Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 750 բառահոդված (էջ 53/75)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒԼՈՒԽ «մի բույս՝ atriplex foetida»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. malūx
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 352
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒՃԱՆԵԼ (-մոյծ) «մուծել, մտցնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)meug- «սահել, սողոսկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)mug-)
արմատից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 343) միացնում է մուտ- արմատի հետ՝ առանց նկատի ունենալու, որ այս դեպքում չի բացատրվում մուծ/մոյծ հերթագայությունը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մուծումն, մուծիչ, մուծիկ, ստորամույծ, եկամույծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
smjúga
հայ.
մուխ
հայ.
մխել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139; ՀԱԲ 343
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՂՁ I (մողձ, մղինձ) «շնչահեղձություն, խեղդվելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, ջարդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mol-g/h- կամ *mul-k-)
որից մամուլ, «սեղմելու գործիք», մեղկ «թույլ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղձուկ, մղձկել, մղձկոտ, մղնձկտալ, հեղձամուղձ, մղձաւանջ, մղձաժետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՆՋ «մունջ, անխոս, համր, լուռումունջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mu- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mundhio-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 359) տալիս է *mundyo- նախաձեւը, որ կասկածելի է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնջիկ, մնջուկ, մնջկատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
mutus
«համր»
հայ.
մունջ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 359
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՇԹԱՐԻ (մուշտարի) «Լուսնթագ, Յուպիտեր (մոլորակ)» (աստղաբաշխական տերմին)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. muštarī
Մատենագիտություն
H. AG 265; Աճ. ՀԱԲ 360
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՌ «հլու, լուռումունջ լսող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mu- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-s-ro-)
բնաձայնական արմատից, որից նաեւ հայ. մունջ, մունջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մռել (բ.), մռուկ, լուռումուռ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 361
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՌԱՅԼ (-ի) (մառայլ) «մութ, մռայլ, մթութիւն, խավար, աչքի բիժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «առկայծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mṛ-no-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մռայլություն, մռայլեցուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մայր
հայ.
մառն
(*mr-io-)
հուն.
μορτός
«մթին, մթագույն»
հ. սլավ.
mryj
«մշուշոտ, մռայլ»
հ. սլավ.
merknoti
«մթնել»
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱԿՐԻ «դժնիկ լուծողական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Էջ 547, սյունակ 1 Էջ 547
ՅԱՅՏ «յայտնի, երեւացող, յայտնապէս, նշանաւոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ai- «այրել, լուսաւորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ai-d-) զանազան ածականներով
զանազան ածականներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յայտագոյն, յայտնական, յայտապատկեր, բացայայտել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
aiskus
«պարզ, որոշակի, պարզորոշ, յայտնի, բացայայտ»
ռուս.
ясный
«պարզ, բացայայտ»
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՐ «կից, կցված, միացած, նման, հարմար, պատշաճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «կցել, միացնել, հարմարեցնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յարել, յարեցուցանել, յարնչիլ, յարեւնալ, յարեւումն, միայար, մշտայար, շարայարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άρμός
«կցվածք, հոդ»
լատ.
arma
«զենք, գործիք»
հ. սլ.
yarmo
«լուծ»
թոխ. B
yarm
«չափ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 389; Pok. IEW 58