Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ող» որոնման արդյունք՝ 1700 բառահոդված
· Էջ 55 / 170
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԺ
(-ի, -ից)
(իւժ)
«իժ, թունավոր օձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ēgwhi-
«օձ»
*angwh(i)i-, *egwhi-/*ogwhi-, *eghi- ձեւերի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իժակորիւն,
իժացեալ,
իժաբոյն,
իժանոց,
իժաբարոյ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἔχις, ὄφις «օձ»
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 239
Էջ 284, սյունակ 1
ԻՂՁ
(-ի, -ից)
(ըղձ-, ղձ-)
«իղձ, բաղձանք, աղոթք, կախարդ, հմայող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *elk-
«փափագել, տենչալ, ըղձալ»
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«փափագ, իղձ, բաղձանք»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները կապված են հնչիւնական կամ իմաստային դժուարութիւնների հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըղձ(ան)ալ,
ըղձապատում,
ըղձութիւն,
ըղձակերտ,
նախիղձիկք,
դձանալ,
դձալի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
ալկատ «փափագել, տենչալ, ըղձալ» (ալկատ)
հայ.
զեղձ «փափագ, իղձ, բաղձանք»
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄԱՆԱԼ
«իմանալ, հասկանալ, խորհրդածել, զգալ, կարծել, ենթադրել, հնարել, նիւթել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *em-
«վերցնել»
Մեյեն (Meillet, MSL 8, 280) բխեցնում է *men- «մտածել» արմատից՝ ի-ով, բայց իմանալ-ի խոնարհումը նման է -ան ածանցով բայերի խոնարհմանը՝ -անամ եւ -ացայ ձեւով, որ ենթադրում է իմ- արմատ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմանալի,
իմանող,
անիմանալի,
դժուարիմանալի,
իմաստ,
իմաստակ,
իմաստապէս,
իմաստասէր,
իմաստասիրել,
իմաստասիրութիւն,
իմաստաւոր,
իմաստութիւն,
իմաստուն,
անիմաստ,
իմաց,
իմացումն,
իմացութիւն,
իմացուած,
իմացողութիւն,
դժուարիմաց,
անիմաց,
խորհրիմաց,
յառաջիմաց,
լաւիմաց,
իմայ,
անիմայ,
երկիմայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
emō «գնել, ձեռք բերել»
հ. խոլ.
em «վերցնել, ընդունել»
լիտվ.
imti «վերցնել»
հ. սլ.
imēti «վերցնել, ունենալ» (ըստ Շեֆտելովիցի եւ Պեդերսենի)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 122, 165;
MSL 280
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄԻՈՂԵԱ
(իմողեայ)
«կիսակտուր»
(ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ημιολία
«մեկուկես անգամ մեծ թիւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 242
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄՈՎՍԱՆՆ
«իմ տկար կարողութեամբ, ուժերս ներածին չափով»
Ստուգաբանություն
Կազմուած է իմով+ս+ան-ն ձեւով, ինչպէս իւրեանցանն․ հետագայում համաբանութեամբ կազմուել են մերովսանն, ձերովսանն, իւրովսանն ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մերովսանն,
ձերովսանն,
իւրովսանն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 242
Էջ 286, սյունակ 1
ԻՆՆ
(-ունք (իննունք), -ունց, -ուք (-ամբք), ուշ՝ ինան(ն), յինան)
«ինը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *enun-
(անմիջական նախաձեւ՝ *eneun, *neun-)
ձեւերի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իննամսեայ,
իններորդ,
իննետասան,
իննուտասան,
իննեքեան,
իննհարիւր
Նոր՝
իննամեակ
իննամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
náva
ավ.
nava
հուն.
εννέα
գոթ.
niun «9»
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 243-244
Էջ 286, սյունակ 1
ԻՇԽԱՆ
(-ի, -աց)
«իշխան, իշխող, տեր, պետ, կառավարիչ, զօրաւոր մարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական աղբիւր *xšān(a)
(ավելի քիչ հաւանական է)
Աղբյուր՝ պրթ. xšayant (xšynd)
(ավելի քիչ հաւանական է)
«իշխան»
Հաճախակի համեմատւում է խեթ. išha «տեր» բառի հետ, որ աւելի քիչ հաւանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իշխանական,
իշխանաբար,
իշխանութիւն,
անիշխանութիւն,
ինքնիշխան
Նոր՝
իշխանավայել, անիշխանական
իշխանավայել, անիշխանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
xšayant (xšynd) «իշխան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 286, սյունակ 1
ԻՇԽԵԼ
«իշխել, տիրել, կարողանալ, համարձակվել»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական աղբիւր xši-
հմմտ. աւ. xša yati «իշխում է», այլեւ հայ. (<իրան.) իշխան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
xša yati «իշխում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246-247;
Ջահ. ՀԼՊ 526
Էջ 287, սյունակ 1
ԻՍԱՐԻՄ
(իստորոն, իկարոն «ողորմելի»)
«ողորմութիւն»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստոյգ բառ
Էջ 287, սյունակ 1
ԻՍԼԻՄ
«ամբողջ, ամբողջութիւն (°)»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. salām
(թերեւս)
«ամբողջութիւն»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։