Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 750 բառահոդված (էջ 54/75)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՂՋ «լի, լեցուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pel-sk-)
որից հեղուլ (զեղուլ < *զհեղուլ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեղցեալ, շաղայեղջ, բազմայեղջ, արիւնայեղջութիւն, յոգնայեղջ, երդմնայեղջ, թշուառայեղջ, իմաստայեղջ, լուսայեղջ, խորհրդայեղջ, խորշակայեղջ, զեղջ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 552, սյունակ 1 Էջ 552
ՅԵՌ «իրար կողքի շարված, ընդելուզված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ser- «շարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ser-s-)
«շարել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեռուլ, յեռել, յեռումն, մարգարտայեռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarat
«թել»
հուն.
εἴρω
«շարել, ընդելուզել»
լատ.
sero
«հյուսել, միացնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 396
Էջ 552, սյունակ 1 Էջ 552
ՅԻՆՈՒՆՔ (-անց) «զատկից հոգեգալուստ ընկած ժամանակամիջոցը»
Ստուգաբանություն (ածանցյալ)
ինն բառի իմաստային առումը
Տե՛ս նաեւ
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅԻՇԵԼ «հիշել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յիշեցուցիչ, յիշաչար, յիշելիք, յիշելութիւն, յիշողութիւն, յիշոցավագ, յիշոցասաց, անյիշաչար, յիշոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
յուշ
իրանական
հայ.
յիշատակ
իրանական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 399
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՅԼ (յուլ, յող), ուշ՝ -ի, -ից «ծույլ, դանդաղաշարժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «սողալ, սողոսկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *solio-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուլանալ, յուղանալ, յուլութիւն, յուղութիւն, յուղալ, յողալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarati
հ. հոլ.
selid
«սողում է, սողոսկում է»
լիտվ.
seleti
«սողոսկել, դանդաղ շարժվել»
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՅՍ «հույս, ակնկալություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *peu- «հուսալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *peu-k-)
որ հավանաբար կապված է *peu- «հետազոտել, հասկանալ» արմատի հետ: հայ. եւ սլավ. ձեւերի հիման վրա հ.-ե *peu- «հուսալ» արմատի վերականգնումը հեղինակինն է: Երկու արմատների իմաստային կապը երեւում է լատ. puto «խորհրդածել, հաշիվ անել, գնահատել, կարծել, հուսալ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուսամ, յուսալից, յուսակորոյս, յուսահատ, անյոյս, մեծայոյս, բարեյոյս, դիւրայոյս, չյուսալի, նորայուսատու, յուսահատված, յուսախաբ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
upovati
«հուսալ, հույս դնել, ապավինել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 405-406
Էջ 556, սյունակ 1 Էջ 556
ՅՈՒՌՈՒԹ -ի, -ից (սովորաբար անեզ.) (ուռութ) «կախարդանք, հմայլ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուռթել, յուռթիչ, յուռթութիւն, յուռթուլունք, ջուրութբոյց, ջուրութբեր
Էջ 557, սյունակ 1 Էջ 557
ՅՍՏԱԿ (յիստակ) «հստակ, մաքուր, վճիտ, թափանցիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ai- «այրել, լուսաւորել» *-st-ով մի ձեւ
Այս արմատի յստ-ի սկզբնական ձեւը յիստն-է, որի իստ-ը կարող է գալ հնդեւրոպական *ai- «այրել, լուսաւորել» արմատի *-st-ով մի ձեւից: հմմտ. *aisk- «պարզ, հստակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յստակել, յստակութիւն, յստակասպաս, յստակամիտ, յստակզրուց, նստակ
Էջ 559, սյունակ 1 Էջ 559
ՆԱԼ II «տուրք, հարկ (?)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստոյգ բառ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նալպահատու
Էջ 561, սյունակ 1 Էջ 561
ՆԱՅ սեռ. -ի «թաց, խոնաւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *snā- «հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *snət-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *snət- *snā- «հոսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նայացուցանել, նայական, նայամէտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
snā-
«լողանալ, լուանալ»
աւ.
snā
«լուանալ»
հուն.
νάμα
«հոսող ջուր»
լատ.
no, natāre
«լողալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 426