Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված
· Էջ 56 / 160
ԹՐԹՈՒՐ
(-ոյ)
«միջատաձվից ելած որդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«շփել, մաշեցնել, անցք բանալ, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tōrtōro-)
կրկնավոր
կրկնավոր *tōrtōro-` *ter- «շփել, մաշեցնել, անցք բանալ, ծակել» արմատից, որից նաեւ՝ թուր.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրթրոց,
թրթուրակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τερηδών «մի տեսակ թրթուր, աղեորդ»
լատ.
starenes «փայտակեր ճճի, շաղափուկ»
լիտվ.
trandis «փայտակեր ճճի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 214
ԹՐԹՐԱԿ
«ճարտարախոս, արագադարձ (լեզվի մասին), հորդորիչ» եւ թրթրական «սրընթաց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«բարձրաձայն խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tōrtōro-)
+-ակ ածանց; հմմտ. *tor-, *toro-s- «բարձրաձայն, պարզորոշ»
(+-ակ ածանց) (*ter- «բարձրաձայն խոսել», *tor-, *toro-s- «բարձրաձայն, պարզորոշ») արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրթրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թորթոր «հորդոր»
հայ.
ըն-թեռնում
հուն.
τόρος «թափանցող, սրանցիկ, հասկանալի, պարզորոշ»
սլավ.
tortoriti «շաղակրատել» (ռուս. тороторить)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1089;
Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 185
ԹՐԻՔ
(-ի, -աց)
«թրիք, կղկղանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«անմաքուր հեղուկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trēk- < *(s)ter-)
արմատից, որտեղից նաեւ՝ թարախ, թոր, թուրմ, թուրջ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրքաժողով,
թրքանալ,
թրքած,
թրքել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բուլղ.
toro «գոմաղբ»
լատ.
stercus «գոմաղբ. կղկղանք»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 215
Տե՛ս նաեւ
ԹՐՈՒ
(բբ)
«անօգուտ, անպիտան»
Անստույգ
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 216) հնարավոր է համարում, որ «ենթադրությամբ շինված» լինի թրուշայ բառից (տե՛ս):
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 216
Տե՛ս նաեւ
ԺԱՆՏ
-ի, -ից, -աց
(ժանդ)
«դաժան, խիստ, չար, վատ, զզուելի, ժանտախտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *žant
Աղբյուր՝ ավ. gainti
Աղբյուր՝ մ. պ. gand
«ժանտահոտութիւն»
Աղբյուր՝ սողդ. γantāk
«վատ, հոռի»
Հմմտ. աւ. gainti, մ. պ. gand «ժանտահոտութիւն», սողդ. γantāk «վատ, հոռի»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժանտագործ,
ժանտագինի,
ժանտութիւն,
ժանտկեն,
ժանտախոշ,
ժանտահոտ,
ժանտամահ,
ժանտախտ,
ամաժանտ,
ժանտաժուռ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 227
ԺԻՏ
«հետաքրքիր, հետամուտ, հանդուգն, լկտի, լիրբ, երեսապինդ, բախանձող, աղերսող»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
(թերեւս)
d > տ անցումը կասկածելի է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժտել,
ժտիլ,
ժտութիւն,
անժտելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
jaidyemi «խնդրում եմ»
ԺԱՌԻԼ
«զբաղմունք. զբոսանք, ժամանց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. šuġl
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժղլիլ,
ժղլանք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 231
ԺՊԻՏ
(ժմիտ, ժմբիտ)
«քմծիծաղ, ժպիտ»
Ծագումն անհայտ է
Նմանությունը հնդեւրոպական *gʷhemb- «ուրախ ցատկոտել» արմատի հետ պատահական պետք է համարել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժպտիլ,
ժմտիլ,
ժմբտիլ,
ժպտումն,
ժպտական,
բարեժպիտ
Նոր՝
ժպտալից, ժպտուն
ժպտալից, ժպտուն
ԺՊԻՐՀ
«լկտի, լիրբ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական *aži-pivra
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
«օձահայր»
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 631-632) ենթադրում է որպես աղբյուր *aži-pivra «օձահայր» ձեւը (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժպրհիլ,
ժպրհութիւն,
ժպրհերես
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 631-632
ԻԲԱԼԻ
(ԲՀ)
«ողբալի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբր. ōbēb
«ողբալի, ողբ»
Ըստ Հ. Ամալյանի (ԲՀ 375) եբր. ōbēb «ողբալի, ողբ» բառի աղավաղված ձեւն է
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։