Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 761 բառահոդված (էջ 54/77)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՐԹՆ (-ան, -ունք) «շուրթ, շրթունք, բերան, լեզու, խոսողութիւն, եզր, եզերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k'ur-(t-) «կտրել, բաժանել, անջատել, քերծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhurtom-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu- «պտտել, շրջել, ծռել»
Աճառյանը համարում է շուրջ բառի տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրթնատ, շրթնաշղթայ, միաշուրթն, խորաշուրթն, պղծաշուրթն, զուգաշուրթն, թիւրաշուրթն, մատնաշուրթն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՐՋ «շուրջ, բոլորտիք, շրջան, պտույտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «շրջել, ծռել» *-k/gh- աճականների քմայնացմամբ (*-ki-, *-ghi-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu- սահող ձայնդարձով
թերեւս այն արմատի սահող ձայնդարձով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրջել, շրջշրջել, շրջան, շրջանակ, շրջանակել, շրջանկեալ, շրջանակի, շրջեալ, յեղաշրջել, շրջակի, շուրջանակի, շուրջառ, շուրջտեսանելիք, խելաշուրջ, գաղտաշուրջ, դժվարաշուրջ, դիւրաշուրջ, շուրջկալ, շուրջպար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
virum
«շուրջ(ը)»
ռուս.
круг
«շրջան»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՊԵՏ (շշպետ) «հովիվ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *šupat
փոխատու լեզու՝ հին fšupati
fšupana ձեւից է šuban, որից էլ թրք. çoban, չոբան:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք.
çoban
«չոբան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՐՈՒԱՆ (շրվան) «մի սպիտակ ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պարսկերեն
փոխառութիւն պարսկերենի՞ց
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՐՈՒԱՆԴ (շուանդ, շուանգ) «խաղողի չանչ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ պարսկերեն
փոխառութիւն պարսկերենի՞ց, բայց աղբիւրը չի հաւաստուած
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՐՈՒՇԱԿ (շրոշակ, շրօշակ) «ձիու սանձ, բերանակապ, ծնծրակ (՞)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պարսկական
բուն աղբիւրը (պարսկակա՞ն) չի հաւաստուած
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՓՈԹ (շփոյթ), -ի, -ից, -ոյ «շփոթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeup- «փունջ»
արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շփոթել, շփոթական, շփոթանք, շփոթումն, անշփոթ, դյուրաշփոթ, բազմաշփոթ, հեշտաշփոթ, շփոթութիւն, խառնաշփոթ
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՔԼԱՐ «ստյուրակ (ստյուրաքս)» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 602, սյունակ 1 Էջ 602
ՈՅԺ (-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից) «ուժ, զորություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. օž
փոխատու լեզու՝ մ. պ. օž
իրանական աղբյուրից. հմմտ. պրթ., մ. պ. օž (ուժգին < օžgin):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուժգին, ուժեղ, ուժողի, վատուժ, վատուժել, հաստոյժ, շատոյժ, հուժկու, հուժգոյ, ժուժկալ, ժուժկալել, անժոյժ, անժուժիլ, դժուարաժուժալի, ժուժակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
օž
«ուժ»
Մատենագիտություն
H. AG 518; Աճ. ՀԱԲ 560; Ջահ. ՀԼՊ 538
Էջ 604, սյունակ 1 Էջ 604
ՈՍՏ III «ոստյուն»
Ստուգաբանություն ()
թերեւս ծագմամբ նույնն է ոստ «ճյուղ» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոստնուլ, ոստել, ոստոստել, ընդոստ, որոտընդոստ, դիւրոստոյց, կարծոստ, առոստ