Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 57 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼՇԱՆԱԼ «աղոտանալ, մթագնել, տկարանալ (տեսողութեան մասին), գլանալ, բթանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փայլուն, սպիտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhlēskh- կամ *bhleskh-)
հմմտ. հայ. բալ «մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն», գոթ. bala «դժգոյն», ռուս. бельмо «աչքի փառ», այլեւ (*bhles- >) մ. վ. գ. blas, գ. blals «դժգոյն, գունատ», եթե կապ չունի պշնուլ (պիշ) «ակնապիշ նայել» բայի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլշակնիլ, բլշակնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բալ «մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն»
գոթ. bala «դժգոյն»
ռուս. бельмо «աչքի փառ»
մ. վ. գ. blas «դժգոյն, գունատ»
գ. blals «դժգոյն, գունատ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼՈՒՐ -ոյ (ուշ՝ -ի, -ից, -եր) «բլուր, բարձունք» (աշխարհագրական)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhlō-ro-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhlō-ro-` *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլրացի, բլրածեւ, բլրակ, բլրակերպ, հողաբլուր, անտառաբլուր, հանդիպաբլուր
Նոր՝
բլրակաձեւ, բլրանման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր. bāl «բարձունք, գագաթ»
հ. իռլ. bali «բարձունք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՂԵՏ (-բղետ, -պղետ) «բիծ, պիսակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փայլուն, սպիտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhlei-d-) *bhlei- «փայլել, սպի» արմատից
արմատից. հմմտ. հ. անգլ. bli «գոյն. գունաւոր», չեխ. bli-zna «սպի» (*bhledo-s)` հ. անգլ. blāt, ռուս. бледный, «դժգոյն, գունատ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտաբղետ, խայտաբղետութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. bli «գոյն. գունաւոր»
չեխ. bli-zna «սպի»
հ. անգլ. blāt
ռուս. бледный «դժգոյն, գունատ»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան ՀԼՊ 117
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՂԽՈՐ(ՈՍ) «կանաչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. χλωρός
բխել բայի հետ բաղարկուած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 456
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲԼՁ «տոփանք, սեռական գրգիռ, ցանկութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել, հորդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhōldhi-) o-ձայնդարձային ձեւ
արմատից. հմմտ. հայ. բեղմն «արական սերմ», հուն. φαλλός «առնանդամ», նորվ. böl «կտուց, սեռական գրգիռ»։ Իմաստով մօտ է հատկապես նույն արմատի՝ *bhlendh- ձեւից կազմված սլավ. ձեւերին՝ հ. սլավ. bleda, blesti bloždo, bloditi «մոլորվել, անառակություն անել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բղջախոհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բեղմն «արական սերմ»
հուն. φαλλός «առնանդամ»
նորվ. böl «կտուց, սեռական գրգիռ»
հ. սլավ. bleda, blesti bloždo, bloditi «մոլորվել, անառակություն անել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117; Աղայան, ԲՍՀ 48
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՆԱԿ -ի, -աց «բնակարան, բնակատեղի, գերեզմանոց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bunak
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակիլ, բնակիչ, բնակարան, բնակութիւն, անբնակ, եղեգնաբնակ, դիաբնակ, հեռաբնակ, վրանաբնակ, մարդաբնակ, անմարդաբնակ, լեռնաբնակ, երկնաբնակ
Նոր՝
ազգաբնակչութիւն, բնակատեղ, բնակչութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 121
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՆԴԵՌՆ -ռան, -ռունք (բնդիռն, փնդեռն) «մի սեւ բզեզ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *pen- «տիղմ, ցեխ, ճահիճ, ջուր, խոնաւ» (անմիջական նախաձեւ՝ *phen-)
կապ ունենայ հնդեւրոպական *pen- (*phen-) արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փնդեռնաբատակ, կոյաբնդիռ
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՆԴՈՐ (-փնդոր) «խառն»
Անստույգ (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh- «կապել»
կազմուած է առանձին չգործածուած *բնդ- արմատից եւ -որ անձանցից։ բնդ-ը կարո՞ղ է արդյոք կապված լինել հնդեւրոպական *bhendh- «կապել» բայի հետ՝ իմաստային յուրահատուկ զարգացմամբ. սրանից թերեւս տարբեր է բրբ. բնդել, «մի կերպ կարել» բայը, որից՝ բնդորել, բնդբնդորել (բնդմնդորիլ) եւ որը թերեւս նույնպես կապված է *bhendh-ի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնդորել, անբնդոր, խառնափնդոր, խառնաբնդորապէս, խառնաբնդորել
Էջ 132, սյունակ 1 Էջ 132
ԲՈԶ (-ի, -աց) (ուշ՝ նաեւ -ից) «պոռնիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. bozi
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոզութիւն, բոզահոմանի, բոզանոց, բոզորդի, բոզաւագ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 459
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈԼՈՐ (–ի, –ից, –ոյ) «բոլոր, ամբողջ, կլոր, բոլորակ, լուսնաշրջան, երկնաբեւեռ, կոկոն, գնդաձեւ զարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռչել, բխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhol-) *bhol- + -որ ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոլորել, բոլորակ, բոլորակութիւն, բոլորաձեւ, բոլորշի, բոլորովին, բոլորովիմբ, բոլորեքին, բոլորեքեան, բոլորապատել, երեքբոլորաձեւ, ծրաբոլոր
Նոր՝
բոլորանուէր, բոլորագիր, բոլորտիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բլուր
մ. վ. գ. bole «բողբոջ»
մ. վ. գ. boln «հաստ, մեծ»
հ. վ. գ. ballo
գ. Ball «գնդակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 461