Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 800 բառահոդված (էջ 55/80)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 563, սյունակ 1 Էջ 563
ՆԱՐՄ «մեղմ, քնքուշ հանդարտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ պ. narm
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նարմաշարժ, նարմանագուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 432
Էջ 563, սյունակ 1 Էջ 563
ՆԱՒ (-ու, -ի, -աց) «նավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nāu «նավ»
Հաւանական է համարւում նաեւ իրանական ծագման վարկածը, մանաւանդ որ նաւազ, նաւապետ բառերը ակնյայտօրէն իրանական ծագում ունեն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նաւել, նաւորդ, նաւակ, նաւակիկ, նաւագնացք, նաւագործ, նաւակալ, նաւահանգիստ, նաւապետ, ծանրանաւել, բացանաւել, նաւամատոյց, նաւաշինարան, նաւաշինութիւն, ակնանաւա, բեռնանաւ, շոգենաւ, ռազմանաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
nau
հուն.
ναύς
լատ.
nāvis
Մատենագիտություն
H. AG 201; Աճ. ՀԱԲ 433
Էջ 563, սյունակ 1 Էջ 563
ՆԱՒԱԿԱՏԻՔ «բացման հանդես, շնորհանդես, (քրիստ.) նավակատիք» (քրիստ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
հաւանական է առաջին բաղադրիչի (նաւա-) իրանական ծագումը։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
nava
«նոր»
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԳԵՒ (ներքեւ) «նվազ, թույլ, վտիտ, տկար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sner- «պտտել, ոլորել սեղմել, կնճռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *snerkeu- (*sner-k-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներգեւիլ, ներգեւումն, ներքեւեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
νάρκη
«ընդարմացում, թմրում, վատացում»
հ. վ. գ.
sner(a)han
«կաշկանդել, կցել, կապել»
հ. անգլ.
ge-sneorkan
«խորշոմել»
հ. իսլ.
snerkia
«սեղմել, կնճռոտել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 445
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԵԼ (-եալ) «ներել, դիմանալ, տոկալ, հանդուրժել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ner- «կենսաուժ, առնական, ուժեղ»
Երկրորդ իմաստով լավ զուգահեռ ունի լատ. nero «դիմացկուն, ուժեղ» բառի մեջ, որ գալիս է հնդեւրոպական *ner- արմատից։ Այսպիսով, թերեւս ներ-ը գալիս է հնդեւրոպական այդ արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներելի, ներումն, ներ(ող)ութիւն, աններելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
nero
«դիմացկուն, ուժեղ»
հ. սլավ.
nraw
«բարք»
Էջ 567, սյունակ 1 Էջ 567
ՆԺԴԵՀ (-ի, -ից) (նշդեհ) «տարագիր, պանդուխտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական niždeh
Փոխառություն իրանական աղբյուրից (պարթեւերենի՞ց)՝ niždeh (niž «արտ-, դուրս» եւ deh «երկիր»՞), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստվում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նժդեհիլ, նժդեհանալ, նժդեհակից
Մատենագիտություն
H. AG 203; Աճ. ՀԱԲ 449
Էջ 568, սյունակ 1 Էջ 568
ՆԻԱՆԴԱԿ (նիւանդակ), -ի, -աց ««տեգ, նիզակ» (բբ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստոյգ բառ: Ծագումն անհայտ է (իրանականա՞ն):
Էջ 568, սյունակ 1 Էջ 568
ՆԻԶԱԿ -ի, -աց «նիզակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. nēzak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նիզակակից, նիզակաբեկ, նիզակաբուն, նիզակատեգ, նիզակաւոր, նիզակընկեց, նիզակազերանդի, նիզակակցութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 204; Աճ. ՀԱԲ 451
Էջ 569, սյունակ 1 Էջ 569
ՆԻՒԱՆԴԱԿ «տե՛ս նիւանդակ»
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 572, սյունակ 1 Էջ 572
ՆՈՒԱԳ I -ի, -աց «երգ, երաժշտություն. երգի եղանակ նվագ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. nivāg
փոխատու լեզու՝ պ. navā
փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նուագել, նուագածու, նուագայարդար, նուագարան, քաղցրանուագ, սաղմոսանուագ, հոգենուագ, բազմանուագ, գեղեցկանուագ, նուագախումբ, նուագահանդէս, նուագային, ցայգանուագ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
nivāg
պ.
navā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 567; Bailey, DKS 195