Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված
· Էջ 55 / 160
Էջ 273, սյունակ 1
ԹՈՒԽ
I
(թուղ), -ոյ
«թուխ, թխագույն, մուգ գորշ, սեւավուն, մութ, մթին, խավար, մռայլ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *teu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tu-kho-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 203) դնում է կասկածելիների շարքում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թխագոյն,
թխանալ,
թուխակն,
թոյրաքուխ,
քաջաթուխ,
բոթուխ
Նոր՝
թխորակ, թխադեմ
թխորակ, թխադեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
poka ((*tu-g>))
հ. շվեդ.
thukna «մառախուղ»
հ. անգլ.
duxian «մթնեցնել»
հ. սաքս.
thiustri
հ. վ. գ.
d-uster «մութ»
հ. սլ.
tuko «ճարպ» ((*tu-k>) ըստ Պետերսոնի)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 203;
Pok. IEW 1081
Էջ 275, սյունակ 1
ԹՈՒՄՆ
(թումնի, այլեւ թուրմն (°), թուսի (°))
««խավար» (ԲՀ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tem(ə)-
«մութ, խավար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tom-no)
հ.-ե. արմատ՝ *tem(ə)-
«մութ, խավար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tom(e)s-no-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 210) թուրմն ձեւի կապակցությամբ գրում է. «կա պ. tum «մութ», բայց այս բառը մենք պարսկերենի բառարաններում չգտանք»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թումանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
támas «մութ, խավար»
իլիր.
τομαρος «լեռնանուն»
հ. սլ.
təmənə
ռուս.
темный «մութ, խավար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 210
Էջ 275, սյունակ 1
Էջ 276, սյունակ 1
ԹՈՒՐԾ
I
«թուշ, այտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tēu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *turg- (°))
Լիդենը բխեցնում է trōg- ձեւից՝ *ter- «տորորել, մաշեցնել» արմատից՝ հայ. արածել, հուն. τρωφω «կրծել, ուտել» բայերի հետ միասին. սա ընդունում է Pok. IEW 1, 1073 (թուրծ-ի համար տրվում է նաեւ «ծնոտ» իմաստը)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թուռ «այտ, թուշ»
հայ.
թուշ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1073
Էջ 276, սյունակ 1
ԹՈՒՐԾ
II
(թուրջ)
«թրծած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«պինդ, կարծր լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *torg'-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրծել,
թրծոց,
թրծուն,
թրծումն,
անթուրծ,
անթրծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
storkim «մակարդված, պնդացած»
հ. շվեդ.
starkr «ուժեղ»
հ. անգլ.
strecle «կոշտ, պինդ, ամուր, դաժան, խիստ»
Էջ 276, սյունակ 1
ԹՈՒՐՋ
«թրջում, թրջոց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter-
«անմաքուր հեղուկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tōrg'hio-)
որտեղից՝ հայ. թոր, թուրմ, թարախ, թրիք: Հայերենը ցույց է տալիս հնդեւրոպական արմատի ավելի լայն «հեղուկ» իմաստը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրջած,
թրջել,
թրջոց,
անթրիջ
Էջ 276, սյունակ 1
ԹՈՒՓ
-ոյ
«թուփ, կարճ ծառ, տերեւալից ճյուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tu-pho-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թփամուտ,
թփատեսակ,
թփուտ,
թաւաթուփ,
թանձրաթուփ,
վարդաթուփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
dūf «սաղարթ, տերեւափունջ»
հ. անգլ.
dufel «թուփ»
Էջ 276, սյունակ 1
ԹՈՒՔ
-ոյ
«թուք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sp(h)-iēu- / *(s)t(h)iē-u-
«թքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *thu-ko-)
բնաձայնական արմատից. կարող է լինել անփոփոխ բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թքել (թքնուլ),
թքթքել,
թքակոծ,
թքալից,
թուքընկալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
thūt-kāra «բարձրաձայն թքելը»
հուն.
πτύω «թքել»
Էջ 276, սյունակ 1
ԹՈՔ
-ոյ
(թոգ)
«թոք, սպունգ, ծովային մի փափկամորթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tēu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *touok- կամ *tou-)
եթե թոգ ձեւը նախնական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոքատունն,
թոքացաւ,
թոքակէս
Նոր՝
թոքախտ, թոքախտաւոր, թոքախտաբոյժ, թոքային, լիաթոք
թոքախտ, թոքախտաւոր, թոքախտաբոյժ, թոքային, լիաթոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tuccetum «մի տեսակ երշիկ»
հ. վ. գ.
dioh
հ. անգլ.
thigh «ազդր, զիստ»
մ. խոլ.
tōn (tūknā) «հետույք»
լատվ.
tūks «ուռուցք»
հ. սլ.
tukǝ «ճարպ»
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԹՆՋՈՒԿ
(թթուկիչ, թթունճ, թթունուկ, թրկիճ, թրթուիճ, թաթառիճ, թրթկիճ, թրթճուկ, թրթկիչ)
«ավելուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)ter-)
կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով
Կազմված է -ուկ վերջածանցով՝ *թրթունջ կամ *թրթինջ հիմքից, որ, թերեւս, գալիս է *(s)ter- «պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն» արմատից՝ կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով: հմմտ. օրինակ, *streu հիմքային ձեւից՝ մ. վ. գ. struzach «թփուտ»: հմմտ. նաեւ հայ. թորթ եւ թորթոշ: Կարո՞ղ է արդյոք բաղարկված լինել թնջուկ (տե՛ս) եւ, որոշ դեպքերում, պ. turs «թրթնջուկ» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
struzach «թփուտ»
հայ.
թորթ
հայ.
թորթոշ
պ.
turs «թրթնջուկ»
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։