Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված
· Էջ 55 / 466
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐԵՐ
(-ի, -աց)
(օրեր)
«անեծք, նզովք, նախատինք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-ro-)
բաղարկված *rəu- ձեւի հետ (*ōr- «խոսել, կանչել»)
Թերեւս կրկնավոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *au-ro- ձեւից (*au- «խոսել»)՝ բաղարկված *rəu- ձեւի հետ (*ōr- «խոսել, կանչել»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αὐώ «գոռալ, ճչալ»
հուն.
ἀρᾱ́ «աղոթք, անիծել» ((*αρφα))
լատ.
ōrō «խոսել, խնդրել»
խեթ.
aruuāi «ժխտել, դիմել»
խեթ.
arliia- «պատգամախոսել»
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐԷՆ
(-ի, -աց)
«օրէնք, կարգ, հին աւանդութիւն, իրաւունք, օրինագիր, սովորութիւն, հաղորդութիւն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *awδēn
Աղբյուր՝ պ. ādīn
Աղբյուր՝ պ. āyīn
Իրանական փոխառութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անաւրէն,
աւրէնսդիր,
աւրէնուսոյց,
աւրինական,
ապաւրինի,
յաւրինել
Մատենագիտություն
H. AG 510-511;
Աճ. ՀԱԲ 618
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐԻՈՐԴ
(ուշ՝ -ի, -աց)
(օրիորդ, որիորդ, ուրւորդ)
«կոյս աղջիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pō-
«փոքր զաւակ, ձագ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pōu-)
աւր- արմատը
Թերեւս բաղադրութիւն աւր- (հնդեւրոպական *pōu- «փոքր զաւակ, ձագ» արմատից. հմմտ. հուն. παῦρος, լատ. parvus «փոքր») եւ -որդ (=որդի) բաղադրիչներով։ Ավելի քիչ հավանական է աւր-ը բխեցնել ուրարտ. euri «տեր» բառից (Ղափանցյան)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրիորդութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
παῦρος «փոքր»
լատ.
parvus «փոքր»
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐՀՆ
(ուշ՝ -ի)
(օրհն)
«օրհնութիւն, բարեմաղթանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *āfrīnam
Աղբյուր՝ ավ. āfrīnāmi
Աղբյուր՝ պ. āfrīn
Աղբյուր՝ պ. āfarīn
Իրանական փոխառութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրհնել,
աւրհնութիւն,
բազմաւրհնեալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 620
Էջ 105, սյունակ 1
ԱՔՍՈՒՆԱԿԱՆ
«ծիրանի, ծիրանագույն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. όξός
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 621
Էջ 105, սյունակ 1
ԱՓ
(-ոյ)
«ձեռքի ափ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ap-
«բռնել, վերցնել, հասնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aph-)
տարբերակից
ըստ Պետերսենի. անհավաստի են համարում Մեյեն եւ Աճառյանը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ափաչափ,
ափալոք,
ափիկ,
ափկից,
ափցի,
ափլափել,
ափլեզ,
ափնիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άφή «շոշափում, բռնում, բռնելը»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 363
Էջ 105, սյունակ 1
ԱՓԱՓԱՅ
(անփափայ-ք), -ի, -ից
«առապար, ապառաժուտ»
Ծագումն անհայտ է
Կրկնավոր կազմություն, որի արմատական ձեւի ծագումն անհայտ է:
Էջ 105, սյունակ 1
ԱՓՆ
-ին, -ունք, -անց
«եզր, ծայր, ափ, ջրափ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ap(o)-
«ափ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aph-)
տարբերակից (այստեղից *āpero- «ափ»)
Pok. 1, 53 (հիշատակում է, բայց հնչյունապես հեռու է համարում)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ափնածիր,
ափնի(ք),
գետափն,
ծովափնեայ,
քարափն,
դարափն,
առաջափնյա
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άπειρος-
դոր.
απειρος
հ. անգլ.
ōfer
գերմ.
ufer «ափ»
Մատենագիտություն
Pok. 53
Էջ 106, սյունակ 1
ԱՔ
-ի, -ից
«ոտք»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հյուսիսկովկասյան (՞)
(թերեւս)
փոխառություն հյուսիսկովկասյան աղբյուրից: «ոտքը հասնող զգեստ» (աքական բառի համար):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աքացի,
աքացել,
աքացելի,
աքեացք,
աքացիք,
աքացանի,
աք(ա)ցոտել,
աքսոտի,
աքսել,
աքհան,
շնակաքի,
քառաքեաց,
աք(ո)նմեջ,
առաքել,
աքական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արջ.
ak
բաբ.
akz
բաբ.
agg
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 368;
Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 106, սյունակ 1
ԱՔԱՂԱՂ
-ոյ
(աքալալ, ազալալ, այգալալ, այլեւ աքլալ, աքլար, աքլոր, աքլօր, ագլոր)
«հավի արու, աքաղաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«կանչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kəl- կամ *kl-)
Կրկնավոր կազմություն, ձայնդարձային ձեւ
Կրկնավոր կազմության բնիկ հնդեւրոպական ծագման *քալ < հնդեւրոպական *kəl- կամ *kl- ձեւից, որ *kel- «կանչել» արմատի ձայնդարձային ձեւն է:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
usa-kalā
հ. իռլ.
cailech
կիմր.
ceilliog «աքաղաղ» (ան-կախ կազմություններ *kel- արմատից)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 368-369
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։