Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ձեւ» որոնման արդյունք՝ 955 բառահոդված · Էջ 55 / 96
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱ(Յ)ՆՈՒԱԾ (կայնուած) «շիճուկ» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Թերեւս կանգնել բայի բարբառային կայնուած ձեւից` իմաստի մասնակիացմամբ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱՅՈ I «վիճակ»
Ծագումն անհայտ է
Կեղծ բառ` ստացված ո-ի հավելագրությամբ (կայոն փոխանակ կային ձեւի)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 507
Էջ 381, սյունակ 1 Էջ 381
ԿԱՅՏ
Բնիկ հնդեւրոպական
հնարաւոր է կապը կայթ կամ խայտ (վերջինս՝ կ/խ հերթագայութեամբ) արմատների հետ (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայտառ, կայտիր, կայտառական, կայտառութիւն, կայտռալ, կայտռական, կայտռունակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 382, սյունակ 1 Էջ 382
ԿԱՆՃՈՒԽ (կանջուխ), -ոյ «գավազան, ցուպ, ձող»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *geng-/*gong- «գունդ, գնդված» (անմիջական նախաձեւ՝ *gngio-) *gngio- > կանճ-
Հնարավո՞ր է արդյոք ծագումը հնդեւրոպական *geng-/*gong- «գունդ, գնդված» արմատից՝ *gngio- > կանճ-, ընդ որում -ոյխ/-ուխ-ի համար ենթադրելի է սկզբնական -ող/-ուղ ձեւը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γογγύλος «կլոր, գնդաձեւ»
հուն. γογγύλις «շաղգամ»
լիտվ. gungul-s «գունդ»
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՇԿԱՌ «քարակոյտ»
Բարբառային
կարկառ բառի բարբառային ձեւը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԱԿ (կապեկ) «կարճ վերարկու, կարճ կապա»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ թրք. kepek
Փոխառության աղբյուր՝ արաբ. qabā
թրք. kepek (< կազմված է պ., արաբ. qabā ձեւից, որից` հայ. կապայ)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԱՐ II (ուշ՝ կապպար) «մի բույս՝ կապար, կապերցախ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. qapār (ավելի քիչ հավանական է)
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. *kapar (ավելի քիչ հավանական է)
Փոխառության աղբյուր՝ արաբ. qabbār (ավելի քիչ հավանական է)
ասոր. qapār կամ իրան. *kapar. ավելի քիչ հավանական է հուն. κάππαρις, որ ունի կրկնակ պ։ Կապպար ձեւը ծագում է արաբ. qabbār ձեւից։ Հյուբշմանը (AG 165) համարում է հունարենից, Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 523)` ասորերենից կամ պահլավերենից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապրցախ, քապրիստ
Մատենագիտություն
AG 165; Աճ. ՀԱԲ 523
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԵՐՏ (-ի, -ից) (թրք. կարպետ) «շորի կտոր, լաթ, ցնցոտի, քուրձ, կապերտ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա կապ բառի հետ։ Հնարավոր է մ. լատ. carpīta-ի (> անգլ. carpet «գորգ») աղբյուրը համարել հայ. բարբ. մի ձեւ, բայց քիչ հավանական է կապը «գորգ» նշանակող սլավոնական բառերի հետ (հմմտ. ռուս. ковер):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապերտոց, կապերտավրան, կապերտագործ, կապերտագործութիւն, կապերտաթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. լատ. carpīta (> անգլ. carpet «գորգ»)
ռուս. ковер
Տե՛ս նաեւ
Էջ 386, սյունակ 1 Էջ 386
ԿԱՌԱՓՆ -ին, -ունք, -անց (կառափ-) «գլուխ, գանգ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ger-p(h)) -ափն ածանցով (հմմտ. կլ-ափն) կամ *-p(h)ա- ածականով ձեւից
Հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական՝ *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից՝ -ափն ածանցով (հմմտ. կլ-ափն) կամ *-p(h)ա- ածականով ձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառափնատել, կառափնիչ, նրբակառափն, կառափել, կառափետող, կառափիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս. garbis «լեռ» ((*gerb->))
հ. հնդկ. grapsa «փունջ, խուրձ» ((*gerbh>))
Էջ 387, սյունակ 1 Էջ 387
ԿԱՍՏՐԻՈՍ (կաստրիոս, կաստորիոս, սխալմամբ` կտորոց, կոթորոս) «կուղբ, ջրշուն»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. καστόριος «կուղբ բառի ածականը»
Աճառյանը բերում է κάστωρ ձեւը եւ գրում. «վերջավորությունը չի հարմարում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 532