Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված
· Էջ 57 / 236
Էջ 207, սյունակ 1
ԴՐԴԵԼ
«դրդել, շարժել, գրգռել, հորդորել»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *dhreibh-
«քշել, մղել, հրել, դրդել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhribh-t-)
*-t- ածանցական բաղադրիչով
Պատկերավոր կազմություն: Հազիվ թե որեւէ կապ ունենա *dhreibh/*dhribh- «քշել, մղել, հրել, դրդել» արմատի հետ՝ *-t- ածանցական բաղադրիչով՝ *dhribh-t:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դ(ր)դուել,
դրդումն,
դրդիչ
Էջ 207, սյունակ 1
ԴՐԴԶ
«ցնդաբանություն»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«բնաձայնական արմատ»
Բնաձայնական կազմություն: Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *dher- բնաձայնական արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրդջիւն,
դրդջումն
Էջ 207, սյունակ 1
ԴՐԵՄԽՈՂ
(դրեմխոխ)
«ժանտահոտ»
(ԲՀ՝ դրեմ «խուխ. ժահահոտ»)
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է: Ամալյանը (ԲՀ 278) արմատը համարում է դրեմ եւ բխեցնում է հուն. δριμύς «սուր, կծու, կծվահոտ» բառից, որ քիչ հավանական է:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δριμύς «սուր, կծու, կծվահոտ»
Էջ 207, սյունակ 1
ԴՐՆԳԵԼ
(*դրինդ-)
«դոփել»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«բնաձայնական արմատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhren-)
ածանցյալ ձեւով
Բնաձայնական կազմություն, որ, թերեւս, կապված է հնդեւրոպական *dher- բնաձայնական արմատի հետ (*dhren- ածանցյալ ձեւով):
Էջ 208, սյունակ 1
ԴՐՈՒԺ
II
«վնասակար մի ոգի, մի տեսակ դեւ»
(բբ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. druǰ
«խաբեբա, դեւ»
(նախորդ դրուժ արմատի հետ կապուած)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 695
Էջ 209, սյունակ 1
ԵԶ
(-ոյ)
«մեկ, միակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sem-
«մեկ, միասին»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sem-gh-)
°
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 4) չի ընդունում, բայց առաջարկում է նույնպես կասկածելի մի ստուգաբանություն՝ արեւելակովկասյան փոխառություն: հմմտ. աբխ., աբազ. zə, za, կաբ., ուբիխ. zzə:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ΐγγια «մեկ» ((Հես.))
լատ.
singuli «առանձիններ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 902
Էջ 209, սյունակ 1
ԵԶՆ
(-ին, -անց)
«եզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ag'h-
«խոշոր եղջերավոր անասուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *eg'h-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եզնանոց,
եզնալուծ,
եզնակ,
եզնախոյ,
եզ(ն)ող,
եզնիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ.
ahē- «կով»
ավ.
azī «երեք տարեկան կով»
մ. հոլ.
ag «խոշոր եղջերավոր անասուն, ար...»
Էջ 210, սյունակ 1
ԵԶՐ
(-եր)
(այլեւ, հարմարեցմամբ՝ եզերտ)
«եզր, սահման, ափ, վերջ, ավարտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *eg'h-
«եզր, սահման»
(անմիջական նախաձեւ՝ *eg'her(o)-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եզ(ե)րիլ,
եզրակացութիւն,
գետեզր,
ծովեզր,
ծովեզրեայ,
անեզր,
տի-եզերք,
տիեզերախաւս,
տիեզերական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
éžeras «լիճ»
լատվ.
ezers
հ. սլ.
ezero
ռուս.
озеро
փռյուգ.
Ezara «լիճ» (տեղանուն)
լիտվ.
eže «սահման, սահմանագիծ»
լատվ.
eža «սահման, սահմանագիծ»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 47;
Աճ. ՀԱԲ 6;
Ջհ. СГАЯ 105
Էջ 210, սյունակ 1
ԵԹ
I
«միայն (՞)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *et-
դերանվանական արմատից
առկա է նաեւ եթէ-ի մեջ. թ-ի համար հմմտ. նույն արմատից ծագող *i-t(h), որ առկա է *itthā «այստեղ, այնտեղ», *itthám «այսպես, այդպես», լատ. item «այսպես, այսպիսով» բառերում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ետեթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
item «այսպես, այսպիսով»
Էջ 210, սյունակ 1
ԵԼ
-ի, -ից
«ելնելը, ելք, ընթացք, ավարտ, հաջող ավարտ, արեւածագ, արեւելք, բխում, հետույք, մորթի, ծակոտի, ծախս, հեռանալը, հրաժարում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ele-/lā-, *el-ei-, *el-eu-)
հիմքային ձեւերով, ընդ որում՝ *el-eu-ghe > ելոյզ
ընդել-ը գրված է նաեւ ընտել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ելանել,
ելեմուտ,
ելամուտ,
ելանելի,
ելուստ,
խաչելեալ,
խաչելութիւն,
վերելակ,
վերելք,
ելուն
Նոր՝
ելակետ, ելարան, զելանել, ընդելանիլ, ընդելակից, անընդել, մարղընդել, ձեռնընդել, ելուզանել, ելոյզ, ելուզումն, ելուզակ, եղուզակ, յեղուզակ, մարդելոյզ, նախելուզակ, ընդելուզանել
ելակետ, ելարան, զելանել, ընդելանիլ, ընդելակից, անընդել, մարղընդել, ձեռնընդել, ելուզանել, ելոյզ, ելուզումն, ելուզակ, եղուզակ, յեղուզակ, մարդելոյզ, նախելուզակ, ընդելուզանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ελθω
հուն.
ελατιω «քշել»
հ. իռլ.
luid «գնում էր» ((<*ludhe))
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 8-9;
Pok. IEW 306-307
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։