Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված
· Էջ 53 / 190
Էջ 237, սյունակ 1
ԶԵՐՏՈՒՔ
«ուրեք»
(ԲՀ)
Անստույգ
Ըստ Ամալյանի (ԲՀ 367), զետու(ն)ք «օրենք» եւ զերտուք «ուրեք» բառահոդվածներից մեկը աղավաղված կրկնություն է:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 237, սյունակ 1
ԶԵՒԻԱԴԱՐ
«վանապետ, վանահայր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. zāviadār
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 93
Էջ 238, սյունակ 1
ԶԷՆ
(-ու, ուշ` նաեւ -ի, -ից, -աց)
«զէնք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. zēn
Աղբյուր՝ ավ. zaēna
Իրանական աղբիւրից: հմմտ. մ. պ. zēn, աւ. zaēna, այլեւ zēnāvar «զինուած»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զէնընկեց,
զինել,
զինուոր,
զինուորական,
զինուորիլ,
զինակիր,
զինապետ,
զինահարիլ,
միազէն,
մեհնազինել,
ոսկիազէն,
պատենազէն,
գաղտազէն,
ապազէն,
անզինահար,
զինակոչ,
զինավաճառ,
զինարան,
զինավարժութիւն,
զինուորագրութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 151;
Աճ. ՀԱԲ 94
Էջ 238, սյունակ 1
ԶԻ
«ինչո՞ւ, ի՞նչ, ինչպէ՞ս, թէ, որ, որպէսզի, որովհետեւ, որքան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-
«դերանուանական արմատ»
զ- նախդիրով
Կազմուած է զ- նախդիրով` *kʷi դերանուանական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զիարդ,
զերդ,
զերթ,
զիարդապէս,
մինչ զի,
քանզի,
փոխանակ զի,
որպէսզի,
վասն զի
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 94
Էջ 238, սյունակ 1
ԶԻՆԴԱԿԱՊԵՏ
(զըճղակապետ, զինդկապետ, զնդկապետ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *zindākpat
Իրանական աղբիւրից` *zindākpat
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 96
Էջ 239, սյունակ 1
Էջ 240, սյունակ 1
ԶՄԱՅԼԻԼ
(զմայլանալ)
«հագենալ, հիանալ, սքանչանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *mel-
«փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *m-el-)
*-l- աճականով ձեւից
կազմված է զ- ածանցով *մայլ արմատից, որ, ինչպես ցույց է տվել Աճառյանը, կապ չունի արաբական ծագման բարբառային մայլ (մայիլ) «զմայլված» արմատի հետ։ Հնարավո՞ր է արդյոք կապը հնդեւրոպական *m-el- «փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ» արմատի հետ, որի *-l- աճականով ձեւից ծագում են պրուս. miels, լիտվ. mielas «սիրելի, հաճելի», ռուս. милый «սիրելի համակրելի», այլեւ (ոչ *-l- ով) հ. հնդկ. miēdhā, ավ. myarla «զոհախնջույք» բառերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմայլական,
զմայլութիւն,
զմայղութիւն
Նոր՝
զմայլելի, գեղազմայլ, հոգեզմայլ
զմայլելի, գեղազմայլ, հոգեզմայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
miels «սիրելի, հաճելի»
լիտվ.
mielas «սիրելի, հաճելի»
ռուս.
милый «սիրելի համակրելի»
հ. հնդկ.
miēdhā (ոչ *-l- ով)
ավ.
myarla «զոհախնջույք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 99
Էջ 240, սյունակ 1
ԶՄՆԻՏ
«կարծր մի քար, որի փոշին գործածվում է որպես հղկիչ նյութ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. σμύρις
զմնիտետան քար ծագում է հունական σμυρίτης λίθος ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմնիտետան
Մատենագիտություն
H. AG 349;
Աճ. ՀԱԲ 101
Էջ 241, սյունակ 1
ԶՈԶԱՏԵԼ
(զոզատող (միաձայն եղանակի անուն) ձեւի մեջ)
(երաժշտական)
Ծագումն անհայտ է (՞)
կապ ունի՞ արդյոք զատ-ել բայի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 241, սյունակ 1
ԶՈՂՈՔԻԼ
«հագենալ, կշտանալ, անհագաբար ուտել»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *elək-
«քաղցած»
զ- նախածանցով
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *elək- «քաղցած» արմատի հետ (զ- նախածանցով):
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։