Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 55 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 126, սյունակ 1 Էջ 126
ԲԵՐԴԱԶԵՂ «հերարձակ»
Անստույգ (թերեւս)
Կազմություն բերդ (աղավաղված՝ բրդ- «բուրդ»՞) եւ զեղ (զեղուլ «արձակել, տարածել») բաղադրիչներից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 443
Էջ 126, սյունակ 1 Էջ 126
ԲԵՐԵՇԱՏ «խեժաբեր մի բույս եւ սրա խեժը՝ բաղբան, բարկժար (՞)» (բուսաբանություն)
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ պ. bārzad
Աղբյուր՝ արաբ. bārzad
որ անտեղի է (նկատի ունի Աճառյանի կասկածը)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 443
Էջ 126, սյունակ 1 Էջ 126
ԲԵՐԿՐԻԼ «ուրախանալ, հրճվել, զվարճանալ»
Ծագումն անհայտ է
Թեեւ հնարավոր է բերկր- հիմքի հնդեւրոպական ծագումը, բայց առայժմ հավաստիորեն չի որոշված։ Դյումեզիլի կարծիքը բերկրիլ եւ բարկ ձեւերի՝ *bheru- եւ *bhru- «արագ շարժվել, հուզվել» նախաձեւերից ծագելու մասին խիստ կասկածելի է (Pok. IEW 1, 144), եւ որեւէ հնչյունական հիմք չկա կապելու հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ» եւ գոթ. batira «ավելի լավ» ձեւերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է *-a ձայնավորով *bhad-a- «լավ» արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերկրական, բերկրություն, բերկրումն, բերկրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ»
գոթ. batira «ավելի լավ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 144; Pok. 106
Էջ 126, սյունակ 1 Էջ 126
ԲԵՐՁ (ուշ՝ բերձ(ր)) «բարձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bherg’h- «բարձր»
որից նաեւ՝ բարձնալ, բարձր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնաբերձ, երկնաբերձագույն, լեռնաբերձ, բարձրաբերձ, ուղղաբերձ, մեծաբերձ, լանջաբերձ, լուսաբերձ, հրաբերձ, համբարձաբերձ, բարձրաբերձութիւն, բերձաբերիլ, բերձակատար, բերձրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մակեդ. Βέργα
թրակ. Βεργούλι
իլլիր. Berginium
կիմր. bera «կույտ»
գ. Berg «լեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 428; Աճ. ՀԱԲ 444; Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 126, սյունակ 1 Էջ 126
ԲԵՒԵԿՆ (պեւեկն, բեբեկ, բիբկան) (պեւեկն, բեբեկ, բիբկան) «բեւեկնի ծառի պտուղ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեւեկնի
Էջ 127, սյունակ 1 Էջ 127
ԲԵՒԵՌ (-ի, -աց) «գամ, մեխ, բեւեռ, շրջանակի կենտրոն»
Ծագումն անհայտ է
տեսնել *bhe-bher-s- (կրկնավոր) կամ *bhi-bher-s- (*bhi- նախածանցով եւ *bher- «ծակել»՝ *-s աճականով) կազմություն, թեեւ բարբառներում կան *բեբեռ եւ *բեւեռ (*բիբեռ եւ բիւեռ) «գամ, մեխ» տիպական ձեւեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեւեռել, բեւեռակապ, բեւեռայինդ, բեւեռիչ, բեւեռաստղ, բեւեռաքաշ, ոսկեբեւեռ, բեւեռագիր, բեւեռագրական, բեւեռագրություն, բեւեռախույզ, բեւեռային, բեւեռագետ
Էջ 127, սյունակ 1 Էջ 127
ԲԷՔ (-ի, -աց) (բէք, բաք) «մեծ. ավագ. ի՜նչ զարմանալի, ի՜նչ հիանալի (ձայնարկություն)»
Անստույգ
Աղբյուր՝ հուն. Βάκκε «ո՛վ Բաքոս»
Կապ ունի՞ հուն. բաքոսական երգի Βάκκε «ո՛վ Բաքոս» ձեւի հետ, թե՞ նմանությունը պատահական է: Թեեւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 444) նույնն է համարում ԲՀ-ի Բէոզ բառի հետ, բայց այն սրանից տարբեր է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաքոսական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 444
Տե՛ս նաեւ
Էջ 127, սյունակ 1 Էջ 127
ԲԶԶԱԼ «բզզալ, բզզոց հանել»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *bhei- «մեղու»
բնաձայնական կազմություն՝ անկախ հնդեւրոպական *bhei- «մեղու» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բզէզ, բզիզ, բզզանի, բզզումն, բզզոց, բզզիւն
Էջ 128, սյունակ 1 Էջ 128
ԲԺԻԺ (-ի, -այ), (բժիժ, -ոյ) «զանգակիկ», «բալխման, հուռութ»
Փոխառություն (թերեւս)
Կրկնավոր կազմություն՝ թերեւս փոխառված իրանական աղբյուրից (հմմտ. բժժանք=վիժայք, ինչպես բէժ-վէժ), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բժժանք, բժժագործութիւն, բժժագործ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 128, սյունակ 1 Էջ 128
ԲԺԻՇԿ (-ի, -աց) «բժիշկ, բուժարար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. bīzišk
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բժշկել, բժշկիչ, բժշկութիւն, բժշկարան, բժշկանոց, բժշկապետ, բժշկական, բժշկուհի
Մատենագիտություն
H. AG 120; Աճ. ՀԱԲ 448