Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված · Էջ 533 / 764
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՊ «զառիվայր, ափափա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *sep
Աղբյուր՝ պ. šīb
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քարշեպ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 510
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՌ «մեզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'er- «արտաթորություն, կղկղանք, գոմաղբ» (անմիջական նախաձեւ՝ *skher-)
որտեղից՝ հայ. ցեռ: Հին ձեւը կարող էր -ճ ունենալ, որից առաջ եղել է ռ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շռատ, շռծակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ցեռ
ավ. sairya «գոմաղբ»
հուն. σκώρ «կղկղանք, գոմաղբ»
լատ. muscerda «խոզի աղբ»
ռուս. срать «կղկղել»
ռուս. мусор «աղբ»
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՐԱՄ (հին եւ ճիշտ ձեւը՝ շերաս, գրված նաեւ շէրաս) «շերամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. šerāyā (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «մետաքսեղեն»
մոտ է ասոր. šerāyā «մետաքսեղեն» բառին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերամաբոյծ, շերամագործ, շերամանոց, շերամապահ, շերամապահութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 510
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՓՈՐ (-ի, -ից) (շիփոր, -այ) «շեփոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. šīfōrā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեփորակ
Մատենագիտություն
H. AG 313; Աճ. ՀԱԲ 512
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՔ (բ. շէք, շէնք, շքեռ) «շեք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skek- «ցատկել, արագ շարժում» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhek-)
Ավելի անհավանական է Աճառյանի վարկածը (ՀԱԲ 3, 512) ասորերենից ծագելու մասին՝ ասոր. saga «ազդր»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեք-շեքել, շեքատակ, շեքամէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. scehan «շտապել»
մ. վ. գ. schicken «ուղարկել»
հ. սլավ. skoka «ցատկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 512
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԷԿ (-ի, -աց) (շեկ) «շեկ, դեղնակարմիր»
Փոխառություն (թերեւս)
հմմտ. ատրաշէկ՝ ատր- «կրակ» բաղադրիչով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիկնիլ, շիկաթան, շիկակարմիր, շիկափոկ, շիկխարի, հրաշէկ, հրաշիկանալ, ատրաշէկ, ատրաշէակ
Նոր՝
շիկահեր, շիկամորթ, շիկանալ
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԷՆ (-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից) «շինվածք, շինություն, գյուղ, ավան, մարդաբնակ, ուրախ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *šēn
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շինել, շինութիւն, շինական, շինականաշէն, շինակեաց, շինամէջ, շինարար, շինասէր, անշէն, նորաշէն, մարդաշէն, բարեշէն, խորանաշէն, մեհենաշէն
Նոր՝
շինարարական, շինարարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. šayana «բնակատեղի»
սողդ. šēn «հանգստավայր»
Մատենագիտություն
H. AG 213; Աճ. ՀԱԲ 513
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԷՋ- «շիջում, մարում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ueit- «լուսավորել, լուսավոր, սպիտակ» «առկայծել» իմաստի զարգացմամբ
բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'ueit- «լուսավորել, լուսավոր, սպիտակ» հիմքից՝ «առկայծել» իմաստի զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիջանիլ, շիջուցիլ, շիջելափառ, շիջանուտ, անշէջ, դիւրաշէջ
Նոր՝
հրդեհաշէջ, հրշէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. śvit- «փայլել»
ավ. spaēta- «սպիտակ»
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԵՐԽԻՇՏ (շիրխիշտ, շիրախում, շիրախուշկ) «մանանա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. širxišt «մանանա»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 515
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԵՐՄ «մի բոյս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. šarm
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 515