Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 761 բառահոդված (էջ 52/77)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 571, սյունակ 1 Էջ 571
ՆՈՃ (-ոյ, -ի, -ից) «նոճի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ հ. պ. nauča «մայրի»
փոխատու լեզու՝ պ. nōj «նոճի»
փոխատու լեզու՝ պ. nōz «նոճի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նոճեայ, նոճեայօծար, նոճիաձահ, նոճիաճաղճախ, նոճաստան
Մատենագիտություն
H. AG 207; Աճ. ՀԱԲ 464; Ջահ. ՀԼՊ 537
Էջ 574, սյունակ 1 Էջ 574
ՆՊԱՏԱԿ (-ի, -աց) «նպատակ, նպատակակետ, մտադրություն, օրինակ, հաղթանակ, մրցանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *ni-patak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նպատակել, նպատակակետ, նպատակայարմար, նպատակատոր, աննպատակ, աննպատակայարմար, բարենպատակ, նպատակատոդրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտ.-սակ.
para
pat-ի համար
ou.
fat
յաղնոբ.
pāt
«նետ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 261; Ջահ. ՀԼՊ 537
Էջ 575, սյունակ 1 Էջ 575
ՆՊԱՐ(ԱԿ) (նպար) «պարէն, մթերք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *ni-par(-ak)
այլեւ հայ. (<իրան.) պարէն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նպարակաւոր, նպարակել, նպարավաճառ, նպարեղէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտ.-սակ.
pāra
պհլ.
pēš-pārak
«թխուածք»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 537
Էջ 575, սյունակ 1 Էջ 575
ՆՊԵՐՏ «հպարտ, ամբարտաւան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նպերտական
Էջ 575, սյունակ 1 Էջ 575
ՆՐԱՆ II (նարան, նորան) «արաբական մի բոյս, նրանից ստացուած իւղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբերեն
Փոխառութիւն արաբերենից
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐԱՒԱՆԴ(Ն) «ոտքի կապ, կապ, չվան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
որտեղից, ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 3, 502), փոխառված է նաեւ խեթ. šarāwanzi «կապ» բառը, որ չկա J. Friedrich-ի Hethitisches Wörterbuch-ում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
šarāwanzi
«կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 502
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐԺ (-ի, -ից) «երերում, շարժում, երկրաշարժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «պտտել, դարձնել, շրջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sker-gh-) *gh > ժ անցման համար հմմտ. *eghi- > իժ
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *(s)ker- «պտտել, դարձնել, շրջել» արմատի հետ՝ *sker-gh- > շարժ (*gh > ժ անցման համար հմմտ. *eghi- > իժ)։ Կասկածելի է իրանական ծագման վարկածը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շարժել, շարժահիմն, շարժումն, շարժուն, շարժիչ, անշարժ, գետնաշարժ, դյուրաշարժ, թեթեւաշարժ, հողմաշարժ, երկրաշարժ, զինաշարժ, արագաշարժ, դժվարաշարժ, շարժապատկեր, շարժառիթ, շարժօն, անշարժութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐԽՈՒՆ (շարխոն, շախրուն, շարիան) «ինքնացան կակաչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 584, սյունակ 1 Էջ 584
ՇԱՇԱՓԵԼ (շօշափել) «շոշափել»
Ստուգաբանություն (կրկնավոր կազմություն)
հ.-ե. արմատ՝ *skeup- շուփ (շփել) արմատի հիմքը
Կրկնավոր կազմություն, որի շափ արմատը Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 547) միացնում է շուփ (տե՛ս շփել) առմատի հետ, բայց սրա՝ մեր տված ստուգաբանությամբ (*skeup- արմատից) հարցի լուծումը դժվարանում է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաւշափելի, շաւշափական, դիւրաշաւշափագոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խարխափել
հ/շ հերթագայությա՞մբ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 547
Տե՛ս նաեւ
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՊ «զառիվայր, ափափա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *sep
փոխատու լեզու՝ պ. šīb
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քարշեպ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 510