Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 5731 բառահոդված (էջ 567/574)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 791, սյունակ 1 Էջ 791
ՖՕՌՏ «հանդերձի մաս, փեշ, քղանցք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 791, սյունակ 1 Էջ 791
ՖՕՏԱՆՁ «վայրի դաղձ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. fūdanĵ
փոխատու լեզու՝ արաբ. fūtanĵ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 623
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԲԱՐ «ազատաբար, ընկերաբար, ընտանեբար, լրբաբար, մեծաբար, որդեբար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է -ա- հոդակապից եւ բուն -բար բաղադրիչից, որ բար-ք բառի արմատն է։ Վերջինս, դերանվանական հիմքին միանալով, կազմում է, այսպես կոչված, կցական բարդություններ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազատաբար, ընկերաբար, ընտանեբար, լրբաբար, մեծաբար, որդեբար, այսբար, հիբար, որբար
Տե՛ս նաեւ
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԳԱՐ «աչագար, գլխագար, լեզուագար, խելագար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *gar «ցավ, հիվանդություն»
Կազմված է -ա- հոդակապից եւ բուն -գար բաղադրիչից՝ բարդության երկրորդ բաղադրիչ -> ածանցակերպ -> ածանց անցմամբ։ գար «ցավ, հիվանդություն» արմատը (հմմտ. զարիլ «ցավել», զարադութիւն «աղիքի հիվանդություն, փորհարինք») իրանական ծագում ունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աչագար, գլխագար, լեզուագար, խելագար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավեստ.
gaδa
«փչացում, կործանում, աղետ»
հ. հնդկ.
gada-
«հիվանդություն»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան 1987
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԳՈՅՆ «դառնագոյն, լրբագոյն, սրբագոյն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. gaona- «կերպ, եղանակ, գույն»
Կազմված է -ա- հոդակապից եւ բուն գոյն բաղադրիչից, որ գոյն բառն է։ Վերջինս իրանական ծագում ունի։ Դերանվանական հիմքերի հետ կազմում է, այսպես կոչված, կցական բարդություններ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դառնագոյն, լրբագոյն, սրբագոյն, այնգոյն, այսգոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավեստ.
gaona-
«կերպ, եղանակ, գույն»
մ. պրսկ.
gōn
«գույն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԳԱՆ «աստուածագան, զարմանագան, սրբագան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. zan «տեսակ»
Կազմված է -ա- հոդակապից եւ բուն -զան բաղադրիչից, որ իրանական ծագում ունի (zan «տեսակ»)։ բազմազան, հրաշազան բառերը կամ ամբողջովին իրանական փոխառություններ են, կամ բազում, հրաշ իրանական փոխառություններից -զան-ով հայկական կազմություններ։ -զան-ը դերանվանական հիմքերի հետ կազմում է, այսպես կոչված, կցական բարդություններ, այլեւ հանդես է գալիս կրկնությամբ՝ զանազան։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստուածագան, զարմանագան, սրբագան, բազմազան, հրաշազան, բազում, հրաշ, հիզան, որզան, զանազան
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԺԵՏ (աժետ, ուշ՝ -աժոտ, -աժատ) «լուսաժետ, որկորաժետ, որովայնաժետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. žatan (zatan) «խփել»
Կազմված է -ա- հոդակապից (հին հիմքային տարրից) եւ բուն -ժետ բաղադրիչից, որ ծագում է իրան. žatan (zatan) «խփել» բայի հիմքից՝ «-հար» նշանակությամբ։ Հանդիպում է իրանական փոխառություններում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսաժետ, որկորաժետ, որովայնաժետ, ախտաժետ, դիւաժետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԼԻ (-ելի, -իլի) «զարմանալի, իմանալի, ուտելի, ընդունելի, հեղի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-liyo- (անմիջական նախաձեւ՝ *-l(o))- + *-iyo-) բաղադրյալ ածանց
Դերբայական այս ածանցը կազմված է հիմքային ձայնավորներից (ընդ որում -ի-ն փոխարինվում է -ե-ով, իսկ -ու-ն սղվում է) եւ -լի տարրից։ Թոխարական զուգահեռը ցույց է տալիս, որ -լի, սեռ. -լւոյ ածանցը գալիս է հնդեւրոպական...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զարմանալի, իմանալի, ուտելի, ընդունելի, հեղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թոխ.
-lye, -(l)le
«գերունդիումի կազմիչ՝ պարտավորվածության իմաստով»
Մատենագիտություն
Тохарские языки 1959, 97
Էջ 794, սյունակ 1 Էջ 794
-ԱԽ, -ՈԽ, -ՈՒԽ, -ԵԽ «խաղախ «կաշի», կամախ «նվեր», կանճոխ (կանջոխ) «կացնի կոթ», մեղմեխ «նենգ», պարեխ «ժայռ»»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Կարող է գալ ուրարտերենից:
Էջ 794, սյունակ 1 Էջ 794
-ԱԿ I «աղյուսակ, անտառակ, գավառակ, գետակ, լճակ, տնակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -ak
որ որոշ տարածքներում թերեւս ունեցել է փոքրացուցիչ արժեք (հմմտ. գնդակ-գունդ, նկանակ-նկան, սրահակ-սրահ իրանական փոխառությունները): հնարավոր է ենթադրել -ակ-ով կազմությունների բաղարկում հ.-ե. *kon > հայ. -կ(ն) ածանցով բնիկ հնդեւրոպական բառերի հետ, ինչպես -իկ եւ -ուկ ածանցների դեպքում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղյուսակ, անտառակ, գավառակ, գետակ, լճակ, տնակ, գնդակ, նկանակ, սրահակ
Տե՛ս նաեւ