Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մար» որոնման արդյունք՝ 944 բառահոդված · Էջ 52 / 95
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՄ- (հան-, հոմ-, հունաբան ձեւերում՝ ան-, ամ-) «միեւնոյն, համայն, ամբողջովին, շատ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական ham- (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական han- (թերեւս)
թերեւս մասամբ խառնված բնիկ ձեւերի հետ, մասամբ՝ ձեւափոխված հուն. άμός-ի ազդեցությամբ: Իրան. եւ հուն. ձեւերը գալիս են հնդեւրոպ...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համալսել, համաչափ, համապայծառ, համարձակ, համբարձումն, համբերել, համբերութիւն, համայն, հանդէպ, հանդիպիլ, հանդիսակ, հանուր, հանրական, ընդհանուր, հոմերամ, հոմազգի, հոմասեռ, հոմատոհմ, հոմատեսակ, հոմացել, հոմահայր, հոմիլ, ամփոփ, համազգեստ, համակարծիք, համակիր, համապատասխան
Էջ 441, սյունակ 1 Էջ 441
ՀԱՄԱՐ I (-ոյ, -ու) «համար, թիվ, հաշիվ, քննություն, համեմատություն, ենթադրում»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *hamār
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համարիլ, համարողութիւն, անհամար, յոգնահամար
Նոր՝
համարակալ, համարակալութիւն, համարիչ, համարում, մարդահամար
Մատենագիտություն
H. AG 178; Աճ. ՀԱԲ 22
Էջ 441, սյունակ 1 Էջ 441
ՀԱՄԱՐ II ««ժառանգություն, հայրենի (ժառանգություն)» (ԲՀ)»
Անստույգ (հավանաբար)
կապված է նախորդ համար բառի հետ՝ ներկայացնելով նրա իմաստային մի զարգացումը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 23
Էջ 441, սյունակ 1 Էջ 441
ՀԱՄԱՐԱԿԱՐ (-ի) (սխալ՝ համակար) «հաշվարբան, հաշվապահ»
Ստուգաբանություն
Էջ 442, սյունակ 1 Էջ 442
ՀԱՄԱՐԴԻԼ (հարամդիլ) «նեղվել, դժվարանալ»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ:
Էջ 442, սյունակ 1 Էջ 442
ՀԱՄԲԱՐԱԿ «ամբար, շտեմարան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *hanbarak (բուն աղբյուրը առանձին չի հավաստված)
Աղբյուր՝ մ. պ. anbārak-pat (բուն աղբյուրը առանձին չի հավաստված)
կա մ. պ. anbārak-pat > համբարակապետ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 23
Տե՛ս նաեւ
Էջ 442, սյունակ 1 Էջ 442
ՀԱՄԲԱՐԱՊԵՏ «խնկածաղիկ, մարեմխոտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. anbārbad
ըստ Ամիրդովլաթի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 24
Էջ 442, սյունակ 1 Էջ 442
ՀԱՄԲԱՒ (-ոյ, -ու, -ի, -աց) «համբավ, հռչակ, լուր»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *bha- «խոսել»
Աղբյուր՝ իրանական *ham-bav
bav-ի համար հմմտ. խոտ.-սակ. pra-vā- «զրույց» (<հնդեւրոպական *bha «խոսել», հայ. բա-մ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համբաւել, համբաւաւոր, համբաւակոծ, համբաւահան, համբաւատենջ, չարահամբաւ, բազմահամբաւ, բարեհամբաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտ.-սակ. pra-vā- «զրույց»
Մատենագիտություն
Bailly None; DKS 294; Ջահ. ՀԼՊ 530
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՅԴՈՒԿ «հեղափոխական մարտիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ բուլղ. hajdúk
Աղբյուր՝ հունգ. hajdú «հետեւակ (հգն. hajdúk)»
Նոր փոխառություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 30
Էջ 445, սյունակ 1 Էջ 445
ՀԱՆԱՊԱԶ «միշտ, շարունակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *hama-pāza (*hana-pāza)
Հիւբշմանը (AG 463) եւ նրա հետեւողութեամբ Պոկոռնին (Pok. IEW 907), համարում են բնիկ՝ հին-ի հետ միասին։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 35) առանձնացնում է հանա-ն եւ համարում իրանական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանապազաբուխ, հանապազախաւս, հանապազաստուր, հանապազորդ, հանապազորդել, հանապազար, հանապազարտեայ
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 230; H. AG 463; Pok. IEW 907; Աճ. ՀԱԲ 35