Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հայ» որոնման արդյունք՝ 3178 բառահոդված
· Էջ 52 / 318
Էջ 163, սյունակ 1
ԳԻՒՏ
(գիտ-, գիտ-), -ի, -ից
«գյուտ, գտնված բան, հնարք, շահ, վաստակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ued-
«տեսնել, գտնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ui-n-d-, *uoid-)
հայ. ւ-ը թերեւս ներդրական ածական է (հմմտ. մատ- մատ-չիմ -ի կողքին)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգիտ,
չքնաղագիտ,
չգիտ,
հնարագիտ,
դիւրագիտ,
յանկարծագիտ,
(ը)ստագիւտ,
գտանել,
(ը)ստգտանել,
բանագտակ,
գտելակ,
գտնովի,
գտնողէք,
գտուկ,
գտում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vindáti «գտնում է»
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 564
Էջ 163, սյունակ 1
ԳԼՈՒԽ
-ոյ, ուշ՝ -աւթ
«գլուխ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghōlu-
«գլուխ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghōlu-kho-)
հայ-բալթիկ-սլաւոնական զուգաբանություն: Պոկոռնին (Pok. 1, 350) բալթիկ-սլաւոնական ձեւերը բերում է *gal- «մազատ» արմատի առնչությամբ (galuā- «գլուխ») եւ կասկածով հիշատակում նաեւ հայերենի ձեւը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլխազարդ,
գլխազերծ,
գլխադիր,
գլխանի,
գլխապարտ,
գլխատել,
գլխարկել,
գլխաւոր,
գլխիբաց,
գլխովին,
գլխել,
զգլխել,
բազմագլուխ,
երկգլխի,
բարձրիգլուխ,
գահագլուխ,
մերկագլուխ,
մարդագլուխ,
դարագլուխ,
կորագլուխ
Նոր՝
գլխաբաց, գլխագին, գլխածածկ, գլխապաստառ, գլխատառ, գլխատոր, գլխարկ, գլխացաւանք, դրամագլուխ, իշագլուխ, հաստագլուխ, սեւագլուխ, քաղաքագլուխ
գլխաբաց, գլխագին, գլխածածկ, գլխապաստառ, գլխատառ, գլխատոր, գլխարկ, գլխացաւանք, դրամագլուխ, իշագլուխ, հաստագլուխ, սեւագլուխ, քաղաքագլուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
galvă «գլուխ»
հ. ս.
glava «գլուխ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 565;
Ջահ. ՀԼՊ 127;
Pok. 350
Էջ 163, սյունակ 1
ԳՀԱԼ
«ծույլ, դանդաղաշարժ, ծանրախոս»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 163, սյունակ 1
ԳՁՈՒՁ
(գձուժ)
«անարգ, նվաստ, համեստ, խոնարհ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *guhdei-
«անհետանալ, կործանվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *guhdio- *guhdei-)
կրկնությամբ
կրկնությամբ եւ կծիծ արմատից ազդված։ ընդհանրապես այս արմատի տակ միավորվող ձեւերի հնչյունական փոխհարաբերությունը պարզ չէ, եւ հայերենի գձուժ-ի միացումը կասկածելի է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գձձել,
գձձիլ,
գձձութիւն,
գձձասէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ksināti «ոչնչացնում է, կործանում է»
հուն.
φθίνω «ոչնչացնել, կործանել (անանց.), ոչնչանալ, կործանվել»
Էջ 164, սյունակ 1
Էջ 164, սյունակ 1
ԳՄԵԼ
I
«ջարդել, կոտրել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 164, սյունակ 1
ԳՆԴԱԿ
(-ի, -աց)
(գնտակ)
«գնդակ, գնդաձեւ մարմին»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *gundak
(ամենայն հավանականությամբ)
Իրանական փոխառություն։ Աճառյանը բերում է գունդ բառի տակ, բայց սա իրանական փոխառություն է եւ ոչ գունդ բառից հայերենում կազմված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդակել
Նոր՝
գնդակախաղ, գնդակահարել, գնդակահարութիւն, խաղագնդակ
գնդակախաղ, գնդակահարել, գնդակահարութիւն, խաղագնդակ
Մատենագիտություն
H. AG 130;
Աճ. ՀԱԲ 594
Տե՛ս նաեւ
Էջ 165, սյունակ 1
ԳՈ
(-ի, -ից)
(գոյ)
««գոյություն, աստված, հարստություն, գույք, ինչք» եւ գոլ «լինել», գոմ, *գոյ-ցե, գուցե»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ues-
«մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uso-, *uosio-, *uos-, *ues-)
արմատից: *uso-` *uosio-կան (>*uosoti (?) > գոյ) *uos-mi- (?) > գոմ (?)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոյարար,
գոյապես,
գոյավոր,
գոյավորություն,
գոյություն,
գոյափոխիլ,
գոյական,
գոյանալ,
գոյացություն,
գոյացողություն,
գերագոյ,
ինքնագոյ
Նոր՝
գոյականաբար, գոյականակերտ
գոյականաբար, գոյականակերտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vásati «մնում է, բնակվում է, գիշերում է»
հուն.
áísa «անցկացրի (գիշերը)» (աոր.)
մ. իռլ.
fō(a)id «գիշերում է, մնում է, անցկացնում է» (<*uoseti-)
գոթ.
wisan «լինել, մնալ» (իմաստով ամենից ավելի մոտ է հայերենին)
Մատենագիտություն
H. AG 435;
Աճ. ՀԱԲ 576
Էջ 165, սյունակ 1
ԳՈԲՍ
«մլուկ, փայտոջիլ»
(բբ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 165, սյունակ 1
ԳՈԴԵԼ
(գօթել, գոթտել)
«ոգբել, կոծել»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։