Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«ափ» որոնման արդյունք՝ 871 բառահոդված
· Էջ 55 / 88
Էջ 514, սյունակ 1
ՄԱՏՆ
I
(-ին, -ունք, -անց)
«մատ, աստիճան, մատնութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mət-
*t-ն ն-ի մոտ մնացել է տ, ինչպէս *k-ն ակն բառում, չի շնչեղացել
հ.-ե. արմատ՝ *mē-
«չափ»
կասկածով հատկացւում են *mē- «չափ» արմատին (որպէս չափ)
Համեմատւում է հ. կիմր. maut, ն. կիմր. bawd, մ. բրետ. meut (<*mə-to) «բութ մատ» բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատնանշան,
մատն(ա)ցոյց,
մատնահատ,
մատնեք,
հնգամատնեան,
սանդղամատն,
վարդամատն,
շալակամատն,
անձնամատն,
մատանել,
մատանի,
մատնիչ
Նոր՝
մատնանշել, մատնեմատ
մատնանշել, մատնեմատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. կիմր.
maut
ն. կիմր.
bawd
մ. բրետ.
meut «բութ մատ» (<*mə-to)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 514, սյունակ 1
ՄԱՐ
II
-ու
«ցամաքեղէնի, հեղանյութի մի չափ»
(չափի միավոր)
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *mār
Մատենագիտություն
H. AG 192;
Աճ. ՀԱԲ 273
Էջ 516, սյունակ 1
ՄԱՐԶԵԼ
«մարզել, վարժեցնել»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *marz-
մ. պ. marz- «շփել, տրորել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարզանք,
մարզողական,
մարզիկ,
մարզանք,
մարզարան,
մանկամարզ,
նորամարզ,
մարմնամարզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
marəz- «շոշափել, շփել, քսել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 282;
Ջահ. ՀԼՊ 534
Տե՛ս նաեւ
Էջ 516, սյունակ 1
ՄԱՐԶՊԱՆ
II
(մարզման, մարձպան, մարագպան, մազմեն, մազման, մարզան)
«հեղուկների կամ ընդեղենի մի չափ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. marzpān
փոխառյալ ձեւ է նաեւ ասորերենում (marzbānā)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 283
Էջ 518, սյունակ 1
ՄԱՐՍԵԼ
«մարսել, կերածը յուրացնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mr-k'-
«շփել, տրորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ (*mer-))
արմատից: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 288) բխեցնում է ասոր. məras «ճմլել, ջարդել, կակղացնել» արմատից, որ քիչ հավանական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարսական,
անմարսական
Նոր՝
մարսողական, մարսողութիւն, դժուարամարս, դիւրամարս
մարսողական, մարսողութիւն, դժուարամարս, դիւրամարս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
marawo
հ. անգլ.
mearo «փխրուն, փափուկ, մեղմ»
հ. ռուս.
moromradi «կրծել, մաշեցնել, մանրել»
մ. ն. գ.
morken «ճզմել, ճմլել»
ավ.
mərəxš «քայքայում»
խեթ.
mark- «քայքայել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը 288
Էջ 520, սյունակ 1
ՄԱՔՈՒՐ
(-ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -աց, -ոյ)
«մաքուր»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաքրել,
մաքրութիւն,
մաքրապէս,
մաքրափայլ,
մաքրիչ,
մաքրելի,
կիսամաքուր,
գերամաքուր,
դժուարամաքուր,
կայծակնամաքուր,
հրամաքուր,
անմաքուր
Էջ 520, սյունակ 1
ՄԵԳԱՐԵԼ
«չափազանց համարել (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Էջ 522, սյունակ 1
ՄԵՂԻԱՐԻՍ
«մի կշռաչափ, քառորդ ունկի»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. μιλιαρήσιον
Փոխառության աղբյուր՝ լատ. miliarensis, miliarius
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 299
Էջ 522, սյունակ 1
ՄԵՂԿ
(-ի)
«փափուկ, կակուղ, մեղմ, թույլ, թուլամորթ, կնատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mel-
«մանրել, փշրել»
արմատից. հմմտ. հուն. μέλδω «հալչում եմ», հ. իռլ. meldach «քնքուշ», լատ. mollis «փափուկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեղկանալ,
մեղկագույն,
մեղկիլ,
մեղկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μέλδω «հալչում եմ»
հ. իռլ.
meldach «քնքուշ»
լատ.
mollis «փափուկ»
Մատենագիտություն
H. AG 473;
Աճ. ՀԱԲ 300;
Ջահ. ՀԼՊ 180
Էջ 522, սյունակ 1
ՄԵՆԹԱՆ
(-ի, -աց)
«հագուստ, հանդերձ, զգեստ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. *nēmtan
Փոխառության աղբյուր՝ պրս. nēmtan
դրիափոխությամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303;
Ջահ. ՀԼՊ 553
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։