Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված
· Էջ 53 / 344
Էջ 124, սյունակ 1
ԲԵՂԿԵԼ
«նեղել, տառապեցնել. վշտակցել (՞)»
(բբ)
Ծագումն անհայտ է (՞)
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *bhel-eu- «խփել, թուլացնել, հիվանդացնել» հիմքի հետ՝ *bhel-u- > բեղզ, որից բարբառային խլացմամբ բեղկ (՞).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
balwjan «նեղել տառապեցնել, չարչարել» ((՞))
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՂՈՒՆ
I
(<i>-ոյ</i>)
«պտուղ, բերք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռցնել, բխել, հորդել, առատ լինել»
հմմտ. հայ. բեղմն, հուն. φαλλός, φάλης, առնանդամ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեղնաւոր,
բեղնաւորել,
բեղնաւորութիւն,
անբեղուն,
անբեղնաւոր,
տար(ա)բեղուն,
բեղն,
բազմաբեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բեղմն
հուն.
φαλλός, φάλης «առնանդամ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 120
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՂՈՒՆ
II
«համակիր, սիրող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhili-
«համաչափ, պատշաճ, հարմար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhilo-)
Կարծեք թե զուգահեռ ունի հուն. φίλος «սիրել, համակրելի», մ. իռլ. bil «լավ», հ. վ. գ. bila «բարի, սիրելի» բառերի մեջ (Pok. IEW 1, 153-154 *bhili-, *bhilo- «համաչափ, պատշաճ, հարմար» արմատի տակ), բայց հնչիւնաբանական յարաբերութիւնը պարզ չէ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անբեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φίλος «սիրել, համակրելի»
մ. իռլ.
bil «լավ»
հ. վ. գ.
bila «բարի, սիրելի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 153-154
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՄ
(<i>-ի, -աց</i>)
(<i>բեմք</i>)
«գահոյք, բազմոց, նստարան, բարձր աթոռ, դատաւորական աթոռ, քարոզչական ամբիոն, տախտակամած, եկեղեցական խորանի տեղ, բեմ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. βήμα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեմական,
բեմասացութիւն,
բեմական,
գրամբեմք
Նոր՝
բեմադրել, բեմադրութիւն, բեմայարդար, բեմբասաց, բեմբասացութիւն
բեմադրել, բեմադրութիւն, բեմայարդար, բեմբասաց, բեմբասացութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 343;
Աճ. ՀԱԲ 439
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՆԱԶՆ
«դպիր (°?) կամ «վարդապետական, բեմական»»
Ծագումն անհայտ է
Անստոյգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՐ
(<i>-բեր, -ոյ, -ի, -ից</i>)
«բերում, բերելը, բերք, պտուղ, ծնունդ, ծննդաբերութիւն, երաժշտական մի խաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերել,
համբերել,
բազմաբեր,
դառնաբեր,
հրամանաբեր,
նորաբեր,
մտաբերիլ,
շահաբեր,
անբեր,
բարեբեր,
խստամբեր,
խստամբերութիւն,
վշտամբեր,
չարամբեր,
բերրի
Նոր՝
աղետաբեր, անձրեւաբեր, արդիւնաբերական, արդիւնաբերութիւն, պտղաբեր
աղետաբեր, անձրեւաբեր, արդիւնաբերական, արդիւնաբերութիւն, պտղաբեր
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԴ
(-ի, -աց)
«բերդ, ամրոց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. birtu(m)
Աղբյուր՝ արամ. bērtā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերդակալ,
բերդամէջ,
բերդարգել,
բերդեան,
բերդնորդ,
բերդապահ,
բերդաքաղաք,
բերդատէր,
բերդամուտ,
միջնաբերդ,
ներքնաբերդ,
վերնաբերդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 442;
Ջահ. ՀԼՊ 476
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԿՐԻԼ
«ուրախանալ, հրճվել, զվարճանալ»
Ծագումն անհայտ է
Թեեւ հնարավոր է բերկր- հիմքի հնդեւրոպական ծագումը, բայց առայժմ հավաստիորեն չի որոշված։ Դյումեզիլի կարծիքը բերկրիլ եւ բարկ ձեւերի՝ *bheru- եւ *bhru- «արագ շարժվել, հուզվել» նախաձեւերից ծագելու մասին խիստ կասկածելի է (Pok. IEW 1, 144), եւ որեւէ հնչյունական հիմք չկա կապելու հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ» եւ գոթ. batira «ավելի լավ» ձեւերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է *-a ձայնավորով *bhad-a- «լավ» արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերկրական,
բերկրություն,
բերկրումն,
բերկրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ»
գոթ.
batira «ավելի լավ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 144;
Pok. 106
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐՁ
(ուշ՝ բերձ(ր))
«բարձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bherg’h-
«բարձր»
որից նաեւ՝ բարձնալ, բարձր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնաբերձ,
երկնաբերձագույն,
լեռնաբերձ,
բարձրաբերձ,
ուղղաբերձ,
մեծաբերձ,
լանջաբերձ,
լուսաբերձ,
հրաբերձ,
համբարձաբերձ,
բարձրաբերձութիւն,
բերձաբերիլ,
բերձակատար,
բերձրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մակեդ.
Βέργα
թրակ.
Βεργούλι
իլլիր.
Berginium
կիմր.
bera «կույտ»
գ.
Berg «լեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 428;
Աճ. ՀԱԲ 444;
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 127, սյունակ 1
ԲԵՒԵՌ
(-ի, -աց)
«գամ, մեխ, բեւեռ, շրջանակի կենտրոն»
Ծագումն անհայտ է
տեսնել *bhe-bher-s- (կրկնավոր) կամ *bhi-bher-s- (*bhi- նախածանցով եւ *bher- «ծակել»՝ *-s աճականով) կազմություն, թեեւ բարբառներում կան *բեբեռ եւ *բեւեռ (*բիբեռ եւ բիւեռ) «գամ, մեխ» տիպական ձեւեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեւեռել,
բեւեռակապ,
բեւեռայինդ,
բեւեռիչ,
բեւեռաստղ,
բեւեռաքաշ,
ոսկեբեւեռ,
բեւեռագիր,
բեւեռագրական,
բեւեռագրություն,
բեւեռախույզ,
բեւեռային,
բեւեռագետ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։