Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված
· Էջ 56 / 290
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՅՆ
(-ոյ, -ի, -ից)
«գոյն, ներկ, դալկություն, դեղնախտ, երաժշտական մի խաղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gūn
Աղբյուր՝ ավ. gaona
որպես վերջամասնիկ կազմում է ածականի բաղդատական, նոր գրական լեզվում` գերադրական աստիճան. -գոյն ձեւով կազմվել է -պէս-ի արժեքի բառեր` որգոյն «ինչպէս»։ Գտնվում է իրանականից փոխառված գունակ, դժգոյն, հանգոյն, հանգունակ բառերի մեջ, որոնք տրված են առանձին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունել,
գունաւոր,
գունաւորել,
գունատ,
գունատութիւն,
գունեան,
գունեղ,
գոյնզգոյն,
անգոյն,
բազմագոյն,
այլագոյն,
բազմագունի,
երկնագոյն,
կապուտակագոյն,
կարմրագոյն,
կանաչագոյն,
տգոյն,
տգունիլ,
գոյնզգոյն,
գոյնիկ,
որգոյն
Մատենագիտություն
H. AG 128;
Աճ. ՀԱԲ 578
Տե՛ս նաեւ
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՉ
«գոչյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uekʷ-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uokʷio-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580) համարում է հնդեւրոպականից անկախ բնաձայնական կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոչել,
գոչիւն,
գոչումն,
երկնագոչ,
բարձրագոչ,
ահեղագոչ,
հրապարակագոչ,
մեծագոչ,
յոգնագոչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vākti «ասում է, խոսում է»
հ. հնդկ.
vākyam «խոսք, ասույթ»
ավ.
vaxš
լատ.
vox «ձայն, ասույթ, բառ»
հուն.
επος «բառ, խոսք»
թոխ. Ա
uwak «ձայն»
թոխ. Բ
wek «ձայն»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1136;
ՀԱԲ 580
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՌ
I
«գոչյուն, բղավոց, կռիվ, բառ»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghor-s-)
բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ,
գոռումն,
գոռութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gharghara «հնչյուն, բնդյուն, քրքիջ»
հ. անգլ.
gierran «հնչել, ժվալ, ճչալ, ճռնչալ, շաղակրատել»
ռուս.
гаркать «գոռալ, գոչել, բղավել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՌԵՂ
(-ոյ)
(գոռեխ, գոռեհ, գոռող, գոռոխ)
«իշամեղու, վայրի մեղու»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«բնաձայնական արմատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghor(s)elo-)
բնաձայնական արմատից, որտեղից նաեւ գոռալ. -եղ-ի համար հմմտ. բոռ, բոռեղ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ghargharāyntē «սուլում է, բզզում է»
մ. վ. գ.
grellen «բարկությունից ճչալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՌՈՉ
«գոչյուն, գոռոց»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս ածանցված է գոռալ բայի արմատից՝ -ոչ ածանցով (հմմտ. խոռոչ՞): Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 582) համարում է անկախ բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռոչել
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 582
Տե՛ս նաեւ
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՐԳ
«գորգ, խալի»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uorgh- կամ *uork-)
Աղբյուր՝ խեթ. kurka
(քիչ հավանական է)
«ծածկոց (՞)»
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kurka «ծածկոց (՞)» բառի հետ որպես փոխառություն: Քիչ հավանական է բխեցումը հնդեւրոպական *uer- «պտտել, ոլորել» արմատից (*uorgh- կամ *uork- > գորգ ՞՝ որպես «հյուսվածք, գործվածք»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորգագործ,
գորգագործարան,
գորգավաճառ,
ուղեգորգ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 313
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՐԳԱՍՏԻՆ
««արարուիչ» կամ «ճարտասան» կամ «ստունգ» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ:
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՐԾ
(-ոյ)
«գործ, աշխատանք, զբաղմունք, գործվածք, բանվածք, վարք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uerg-
«գործել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uorgo-/*uerg'o-)
հետադարձ առնմանությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գործած,
զուրկ,
գործակալ,
գործարան,
գործակից,
գործարանային,
գործավար,
գործարանատեր,
գործատեաց,
գործելակերպ,
գործաւոր,
գործելի,
գործելախառն,
գործի,
գործութիւն,
գործունակ,
գործուն,
գործունն,
գործունեայ,
գիշագործ,
բարեգործ,
գաղտնագործ,
զբագործ,
կաւագործ,
ձեռագործ,
երկաթագործ
Նոր՝
գործադիր, գործադրութիւն, գործադրել, գործադուլաւոր, գործադ
գործադիր, գործադրութիւն, գործադրել, գործադուլաւոր, գործադ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
varəza-
հուն.
έργον
հ. վ. գ.
werk «գործ»
Մատենագիտություն
H. AG 436;
Աճ. ՀԱԲ 584;
Pok. IEW 1168
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՐՇ
(գոշ)
«մոխրագույն»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«փայլել (՞)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghor-s-)
հայ-գերմանական զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորշախայտ,
գորշախարու,
սեւագորշ,
գորշասպիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
grāu
գ.
grau
անգլ.
grey
հ. վ. գ.
grīs
գ.
greis «գորշ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 584
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՐՈՎ
(-ոյ)
«գորով, սեր, խանդաղատանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *guher-
«ջերմ, տաք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *guhor-ou-i-, *guher-ou-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորովալիր,
գորովեմ,
գորովագին,
գորովանք,
դյուրագորով,
մաքրագորով,
հոգիագորով,
քաղցրագորով,
մայրագորով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
garrewingi «կրքոտ, ջերմ»
հ. խոլ.
gor (garwa) «պատրաստ, կատարյալ»
հ. սլավ.
žezavyj «ջերմ, տաք»
լիտվ.
garas «շոգի, ուժեղ ցանկություն»
լիտվ.
garuoti «շոգիանալ. ուժգին ցանկանալ»
ռուս.
горевать «վշտանալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԲԷՀ 90-91
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։