Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
ՄՈՐԹ
(-ոյ)
««մորթ, մաշկ» (բ. «զենում, սպանում»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«մեռնել»
Ծագումն անհայտ է: Թեեւ կա մորթել բայի «սպանել» իմաստը, բայց կասկածելի են հնդեւրոպական *mer- «մեռնել» արմատի հետ կապելու վարձերը (Պատրուբանի, Ղափանցեան)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորթել,
մորթազերծ,
մորթաներկ,
մորթաղ,
մորթիկ,
մորթագործ,
մորթեգործ,
մորթի,
խեցեմորթ,
զրահամորթ,
թխամորթ,
մորթահան,
մորթոտել,
դեղնամորթ,
կարմրամորթ,
սեւամորթ,
սպիտակամորթ
ՄՈՒՆՋ
«մունջ, անխոս, համր, լուռումունջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mu-
«բնաձայնական արմատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mundhio-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 359) տալիս է *mundyo- նախաձեւը, որ կասկածելի է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնջիկ,
մնջուկ,
մնջկատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
mutus
«համր»
հայ.
մունջ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 359
ՄՈՒՇՏԱԿ
(-ի, -աց)
«բրդոտ մորթ, սրանից կարված մուշտակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *muštak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մուշտակակար,
մուշտակագործ,
մուշտակավաճառ,
մուշտակատոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արաբ.
mustaqa:
փոխառություն հայերենից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 361
ՄՌՆՉԱԼ
(-ել)
«մռնչալ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Պոկոռնին (Pok IEW 1, 748) տալիս է մրմրամ, մրմրիմ` mrmram, mrmrim, ձեւերը (*mormoc, *murmur- կրկնաւոր բնաձայնական արմատի տակ), որպիսիք չկան. այս արմատի տակ մենք տվել ենք մրմունջ-ի ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մռմռումն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 365;
Pok IEW 748
ՅԱՆԴՈՒԳՆ
«հանդուգն, համարձակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կա պ. han duga «հրովարտակ», բայց իմաստով հեռու է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յանդգնիլ,
յանդգնութիւն,
յանդգնաբար
ՅԱՏԱԿ
(ատակ), -ի, -աց
«հատակ, ներքնամաս, գետին, հող, հայրենիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pedo-
«ոտք»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *pedo- «ոտք» արմատից, որից նաեւ հետք, ոտք-ք (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յատակել,
յատակաբուխ,
սալայատակ,
անյատակ,
հիմնայատակ,
քարայատակ,
հարթայատակ,
կարծրայատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հետք
հայ.
ոտք-ք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 386
ՅԱՒԷԺ
(-ի, -ից)
(յաւէրժ)
«հաւերժ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *yāvēž
Փոխառութիւն՝ իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւէժանալ,
յաւէժութիւն,
յաւէժակայ,
յաւէժաբար,
յաւերժահարսն,
յաւերժաձիգ,
յաւերժահիշատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
yavaējī
«յաւերժակեաց»
Մատենագիտություն
H. AG 198;
Աճ. ՀԱԲ 392
ՅԵՍԱՆ
(-ի, -ից, -աց)
(եսան)
«հեսան, սրոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
ինչ-որ *ek'-no- տիպի բարբառային ձեւից, որ գոյություն է ունեցել սկզբնային ձայնավորներով՝ *ak'-, *ok'- եւ առանց սկզբնային ձայնավորների k'-ով սկսվող արմատական ձեւերի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեսանասուր,
յեսանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
sang
«հեսան»
հմմտ. *k'o-no-, k'ə-no-
ՅԵՏԻՆ
«կտակ»
Ստուգաբանություն (իմաստափոխություն)
Յետին «վերջին» բառն է՝ գործածված «վերջին կամք, կտակ» իմաստով. Աճառյանը (կասկածով համարում է խաբարված յետկար բառը, բայց նշում է, որ Ղեւոնդ պատմիչը գրում է. «Գրե զվերջինս բանից իւրոց»)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 397
ՅԻՇԱՏԱԿ
(-ի, -աց)
«հիշատակ»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յիշատակել,
յիշատակարան,
յիշատակագիր,
անյիշատակ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։