Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 800 բառահոդված (էջ 52/80)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 535, սյունակ 1 Էջ 535
ՄՈՐԹԱԼ «սանդ» (բբ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. mortarium
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 349
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՐՄՈՔ «մորմոք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տորորել, շփել» կրկնաւոր կազմութիւն
Պոկոռնին (IEW 869) բխեցնում է *mer- «մտածել, յիշել, հոգալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորմոքել, մորմոքանք, մորմոքումն, մորմոքալից, մորմոքիչ, սրտամորմոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
morbil
«հիւանդութիւն»
կիմր.
merw
«թոյլ»
հայ.
մրմուռ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139; IEW 869
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՒԻԼ I «ծուխ, առկայծում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *smel- «դանդաղ եւ ծխալով վառվել, մարմրել, մլմլալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *smōl-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մլմուռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հոլ.
smeulen
«դանդաղ այրվել, մլմլալ»
մ. անգլ.
smolder
«ծուխ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 352
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒԽ I (-ոյ) «ծուխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *smukh- «ծխել, ծուխ» (անմիջական նախաձեւ՝ *smeukh- (*-g(h))-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մխախառն, թանձրամուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σμύχω
«դանդաղ այրել»
հոլ.
smoken
«ծխել»
հ. անգլ.
smoke
«ծուխ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 353; Pok. IEW 971
Տե՛ս նաեւ
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՆԻ «իգական անդամ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՍԻՐ (մուսուր) «ատեան հրաւիրող սուրհանդակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ.
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՏ (-ի, -ից, ուշ՝ -ոյ) «մտնելը, մուտք, եկամուտ, արեւմուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mōd- «հանդիպել, մօտենալ»
արմատից։ հնարաւոր է բաղարկում *meug- *mug- (> մոյծ, մուծ-) արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոտուտել, մտնել, մտել, ընդմտանել, դարանամուտ, արեւմուտք, արեւմտեայ, հմուտ, խելամուտ, միջամուտ, հետամուտ, ելմուտ, ծակումուտ, կանխամուտ, նորամուտ, եկամուտ, եկամտային, անեկամտաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մատնիչ
հայ.
մատ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 542, սյունակ 1 Էջ 542
ՄՏԻ «մոտիկ, մերձավոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mōd- «հանդիպել, մոտենալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mōdiio-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *mōdiio-` *mōd- «հանդիպել, մոտենալ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մտերիմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մատչիմ
հայ.
մատ
հայ.
մուտ
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԽՈՒՌՆ (յախուր, յախուրն, (յա-հուր), ախուռն) «հափուռն, հանդուգն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յախուռնախաւս, յախոռնաբար, յախռութիւն, յախրիլ, յախուրապէս, յահրանալ
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՂԹ «շատ, հսկա, քաջ, հաղթություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «ոստնել; վերցնել, բռնել»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները հավաստի չեն, եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 633-634) համեմատում է լատ. saltus «ոստյուն» բառի հետ եւ բխեցնում հնդեւրոպական *sel- «ոստնել» արմատից, որ անհավանական է։ Քիչ հավանական է բխեցումը նաեւ *sel- «վերցնել, բռնել» արմատից, որ իմաստով կարծես ավելի մոտ է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաղթել, յաղթական, յաղթանակ, յաղթահասակ, յաղթահարել, յաղթանդամ, յաղթազօր, յաղթկու, յաղթուկ, մեծայաղթ, դժուարայաղթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
saltus
«ոստյուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 633-634