Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հետ» որոնման արդյունք՝ 1179 բառահոդված · Էջ 54 / 118
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾԿՐԱԼ «զկռտալ, ձգռտալ»
Անստույգ (՞)
Կապ ունի՞ արդյոք ձկռտալ (զկռտալ) բառի հետ՝ որպես բարբառային տարբերակ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՂԻ (-տոյ, -եաց) ((ծղիկ, ծղուկ, ծղին, ծղիկք), -եաց) «թեւ, թեւի վերնամաս (ուսագլխից մինչեւ արմունկ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēi- (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ī-liio-)
Թերեւս կապ ունի ծիլ, ծեղ (ծիղ) բառերի հետ (տե՛ս) եւ ծագում է *g'ī-liio- նախաձեւից:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
Ծ(Ղ)ԽՆԻ (-ւոյ, -եաց) (ծխղնի, ծխանի, ծխնի), (ծղին, բրբ. ծխան) «ծխնի»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս կապ ունի ծիղ բառի հետ (*ծղիխ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծխղնիլ, ծըղխնիլ, ծղխնել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՂՆԻ «ալկիոն (թռչուն)»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անհայտ է: Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *g'el- «պայծառ, զվարթ շողալ» արմատի հետ, որտեղից են ծաղիկ, ծիծաղ բառերը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՄԱԿ (-ի, -աց) «ծմակ, ստվերոտ տեղ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tem- «մութ»
Առայժմ հնչյունաբանորեն անբացատրելի է նմանությունը հնդեւրոպական *t-ով սկսվող *tem- «մութ» արմատից ծագող բառերի հետ, որ նկատվում է նաեւ ծմրիլ բառի դեպքում. սա զուգահեռ է թմրիլ բառին, որ ծագում է հնդեւրոպական *tem- «շփոթված, թմրած» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծմակային, ծմականիստ, ծմականալ, ծմակին, ծմակեցուցանել, ծմակեցուցիչ, անծմակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՄՐԻԼ «լքվել, վհատվել, տխրել»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *tem- «շփոթված, թմրած»
Կապ ունի՞ թմրիլ բառի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *tem- «շփոթված, թմրած» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծմրաբարձ, ծմրդել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՆԿԻԼ (ծնգիլ) «ծյուրվել, թուլանալ, մաշվել»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
ծունկ բառից կազմված՝ որպես «ծնկի գալ»՝ իմաստի հետագա երանգավորմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնկոտ, ծնկանալ, ծնգրտիլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՈԾՈՐԱԿ (ծոծրակ, ծործորակ) «ծոծրակ»
Ստուգաբանություն
Կրկնավոր կազմություն ինչ-որ *ծոր արմատից: Կապ ունի՞ արդյոք ձո(ր)ծորակ «ձորակ, փոքր հովիտ» բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՈՅԼ (ուշ՝ -ի, -ից, -աց) (ծոյղ) ««ծույլ, անաշխատասեր» (բ. «տկար, թույլ»)»
Ստուգաբանություն
Կապ ունի՞ արդյոք թոյլ բառի հետ, ինչպես բմփիլ-ծմփիլ զույգի դեպքում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուլանալ, ծուլամտություն, ծուլալից, ծուլանք, ծուլացուցիչ, ծուլութիւն, ծուղալ, ծուղութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 367, սյունակ 1 Էջ 367
ԾՈՐ «ծոր, ծորվանք»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «անմաքուր հեղուկ»
Աղբյուր՝ քարթվ. *cur (թերեւս) «քամել»
թերեւս փոխառութիւն կովկասեան (քարթվէլական) աղբիւրից, կամ, թերեւս, վերջինիս հետ մասին մի երրորդ աղբիւրից։ Եթէ ճիշտ են թմրիլ-ծմրիլ, թոյլ-ծոյլ զուգահեռները (թ/ծ հերթագայութեամբ), ապա կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից, որտեղից՝ թոր, թորել, թարախ, եւ այս դէպքում Աճառեանի կարծիքը հնարաւոր է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծորել, ծորածոյ, ծորան, ծորուն, ծորենի, ծո(ր)ծոր, անծորելի, երկնածորան, հրածորան, շարաւածոր, քարափածոր
Նոր՝
ծորակ, ծորակաւոր, մեղրածոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. cur
մեղր. cur/cir
ճան. (n)cor
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 469
Տե՛ս նաեւ