Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված · Էջ 53 / 160
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԻՒՐ (-ի, -աց) (հին՝ թեւր, ուշ՝ թոյր) «թյուր, ծուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tek- (անմիջական նախաձեւ՝ *tēk-ro)
որտեղից թեբել: (կասկածելի է հնչյունական առումով)։ Քիչ հավաստի է համեմատությունը *steu-p/b/bh- «հրել» արմատից ծագող այնպիսի բառերի հետ, ինչպիսիք են լատ. stuprum, կիմր. ystum (*steub(h)-ma)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիւրել, թիւրութիւն, թիւրաշուրթն, թիւրահաւատ, թիւրածնունդ, խեղաթիւր, բազմաթիւր, եղեռնաթիւր, թիւրատեսութիւն, թիւրիմացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. stuprum «ամոթ, խայտառակություն, այլասերում»
կիմր. ystum «ծռում, շրջադարձ, թեքում» ((*steub(h)-ma))
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1058
Տե՛ս նաեւ
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԼԻՏ (թլինթ) ««քուրձ, մախաղ» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԼԻՓ «եզերք, երիզ, շրջերիզ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ» արմատի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԼՈՒԱՏ (բրբ. թլոր, թլոլ, թլիկ) «թլվատ, թոթով»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
Հավանաբար կապ չունի լիտվ. tyliti «լռել» (հնդեւրոպական *tel-) բայի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. tyliti «լռել» ((հնդեւրոպական *tel-))
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՄԻՐ (թմբիր, թմուր) «թմրած»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tem- «շփոթված, թմրած» (անմիջական նախաձեւ՝ *tēmiro-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *tēmiro-` *tem- «շփոթված, թմրած» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թմրիլ, թմրեցուցիչ, թմ(բ)րություն, թմ(բ)րական, թմբաղեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. támyati «նվաղում է, թուլանում է, շնչահեղձ է լինում»
գ. damisch «խլացած, թմրած»
ռուս. томить «տանջել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1063
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՆՁՈՒԿ I «խճճված, խառնված (մազ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tengh- «ձգել, լարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tenghio-)
հ.-ե. արմատ՝ *tenk- «սեղմվել, խստանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tenkio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *tenghio- կամ *tenkio-` *tengh- «ձգել, լարել» կամ *tenk- «սեղմվել, խստանալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թնձկռիլ, թնձկել, թնձկահան, թնձկանալ, թնձկռուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. թանձր ((*tengh>))
հ. իռլ. pungr «ծանր»
թոխ. Ա tänk «խանգարել»
թոխ. Բ tank «խանգարել»
թոխ. tanakti, tanc «սեղմվում է, խստանում է» ((*tenk>))
լիտ. tankùs «խիտ»
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՆՁՈՒԿ II «մի տեսակ ուտելի սունկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tenk-
Ծագումով թերեւս կապվում է նախորդի հետ: Հնդեւրոպական *tenk- արմատից ծագում են նաեւ բուսանուններ:
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՇՆԱՄ- «անարգանք, նախատինք, հայհոյանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dušnām
Աղբյուր՝ պ. dušnām
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թշնամանալ, թշնամանք, թշնամանիր, թշնամանալից, թշնամանասեր
Մատենագիտություն
H. AG 154; Աճ. ՀԱԲ 191
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՇՈՒԱՌ (չուառ), -ի, -աց «թշուառ, խեղճ, ողորմելի»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ պարթեւերեն dušfarr (dušfrr) (հավանաբար)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, հավանաբար պարթեւերենից` պարթ. dušfarr (dušfrr). պարթեւական ձեւը երկուսի մոտ էլ չկա, այլ Ջահ. ՊԲՀ 1995, 2, 183:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թշուառանալ, չուառանալ, թշուառություն, չուառություն, թշուառաբան, երեքթշուառեան, չուառական
Մատենագիտություն
H. AG 154; Աճ. ՀԱԲ 192; Ջահ. ՊԲՀ 183
Էջ 270, սյունակ 1 Էջ 270
ԹՈԿՈՄ «ջերմություն» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն
Աղբյուր՝ եբրայական xom
Ամալյանը (ԲՀ 373) առնված է համարում «Բառք եբրայեցւոց» բառարանից եւ համարում եբրայական բառ, բայց տալիս է xom սկզբնաղբյուրը։
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 373