Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 631 բառահոդված (էջ 52/64)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 645, սյունակ 1 Էջ 645
ՊՏՈԵԼ (պտիռ-) «փորփրել, փնտրել, որոնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հայերեն)
փնտռել բայի տարբերակը
Էջ 645, սյունակ 1 Էջ 645
ՊՏՈՒՂ (-ոյ) «բողբոջ, ծիլ, պտուղ, բերք, եկեղեցական տուրք» (եկեղեցական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հայերեն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պտղաբեր, պտղալի, պտղազուարճ, պտղաքաղ, անպտուղ, լիապտուղ, պտեղն, ձիթապտուղ, միապտուղ
Էջ 647, սյունակ 1 Էջ 647
ՊՕՍՊՕՍՈՂ «կեղծավոր, խաբեբա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբերենից basbasa «պոչ խաղացնել»
Եթե կապ չունի պոսել բայի հետ (գրության տարբերությամբ), ապա, ինչպես կարծում է Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 117), «պոչ խաղացնել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 117
Տե՛ս նաեւ
Էջ 651, սյունակ 1 Էջ 651
ՋԵՐ -ոյ «ջերմութիւն, տաքութիւն, տաք, տաքուկ, պարզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guher- «տաք, ջերմ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *guher- «տաք, ջերմ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջերանիլ, ջերին, ջերոտ, ջերոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
hára-
«տոթ, տաքութիւն»
հուն.
θέρος
«ամառ, ամառուա շոգ, բերք»
Մատենագիտություն
H. AG 486; Աճ. ՀԱԲ 125-126
Տե՛ս նաեւ
Էջ 652, սյունակ 1 Էջ 652
ՋԻԳՐ «վրեժ, ոխ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. jîgr
փոխաբերական գործածություն՞, բայց անհասկանալի է շեշտի փոփոխութիւնը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջգրու, ջգրուիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք.
ciğer
«երիկամ, լյարդ»
Էջ 661, սյունակ 1 Էջ 661
ՍԱԳ III ««նման, սահման» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս սակ բառի սխալագրութիւնը։ ԲՀ-ի ձեռագրական տարբերակներում կան սոգ եւ սակ տարբերակները (ԲՀ էջ 427)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սագործ
Էջ 663, սյունակ 1 Էջ 663
ՍԱԼՈՐ (շլոր, շլոռ) «սալոր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կան արտաքնապես նման ձեւեր, բայց հարաբերությունը հայերենի հետ պարզ չէ։ Ակկադ. šallūru(m)-ի հարմար կասկածով ենթադրում են «զկեռ» իմաստը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սալորենի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
слива
հնդեւրոպական *sleivā- «կապտաւուն» ձեւից
վրաց.
qliavi
ակկադ.
šallūru(m)
Էջ 664, սյունակ 1 Էջ 664
ՍԱՀԵԼ (սահեցուցանել) «տատանել, տարուբերել», սահիլ «տատանվել, սահել, սայթաքել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սահեցումն, սահանք, սահաւոր, կրկնասահուն, կարկաջասահ, հեզասահ, յորդասահ, դիւրասահ
Էջ 664, սյունակ 1 Էջ 664
ՍԱՂԱԽՆՁՈՐ (բբ) «?»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թերեւս ա(ղ)խնձոր բառի տարբերակը
Էջ 666, սյունակ 1 Էջ 666
ՍԱՅՐ (-ի, -ից) «ծայր, եզր, (թրի) բերան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’ē(i)- «սրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k’əi-ri-)
«սրել» արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սայրա սուր, երկսայրի, երեքսայրի, եռասայր, միասայրի, կրկնասայր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սուր
հայ.
սայռ
մ. ն. գ.
harin
««սրել»»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 543; Աճ. ՀԱԲ 170; Ջահ. ՀԼՊ 131