբերձ, գեղուղէշ, երկնուղէշ, յոգնուղէշ
Էջ 748, սյունակ 1 Էջ 748
ՈՒՂԻՂ (ուղեղ, ուղետ, ուղխիտ) «ուղիղ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս կապ ունի ուղեղ կամ ուղի բառերից մեկի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղղել, ուղղաբերձ, ուղղակի, ուղղագիր, ուղղագործ, ուղղական, ուղղահաւատ, ուղղածել, ուղղապետել, ուղղոտնիլ, թերուղիղ, ուղղալար, ուղղահայեաց, անուղղակի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 748, սյունակ 1 Էջ 748
ՈՒ(Ղ)Խ (-իյ, -ից) «հեղեղ, առատահոս ջուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. uihu- «դուրս հոսել, հեղեղել»
(Ղափանցյան, Ջահուկյան, Հարությունյան)։ Ավելի քիչ հավանական է Աճառյանի կարծիքը հյուսիսկովկասյան փոխառություն լինելու մասին
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 597