Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՐՏ
(-ի, -ից)
«շերտ, երկար եւ տափակ կտոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed-
«ճեղքել, ցրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhed-ri-)
Աճառյանը համարում է կասկածելի։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել *skerd- «կտրել» արմատից (*skherd- >շերտ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերտակոտոր,
շերդակոտոր,
շերտափակ,
շերտաւոր,
շերտաւորում,
շերտաւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skhadatē
«ճեղքել»
հուն.
σκεδάννυμι
«ցրել, կոտորել»
լիտվ.
škedėns
«կտոր, տաշեղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 919;
Աճ. ՀԱԲ 511-512
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՔ
(բ. շէք, շէնք, շքեռ)
«շեք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skek-
«ցատկել, արագ շարժում»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhek-)
Ավելի անհավանական է Աճառյանի վարկածը (ՀԱԲ 3, 512) ասորերենից ծագելու մասին՝ ասոր. saga «ազդր»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեք-շեքել,
շեքատակ,
շեքամէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
scehan
«շտապել»
մ. վ. գ.
schicken
«ուղարկել»
հ. սլավ.
skoka
«ցատկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 512
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԷՋ-
«շիջում, մարում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ueit-
«լուսավորել, լուսավոր, սպիտակ»
«առկայծել» իմաստի զարգացմամբ
բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'ueit- «լուսավորել, լուսավոր, սպիտակ» հիմքից՝ «առկայծել» իմաստի զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիջանիլ,
շիջուցիլ,
շիջելափառ,
շիջանուտ,
անշէջ,
դիւրաշէջ,
հրդեհաշէջ,
հրշէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
śvit-
«փայլել»
ավ.
spaēta-
«սպիտակ»
Էջ 587, սյունակ 1
ՇԻԹ
(շիտ)
«կաթիլ, բոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skēt-
«ցատկել, ոստնել, ցայտել, բխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhēt(h)-)
«բոց» իմաստը կարող է գալ *kuei-t- «լուսաւոր, սպիտակ» արմատից, մանաւանդ որ այս արմատին պատկանող բառերի մէջ կան մերձաւոր իմաստներ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիթալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
scateo
«բխել, վխտալ»
հ. լիտվ.
skasti (skatau)
«ցատկել»
ռուս.
цвести
«ծաղկել»
Էջ 588, սյունակ 1
ՇԻՏԱԿ
«ուղիղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skei-d-
«կտրել, անջատել»
Հնարավոր է կապը հնդեւրոպական *skei-d- «կտրել, անջատել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիտակել,
ստեղնաշիտակ,
գեշաշիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
чистый
«մաքուր»
Էջ 589, սյունակ 1
ՇԼՆԻ
(հգն. շլին-ք)
«պարանոց, վիզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skel-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-niio-)
այս արմատից կան մարմնի մասերի շատ ածանցներ, եւ «պարանոց» իմաստը հաճախ է արտահայտվել «ծռել» իմաստի միջոցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շլնետակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kulni
«կրունկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 590, սյունակ 1
ՇՄՐՏԱԿ
«օճառախոտ»
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է բուսանվանական -տակ արմատով՝ հավանաբար շմոր-իլ «հոտել» արմատից
Էջ 592, սյունակ 1
ՇՈՊԵԼ
(շուպել)
«հափշտակել, կորզել. խլել»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 593, սյունակ 1
ՇՈՐԹԵԼ
«հափշտակել, խլել կորզել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-t-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhort-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
karta-
«բաժանում, տարբերություն»
հայ.
քերթել
Էջ 594, սյունակ 1
ՇՈՒՇՄԻՐ
(շուշմիռ, շուշմիհեր)
«դաշտակուտեմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. šūšmīr
փոխատու լեզու՝ պ. šūmšīr
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 537
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։