Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված · Էջ 57 / 186
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԲՈՒՃ (-ոյ) «կենդանու կրծքամիս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhrugo- «կոկորդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bh(ե)rug-, *bhorg-)
արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φαρυξ (ուշ՝ φάρυνξ) «կոկորդ»
լատ. frumen «կոկորդ» ((*frug-s men))
հ. իսլ. barki «պարանոց»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 45; Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԳ (-ոյ) «երգ, բանաստեղծություն, նվագարան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *erkuo- «ճառագայթել, շողալ, հնչել, երգել, գովերգել» (անմիջական նախաձեւ՝ *erku-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգել, երգեցիկ, երգահան, երգիչ, երգեցող, եղերգութիւն, քնարերգ, ողբերգակ, հագներգութիւն, կատակերգակ, նախերգանք, օրհներգու, երգահան, թատերերգակ, դիւցազներգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. arká «ճառագայթ, երգ, երգիչ»
խեթ. arkuāc «աղոթել»
Մատենագիտություն
H. AG 443; Աճ. ՀԱԲ 43
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԳԵՀՈՆ (-ի, -աց, -ից) (երգիոն, երգետոն, որկանոն, որգան, որղեն, որգեն) «երգեհոն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. όργανον
ձեւափոխված հայ. երգ բառի ազդեցութեամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգեհոնահար, երգեհոնային, երգեհոնիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 44
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԳԻԾԱՆԵԼ (երգէծ-. հերգիծանել) «պատռել, ճեղքել, պայթեցնել, գծել, նշան անել, կծել, նախատել, ծաղրել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պատռել, ճեղքել, քերծել, ճանկռոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ureid-s)
արմատից (Ֆրիսկ)։ Հնչյունապես խոցելի է Հյուբշմանի ստուգաբանությունը (IF Anz. 10, 47), որ բերում է Աճառյանը՝ *urēg- (պիտի գար *երգիծ- եւ երգծանեմ)։ Երկու դեպքում էլ առկա է ս-ի՝ *r-ից առաջ պահպանվելու եւ *g-ի փոխվելու խնդիրը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգիծանիչ, երգիծումն, երգիծական, երգիծանք, երգիծաբան, երգիծաբանական
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԴ (-ոյ) «տանիքի լուսամուտ, երդիկ, տուն, ծուխ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «անցկացնել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *per-to-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երդակից, երդաշէն, երդահամար, երդումարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. pərǝtu- «անցարան, անցուղի, անցատեղ»
հուն. —
լատ. porta «դարպաս, մուտք, ելք, անցարան»
լատ. portus «նավահանգիստ, ապաստան, տուն»
հայ. հորդ «անցք, անցուղի»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 64
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԴՈՒՄ(Ն) (-ն) «երդում, ուխտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «հանդիսավորապես ասել, խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *urēdhu-(?))
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երդնուլ, երդնուալ, երդումն, երդումնտել, երդմնիլ, երդմնազանց, երդմնակեր, ստերդումն, շատերդումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. βερυω «արտասանել» ((Հեսիք.))
լատ. verbum
գոթ. waúrd
պրուս. virds «բառ»
ավ. urvāt-գ «սահմանում, պահանջ, պատվեր» ((*urēto->))
հուն. ρητον «պայմանավորվածություն, պայման»
հ. սլ. rota «երդում»
Մատենագիտություն
Meillet, MSL 142; Ջահ. ՀԼՊ 156; AG 443
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԵՒԻԼ «բույսի ժանգ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *erebh- «մութ, կարմիր, դարչնագույն» *-իլ ածանցով
այս արմատից են կազմված բազմաթիվ բուսանուններ եւ կենդանական անուններ՝ տրված ըստ գույնի։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԵՔ (-ից) «երեք (3)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *treies- «երեք» (անմիջական նախաձեւ՝ *tri-) բաղադրություններում
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *treies-, *tri- (բաղադրություններում)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեքամեայ, երեքիկին, երեքկնիկ, երեքտասան, երեք(հ)արիւր, երեքսաւրեայ, երեքակ, երեքլեզուեան, երեքբզեան, երեքպայծառ, երեքապայծառ, երեքսրբեան, երեքայարկ, երեքայարմար, երեքնուկ, երեքնուկի, երիցս, երիր, երրորդ, երրորդութիւն, երրակի, երրակ, երեքեան, եռայարկ, եռանկեան, եռավանկ, եռանկիւն, եռաժանի
Նոր՝
եռափ, եռակայմ, եռահատոր, եռապատիկ, եռապատկել, եռապետ, եռապետութիւն, եռապետական, եռաստիճան, եռատամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. trayā
հուն. τρεῖς
լատ. trēs
հ. խլ. tri
գոթ. þreis
պրուս. tris
խեթ. tri «3»
Մատենագիտություն
H. AG 444; Աճ. ՀԱԲ 50; Pok. IEW 1090-1091
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԷ (-ոյ) (երէ, երայ, հգն. երունք) «որս, որսի կենդանի, կենդանի էակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *er(i)- «կենդանանիշ» (անմիջական նախաձեւ՝ *eretiio-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *eretiio- (՞) *er(i)- կենդանանիշ արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երէվայրի, քաջերէ, շիկերէ, երէորս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. երինջ, որոջ (<*երոջ)
հուն. ἔριφος «ուլ»
լատ. ariēs, -etis «արու ոչխար, խոյ»
հ. խլ. heirp «այծյամ, այծ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 123
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԷՑ ((երէց, իրից), -ու, -ուէ, -ամբ, -ունք, -անց, ուշ՝ -ոյ, -աւ, -ունիք, -ունեաց) «ավագ քահանա»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիցակից, երիցանալ, երիցանի, երիցապետ, երիցութիւն, երեցութիւն, իրիցութիւն, երիցուկ, իրիցուկ, հացերէց, աւագերէց, բարձ-