Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 667, սյունակ 1
ՄԱՆԴՈՒՂՔ
(-ոց)
((սանդուխ-ք, սանդուխդ, սանդուխս, սանդուղի, սանդուխտ), ուշ` -ոց)
«սանդուղք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skand-
Հնդեւրոպական ծագման վարկածը` *skand-ից (Տերվիշյան), կասկածելի է եւ՛ ըստ հայերենի հնչյունական օրինաչափությունների (*sk-ի դիմաց ս-), եւ՛ ըստ բերված զուգահեռների համեմատության. չի բերված Pok. IEW-ում, բայց ավելի հավաստի վարկածներ չկան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սանդղաձեւ,
սանդղամատն,
սանդղատեսակ,
սանդղականույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skándati
«ցատկում է, ժայթքում է»
հ. խոլ.
scenlim
«ցատկում եմ»
Էջ 675, սյունակ 1
ՍԵԿՈՒՆԴԻԿՈՒՌ
««երկրորդ կարգի պաշտոնյա» (ի տարբերություն պռիմիկուռ-ի)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. σεκουνδι-κήριος
փոխատու լեզու՝ լատ. secundicerius
Մատենագիտություն
H. AG 378;
Աճ. ՀԱԲ 198
Էջ 675, սյունակ 1
ՍԵՆԵԱԿ
(-ի, -աց)
(սենեկ)
«սենյակ, շտեմարան, կանանոց, հարճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'i-
«թոյլ փայլել, ստուեր»
կապ ունի հնդեւրոպական *sk'i- «թոյլ փայլել, ստուեր» արմատի հետ, բայց հնչյունական հարաբերությունը պարզ չէ: հմմտ. հատկապես մի կողմից՝ հուն. σκηνή «վրան, բեմ, սրահ», մյուս կողմից՝ ռուս. сень «հովանի», сени «սրահ, նախասենյակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սենեկապան,
սենեկապետ,
սենեկիկ,
սենեկապետություն,
առանձնասենյակ,
գրասենյակ,
հյուրասենյակ,
ննջասենյակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκηνή
«վրան, բեմ, սրահ»
ռուս.
сень, сени
«հովանի, սրահ, նախասենյակ»
Էջ 676, սյունակ 1
ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ
«սեպտեմբեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն.
փոխատու լեզու՝ լատ. september
Մատենագիտություն
H. AG 367;
Աճ. ՀԱԲ 203
Էջ 677, սյունակ 1
ՍԷԶ
(սեզ)
«սեզ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիզուտ,
սիզական,
սիզաբոյս,
սիզաբերիլ
Էջ 681, սյունակ 1
ՍԻՐԵԴՈՆ
«սրբերի մասունք պահելու տեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հունարեն
Էջ 690, սյունակ 1
ՍՈՒՐ
(-ո)
«թուր, սուր, բահի բերան, սուր, հատու, արագ, անմիջապես, կծու»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ō-
«սրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kō-ro-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սրել,
սրանալ,
սրաբերան,
սրաթեւ,
սրածայր,
սուրակոխ,
քաջասուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
çū-la
«նիզակ»
ավ.
saēni
«սուր ծայր, գագաթ»
լատ.
cōs
«հեսան, սրոց»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 254
Էջ 693, սյունակ 1
ՍՏԱՆԱԼ
«հաստատել, ստեղծել, ձեռք բերել, ստանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *stā-
«կանգնել, դնել, կանգնեցնել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *stā- «կանգնել, դնել, կանգնեցնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստացուած,
ստացիլ,
անստացութիւն,
անստացուած,
գործաստացիկ,
ստացագիր,
ստացական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tisthati
«կանգնել, ոտքի վրա մնալ»
լատ.
stō
«կանգնել»
լիտ.
statāu
«զետեղել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 269-270
Էջ 694, սյունակ 1
ՍՏԵՐՋ
(ստերջ, ըստերջ)
«չբեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ster-
«ստերջ, ամուլ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sterdhio- (*sterdh-))
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
stari-
«չբեր (ստերջ) կով»
հուն.
στεῖρα
«չբեր, ստերջ»
Մատենագիտություն
H. AG 492;
Աճ. ՀԱԲ 272
Էջ 694, սյունակ 1
ՍՏԵՃ
(ստեծ)
«ոստայնանկի մի գործիք (կարճ ձող, որով շրջում են ստորին կամ ամրացնում գործվածքը)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teig-
«ծակել, խոցել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *steig'-)
Հայերենում հավանաբար տեղի է ունեցել *steig'- «ծակել, խոցել» եւ *steg- «ձող, մահակ, նետ» ձեւերի խառնում, ինչպես գերմանական լեզուներում, բայց *g-ի քմայնացած տարբերակով:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tejana-m
«սուր ծայր, նետի ծայր, եղեգնափայտ»
ավ.
taēya-
«նետ»
մ. պ. *tēy (>հայ. տեգ)
գ.
stechen
«խփել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։