Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված · Էջ 52 / 160
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 263, սյունակ 1 Էջ 263
ԹԵՂԻ «ծփի, կնձնի պտուղ, մոծակածառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pteliā- «ծառանուն»
Կասկածելի են աւելի լայն համեմատութիւնները, որ բերում է Աճառեանը, ՀԱԲ 2, 171 (հ.-ե. *tel- ծառանիւթ արմատ, որ այժմ չի առանձնացւում)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πτελέα «համանունը» ((եթե հայերէնը հին փոխառութիւն չէ հունարէնից))
լատ. tilia «լորի» (թերեւս)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 847; ՀԱԲ 171
Էջ 264, սյունակ 1 Էջ 264
ԹԵՐ I «կողմ, կողք, պակասավոր, սակավ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pter-)
Հնարավոր է *ter- «մի կողմ, հեռու» արմատի ազդեցությունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թերապետութիւն, թերանցուկ, թերածու, թերի, թերալից, թերակատար, թերահաւատ, թերանալ, թերավարժ, թերաքամեալ, թերեւս, ընթեր, առընթեր, անթերութիւն
Նոր՝
թերակիրթ, թերակղզի, թերուս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πτερόν «թեւ, ծայր, կողմնակառույց»
հ. վ. գ. fedara «փետուր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 174
Տե՛ս նաեւ
Էջ 265, սյունակ 1 Էջ 265
ԹԵՒԵԼԻԱ «փոթորիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. θύελλα
Մատենագիտություն
H. AG 350; Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 265, սյունակ 1 Էջ 265
ԹԵՔԵԼ «կոկել, կռել, կրթել, (ուշ) թեթել, ծռել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tek- «հյուսել»
արմատից, որի համար վերականգնւում է «հիւսել» իմաստը, մինչդեռ մերձաւոր *tek՛-p արմատը, որի համար վերականգնւող իմաստը հայերենին աւելի մօտ է, ունի *-k՛-ով նախաձեւ, որ չէր կարող տալ թեկ-. հայերենի համար ենթադրելի է *tek- նախաձեւ` *tek՛-p-ին մօտ իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեքմթեքել
Նոր՝
թեթակայ, թեքութիւն, թեքում, դիւրաթեք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178-179; Pok. IEW 1058
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԷ
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *te- եթէ < *e-te
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սաքս. the «մասնիկ»
հ. անգլ. ϑe «մասնիկ»
լիտվ. tē, -te «մասնիկներ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 180
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԷՆՍՈՒԽ (բբ) «անուշահոտ ծխանելիք» (բժշկարան բառարան)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. tensux
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 181
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԻ -ոյ «թի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «մաքրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pteuo-) վերականգնում է *ptio- ձեւ
*pteuo-` *pet- «մաքրել» արմատի կողքին: Pokorny-ն (IEW 1, 627) հայ. ձեւը չի տալիս:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիակ, թիաւոր
Նոր՝
թիապարտ, թիարան, թիավարել, եռաթի, զուգաթի, հրաթի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πτύον, πτέον «երնելու թի» (հայ-հունական զուգաբանութիւն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 180-181; Ջահ. ՀԼՊ 144; Pokorny IEW 627
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻՆՈՍ «փիլիսոփա, իմաստուն»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թինոսեան, թինոսիկ
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻՒ (-ոյ) «թուարկում, թուանշան, թուաբանութիւն, թուական, գրքի գլուխ, համար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *teuo- *tēu- «ուռչել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *teuo- *tēu- «ուռչել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուել, թուիք, թուելիք, թուական, տոհմաթիւ, բազմաթիւ, մարդաթիւ, մեծաթիւ, եղբայրաթիւ, քոյրաթիւ, երկթուեան
Նոր՝
թուաբանութիւն, թուաբանական, թուահամար, թուարկել, թուարկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tuvas «ուժեղ, հզոր»
պրուս. tūlan «շատ»
գոթ. pūsundi
ռուս. тысяча «հազար»
ուրարտ. atibi «բյուր, տասը հազար»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1080
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԻՒՆ ««մինչ ոստայն լիցի» մեկնությամբ»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ