Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 631 բառահոդված (էջ 55/64)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 710, սյունակ 1 Էջ 710
ՎԷՐ (-ի, -աց) (սովորաբար անեզ.) «վերք, քարախ»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վիրաւոր, վիրաւորել, վիրաբերան, վիրել, կարեվէր, դառնավէր, բազմավէր, կողավէր, մեծավէր, վիրաբոյժ, վիրաբուժական, վիրաբուժութիւն, վիրահատութիւն, վիրատրական, վիրատրանք
Էջ 712, սյունակ 1 Էջ 712
ՎԻՇՏ (-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից) «վիշտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *višt
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վշտանալ, վշտագին, վշտածին, վշտակեաց, վշտամբեր, անվիշտ, անվշտակա, բազմավիշտ, նմանավիշտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
wyštk
«վիշտ, նեղություն»
խոտ.-սակ.
āvišta
«վշտացած, նեղացած»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 260; Ջահ. ՀԼՊ 546
Էջ 717, սյունակ 1 Էջ 717
ՏԱԲԻՐՈՆ (տամբիոն, տամբիրոն, տաբիրոնդ, տաբերովք, խտաբիրոն) «գահավանդակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. 'Ιταβύριον
փոխատու լեզու՝ եբր. Thābōr
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 355
Էջ 718, սյունակ 1 Էջ 718
ՏԱՀՈՒՆԱԿ «մի բույս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. dihān (dāhūn) «բերան»
պրս. dihān (dāhūn) «բերան» բառից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 362
Էջ 720, սյունակ 1 Էջ 720
ՏԱՆԻԼ (տար) «տանել, կրել, փոխադրել, պարունակել, բավականացնել, տոկալ, դիմանալ, կատարել, գրավել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անտանելի, տանողական, տարուբեր, համբերատար, դիւրատար, խնամատարութիւն
Էջ 721, սյունակ 1 Էջ 721
ՏԱՊԱԼ «տապալված, թավալված»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունի թաւալել բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տապալեցուցանել, տապալած, բերդատապալ, տապալիչ
Էջ 722, սյունակ 1 Էջ 722
ՏԱՏ «մեծ մայր, տատ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
որ տարածված է տարբեր լեզուներում
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՏԱՍԿ (-ի, -աց) (ուշ՝ տատաշկ, տատաշ) «մի փուշ՝ բորկոճիմ, գեղավեր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *dēk'- «պատռել, պատռոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dək'-) կրկնավոր
հ.-ե. արմատ՝ *denk'- «կծել» ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով
Կրկնավոր՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *dək'-` *dēk'- «պատռել, պատռոտել» արմատից, որ կարող է լինել *denk'- «կծել» արմատի ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով: Սակայն այս ստուգաբանությունը չի բացատրում շ-ով ձեւերը: Թերեւս ճիշտ է Գ. Ասատրյանը («Իրան-Նամե» 1996-1997), որ ենթադրում է իրանական ծագում (հմմտ. մ. պ. tašk «փուշ»), սակայն այստեղ նախ՝ կրկնավոր ձեւեր չեն հանդիպում, երկրորդ՝ հավանական չէ բխեցումը *ters- «չորացնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատասկաբեր, տատասկանիստ, տատասկացան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. գ. վ.
zangar
«կծող, սուր, հատու»
գ.
Zange
«աքցան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՏՐԱԿ (-ի, -աց) (բ. տետրակ) «աղավնիների ընտանիքի մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *tet(e)r- կրկնավոր
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն, որ թերեւս գալիս է հնդեւրոպական *tet(e)r- կրկնավոր արմատի որեւէ տարբերակից՝ առանց բաղաձայնական տեղաշարժի (հմմտ. արտույտ): Ենթադրվում է նաեւ նույն արմատի իրանական *taturak ձեւից, որի առանց -u-ի ձեւը փոխառված է հունարենում որպես τετρος:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հունարեն
τετρος
Մատենագիտություն
H. AG 395; Աճ. ՀԱԲ 381
Տե՛ս նաեւ
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՐ «հեռավոր, օտար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *tar-
նախածանցի արժեքով (հուն. δια-, παρα-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարաշխարհիկ, տարադեմ, տարադիմիկ, տարակաց, տարագիր, տարաժամ, տարապայման, տարակարծ, տարապարտ, տարապարփակ, տարբերել, տարաձայնութիւն, տարօրինակ, տարափոխիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
tarō
«ընդ, միջով, այն կողմ»