Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված
· Էջ 55 / 190
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄԲՈՆ
«հարմար, պատշաճ, պատեհ, թերեւս»
Անստույգ
Ունի ընդ+բոն կազմութիւն, բայց բոն-ի ծագումն անհայտ է (չի կարող հնդեւրոպական ծագում ունենալ, որովհետեւ *o-ն ռնգայինի մոտ դառնում է ու, անհաւանական է կապը իրանական ծագման բուն բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անըմբռն,
անըմբռնութիւն
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄԲՈՆԱՂ
(բոճամաղ)
«հոտը ձմեռելու ուղարկելու ժամանակը (նոյեմբերի 24)»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ լատ. hibernalis
(թերեւս)
«ձմեռային»
(հուն. միջնորդութեամբ)՝ ըմբռնել ձեւի հետ բաղարկուած:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 121
Տե՛ս նաեւ
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՄԲՈՌԻԼ
«այրվել, վառվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhre-
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhre-n-u)
հիմքային ձեւ
Կազմված է ընդ- > ըմ- նախածանցով՝ այլուստ անհայտ պոռիլ ձեւից, որ կարող է կապված լինել արդի հայերենի բռնկ-վ-ել «բոցավառ(վե)լ» բայի հետ: Սա էլ թերեւս գալիս է հնդեւրոպական *bhre-n-u հիմքային ձեւից, որ առկա է գերմանական խմբում (գոթ., հ. վ. գ., հ. սաքս. brinnan «այրել, վառել» եւ այլն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւրըմբոռելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
brinnan «այրել, վառել»
հ. վ. գ.
brinnan «այրել, վառել»
հ. սաքս.
brinnan «այրել, վառել»
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴ
(նախադիր) (սեռ.), (եզ. տր., հգն. հյց.), (բցռ.), (գրծ.), (նախածանց)
(ընդ-, ըն-, ըմ-)
««փոխարեն» (սեռ.), «հետ, միասին» (եզ. տր., հգն. հյց.), «մոտից» (բցռ.), «տակ» (գրծ.), ընդ- (ընդ-, ըն-, ըմ-) (նախածանց)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *anti-
«փոխարեն, միասին»
հ.-ե. արմատ՝ *ndhos-
«տակ»
իմաստների համար եւ, թերեւս, *ndhos- («տակ» իմաստի համար)։
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴՎԻԿԱՆԱԼ
««հասկանալ» (ԲՀ)»
Անստույգ (թերեւս)
Կազմված է ընդ- նախածանցով՝ այլուստ անձանոթ վիկանալ բայից (աղավաղվա՞ծ), որ, թերեւս, կապ ունի ԲՀ-ի վիկող «նկատող» ձեւի հետ:
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴՎԻՍԱՆԱԼ
««խոկալ» կամ «հնանալ» (ԲՀ)»
Անստույգ (թերեւս)
նույնն է նախորդի հետ, բայց երկու ձեւերից ո՞րն է ճիշտ:
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԹՐԻՔ
«ընթրիք, երեկոյան ուտելիք»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա (փոխառությո՞ւն) խեթ. etriia «անել», etri «ուտելիք, կերակուր» բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընթրել,
ընթրատու,
ընթրակից,
ընթրեկերք,
անընթրիս,
հացընթրիք,
նախընթրակ,
հիւրընթրեաց
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԾԱՅ
(ընձայ)
(-ի, -ից)
«նվեր»
Անստույգ (թերեւս)
Կասկածելի է համեմատութիւնը հ. հնդկ. ahati «ընծա, նվեր» բառի հետ, որ Մայրհոֆերը (KEWA 1, 14) բխեցնում է *anu-(d)hiti բայանունից (վեդ. anu-dhā «նվիրել, ընծայել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընծայել,
ընծայութիւն,
ընծայանալ,
ընծայատար,
ընծայաւոր,
ընծայաբեր,
ընձաբեր,
ընծայատրութիւն,
նորընծայ,
յառաջընծայ,
նախընծայել,
էնընծայ,
զուարճընծայք,
կենընծայ,
տաւնընծայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ahati «ընծա, նվեր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128;
KEWA 14
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԿԵՆՈՒԼ
«գցել, նետել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sengu-
«ընկնել, խորասուզվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sngu-)
որտեղից ծագում է նաեւ անկանել բայը
Բնիկ հնդեւրոպական` *sengu- «ընկնել, խորասուզվել» արմատից, որտեղից ծագում է նաեւ անկանել բայը (*sngu-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկեցիկ,
զընկենու,
թաւնընկեց,
զեռընկեց,
բացընկեցիկ,
դիցընկեց,
ընդվայրընկեց,
ընդվայրընկեցիկ,
լծընկեց,
կարթընկեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ.
*sinkwan
գոթ.
sigqan
հ. վ. գ.
sinkan, sinken «ընկնել, սուզվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՆՁԱՆԱԿ
«կավե աման»
Ստուգաբանություն
Պետք է ուղղել ընկանակ < անկանակ (տե՛ս անկան)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 131
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։