Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ող» որոնման արդյունք՝ 1700 բառահոդված · Էջ 52 / 170
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 270, սյունակ 1 Էջ 270
ԹՈԹՈՇ I «մողես»
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 270, սյունակ 1 Էջ 270
ԹՈՂ- «թողնել, թույլ տալը, ներելը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tolu-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. tolayat «բարձրացնում է, կշռում է», հուն. ταλασσω «համբերել, տանել, համարձակվել», հ. իռլ. tol «կամք», գոթ. pulan «կրել, տանել, համբերել», բոխս. AB täl «բարձրացնել, տանել»։ - Pok. IEW 1, 1060։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 195) այս ստուգաբանությունը դնում է կասկածելիների շարքում, որովհետեւ հայերեն արմատի իմաստը զգալիորեն շեղվում է։ Հմմտ. նաեւ թույլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թողուլ, թողութիւն, թողարան, անթող, հարութող, կնաթող, կարգաթող, դժուարաթող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tolayat «բարձրացնում է, կշռում է»
հուն. ταλασσω «համբերել, տանել, համարձակվել»
հ. իռլ. tol «կամք»
գոթ. pulan «կրել, տանել, համբերել»
բոխս. AB täl «բարձրացնել, տանել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1060; Աճ. ՀԱԲ 195
Տե՛ս նաեւ
Էջ 271, սյունակ 1 Էջ 271
ԹՈՊԵԼ «ծեծել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *steb(h)p- «սյուն, նեցուկ, նեցուկ դնել, ամրացնել, ոտք դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tob-)
արմատից: սակայն օրինակներ է բերում նաեւ *steu- «հրել, խփել» արմատի ձեւերից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոպիւն, թոպամահ, թոպող, ընդունայնաթոպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. στοβέω, στοβάζω «նախատել»
հուն. στειμβω «տրորել»
հ. իռլ. stappa «հրել, տրորել, փշրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 197
Էջ 272, սյունակ 1 Էջ 272
ԹՈՐ I «հոսում, հոսք, հոսանք, կաթում, արցունք, աչքի ճպուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «անմաքուր հեղուկ»
«անմաքուր հեղուկ» արմատից, որտեղից նաեւ՝ թրիք, թուրմ, թարախ, թուրջ, թոռ «թաց, խոնավ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թորել, թորթորել, թորթորումն, արիւնաթոր, արտասուաթոր, մշտաթոր, արտաթորիլ, ցողաթորիլ
Նոր՝
թորակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. stor «քայքայում, նեխում»
բուլղ. toro «գոմաղբ, թրիք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1031
Էջ 272, սյունակ 1 Էջ 272
ԹՈՐԹՈՇ «ուռճացած, փարթամ (բույսերի մասին), գեր, հույր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «պինդ»
Կրկնավոր կազմություն՝ *թոր արմատից կամ -ոշ ածանցով կազմություն՝ թորթ արմատից (հմմտ. թորթ «ավելցուկ»), սրանք կարող են ծագել *(s)ter- «պինդ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թորթոշել, թրթրթոշիկ, թորթոշիկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 272, սյունակ 1 Էջ 272
ԹՈՐԹՈՐ (բբ) «հորդոր, փափագ, անձուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «բարձրաձայն խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tortor-) o ձայնդարձով ձեւ
«բարձրաձայն խոսել» արմատից: վերականգնվում է միայն *o ձայնդարձով ձեւ՝ *tor-, *toro-s- «բարձրաձայն, պարզորոշ», մինչդեռ հայ. ընթեռնում բայը ցույց է տալիս նաեւ *e-ով ձեւ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. թրթրակ «ճարտարախոս, արագադարձ (լեզվի մասին), հորդորիչ»
հուն. τορος «թափանցող, սրանցիկ, հասկանալի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1088-1089
Էջ 273, սյունակ 1 Էջ 273
ԹՈՒԱՔԱՐ (թուագար) «մտատանջվող, մտատանջություն, զառանցանք»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ արաբ. tafakkur (կասկածով)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուաքարիլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 201
Էջ 273, սյունակ 1 Էջ 273
ԹՈՒԵՐ «նվազ, թերի»
Անստույգ
Գործածուած է թերի-ի փոխարէն՝ թուերագոյն = թերագոյն։ Կարող է լինել սրա բարբառային տարբերակը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուերագոյն
Էջ 273, սյունակ 1 Էջ 273
ԹՈՒԹԻ (թութիայ) «ծարիր, ծարրաթար»
Փոխառություն
բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. թութիա «մի ծաղիկ (որպէս աչքի դեղ գործածուող)»
Էջ 274, սյունակ 1 Էջ 274
ԹՈՒՂԲ I (թուխայ, թողփ) «ամպամածություն, մշուշ, մառախուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Եթե սկզբնաձեւը թուխայ-ն է, ապա թուխ-ի ածականով ձեւն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թխապհոծ, թլփայորդ
Տե՛ս նաեւ