Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 653 բառահոդված (էջ 53/66)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 615, սյունակ 1 Էջ 615
ՊԱԼԱՐ II «զարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
թերեւս նախորդ պալար բառի իմաստային մի զարգացումը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պալարակապ, պալարափայլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 617, սյունակ 1 Էջ 617
ՊԱԿՇԻԼ «զմայլվել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ՝ պակշոտ (պագշոտ) («գոհ»), պակշոտիլ, պակշոտութիւն: Ծագումն անհայտ է: Ճի՞շտ են միացված արդյոք պակշիլ-ի եւ պակշոտ-ի արմատները:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պակշոտ, պակշոտիլ, պակշոտություն
Էջ 619, սյունակ 1 Էջ 619
ՊԱՃՈՅՃ «զարդարանք, զարդարուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պաճուճել, պաճուճան, պաճուճանք, պաճուճազարդ, պաճուճապատանք, նկարապաճոյճ, անպաճոյճ, ընդվայրապաճոյճ, գեղապաճոյճ, լուսապաճոյճ, թագապաճոյճ
Էջ 619, սյունակ 1 Էջ 619
ՊԱՅ (պայն) «առասպելական մի էակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
որի բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պայիկ, Պայափիս, մարդապայ, վարդապայ
Էջ 620, սյունակ 1 Էջ 620
ՊԱՆԾԱԼ (պանծանալ, պանձալ, պանճանալ) «պարծենալ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
ր/ն հերթագայությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պանծութիւն, պանձալի, պանձագոյն, մեծապանծ, գերապանծ, ինքնապանծ, խրոխտապանձ, գեղապանձ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 621, սյունակ 1 Էջ 621
ՊԱՇՏԵԼ (հին՝ պարշտել՝ պարիշտ արմատից) «ծառայել, պաշտել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pari-štā
հմմտ. հ. պ. perist, parast-, պ. parast-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անբարիշտ, անպարիշտ, բարեպաշտ, բերանապաշտ, կռապաշտ, զրապարիշտ, մարդապաշտ, պարշտել, պարշտութիւն, պաշտ, պաշտումն, պաշտակ, պաշտան, պաշտաւնեայ, պաշտ, դիապաշտ, լուսնապաշտ, ճշմարտապաշտ, ուրուապաշտ, պաշտօնազուրկ, պաշտօնաթող, պաշտօնական, պաշտօնակատար, պաշտօնանկ, պաշտօնապէս, պաշտօնատեղի, իրապաշտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. պ.
perist, parast-
պ.
parast-
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 24
Էջ 623, սյունակ 1 Էջ 623
ՊԱՏ I «շրջան, պտույտ, չորս կողմ, բոլորտիք, որմ, պատ, պատում, փաթաթում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տարածել (հատկապես թեւերը)»
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատների ածանցյալներից
փոխատու լեզու՝ իրան. *pat
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *pat. հնդեւրոպական *pet- «տարածել (հատկապես թեւերը)» եւ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատների ածանցյալներից։ պատիկ-ի համար հմմտ. սողդ. pat «անգամ» (< հնդեւրոպական *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատել, պատան, պատանել, պատեն, պատենիկ, պատենագեն, պատենաթեւ, պատենաւոր, պատիճ, պատատել, պատատուկ, մառախլապատ, միջապատ, բակարդապատել, շրջապատել, պաճուճապատանք, զինապատեան, ոսկեպատեան, դիպապատիկ, բազմապատիկել, բիւրապատիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
pat
«անգամ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 80-81
Էջ 626, սյունակ 1 Էջ 626
ՊԱՏԻՐ «պատիր, խաբեական, պատրանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *patiδ
հմմտ. սողդ. pt’yδ- «խաբեութեամբ խլել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատրել, պատրական, պատրանք, պատրախառն, պատրողական, առասպելապատիր, խաբեպատիր, հաւատապատիր, կորստապատիր, դիւրապատրելի, վաղապատիր, թակարդապատիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
pt’yδ-
«խաբեութեամբ խլել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 42
Էջ 626, սյունակ 1 Էջ 626
ՊԱՏԿԵՐ (-ի, -աց) «պատկեր, արձան, կուռք, կերպարանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *patkar
հմմտ. հ. պ. patkara, պ. paikar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատկերագիր, պատկերագործ, պատկերակերպ, պատկերակուռ, պատկերապաշտ, պատկերասէր, մարդապատկեր, յայտապատկեր, բազմապատկեր, անպատկեր, առնապատկեր, դիմապատկեր, պատկերազարդ, պատկերակալ, պատկերասրահ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. պ.
patkara
պ.
paikar
Մատենագիտություն
H. AG 224; Աճ. ՀԱԲ 44
Էջ 635, սյունակ 1 Էջ 635
ՊԵՏ (-ի, -աց) «պետ, սկիզբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pet
փոխատու լեզու՝ իրան. *pet- (*pa-ita-)
Աճառյանը բխեցնում է (ըստ Nyberg-ի) *upaita- ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պետութիւն, պիտանի, մարդապետ, պիտանութիւն, հայրապետ, պիտոյ, քահանայապետ, պիտակ, հազարապետ, պիտակութիւն, դահճապետ, պիտառ, գաւառապետ, պիտառել, տիեզերապետ, պիտի, պետական, ումպետ, պետականացնել, յումպետս, խմբապետ, յուպետ, հանրապետութիւն, զինչպետ, մեծապետական, զինչպիտութիւն, նահանգապետ, թեպետ, որպետ, չպետք, չպիտոյ, համապիտան, անպիտան, սակաւապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
paiti-
մ. պ.
apāyēt
հ. պ.
pati-
պ.
bāyad
«պետք է»
արք.
bēd
մ. պ.
pat
պ.
pet
Մատենագիտություն
H. AG 229; Ջահ. ՀԼՊ 542; Աճ. ՀԱԲ 74; Աճ. ՀԱԲ 79; Ջահ. ՀԼՊ 542