Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 52 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 84, սյունակ 1 Էջ 84
ԱՐԱՊԱՆ -ով «մեծ թմբուկ» (երաժշտ.)
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ թյուրքական balaban
b-ի անկմամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 297
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՏ I (-ոյ, ուշ՝ -ուէ, -աւ) «արատ, պակասություն, բիծ, կեղտի նշան, վնաս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *arəd- *g' > ծ եւ տ արտացոլմամբ
արած-ի տարբերակը՝ *g' > ծ եւ տ արտացոլմամբ, ինչպէս *bhrg' - > բարդի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արատաւոր, արատել, անարատ, անարատութիւն
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՒՍ II «խոպան, կորդ հող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «կոշտ, կարծր, պինդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *trəuk-)
Բաղադրութիւն՝ արաւսախոտ (եթե ոչ՝ արաւս «մի թռչուն» բառից)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաւսախոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ. trūga «անհարթ դարձնել, գգգզել»
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՒՏ «արոտ, արածելու խոտ եւ դաշտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «տորորել, շփել, շփելով մաշել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *trəg'-) *g'-ի տ արտացոլմամբ (հմմտ. *ag'ro- > արտ, *g'əlou-> տալ «տագերկին» եւ այլն) եւ ւ-ի ներմուծմամբ (ա-ի երկբարբառացմամբ)
ւ-ի ներմուծմամբ (ա-ի երկբարբառացմամբ, ինչպես՝ մաւտ (մատչիլ) եւ յաւտ (յատանել) բառերում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաւտակից, արաւտական, արաւտատեղի, արաւտաբոյծ, արաւտանալ, խաշնարաւտ, պաճարարաւտ, պարարտարաւտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τρωφω «ուտել (հում բան), կրծել»
թոխ. ԱԲ trāsk «որոճալ»
հայ. արածել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 349
Տե՛ս նաեւ
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՒՐ I -ոյ (ուշ՝ հարաւր) «հողը վարելու գործիք՝ արոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *arə- «վարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *arətrom-) *-trom գործիքանիշ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաւրադիր, արաւրադրել, արաւրածիգ, արաւրավար, արաւրել, կրկնարաւր, երեքնարաւր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. άρατρον
լատ. aratrum
մ. հոլ. arathar «արոր, գութան»
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 350
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՒՐ II «բաղանման մի թռչուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *er-/or- «մեծ թռչուն(՞)» թռչնանիշ արմատ
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *er-/or- թռչնանիշ («մեծ թռչուն(՞)») արմատի հետ, որտեղից ծագում են հայ. որոր, ուրուր, հուն. ώρνις «թռչուն» բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արօրիկ, ճշնարօր, արօրկերեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. որոր
հայ. ուրուր
հուն. ώρνις «թռչուն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲ «գինարբուք», արբ- «խմել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *srebh- «ծծել, կլանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *srbh-` *srebh-, *srobh-)
Բաղադրություններ` արբանել (լրացնում է ըմպել բայի պակասավոր ժամանակները` արբի, ա՛րբ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արբանել, արբենալ, արբիլ, արբեցութիւն, գինարբուք, գինարբու, ջրարբիլ, դառնարբոյց, հարբեցութիւն, հարբել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ροφάω
լատ. sorbeō «ագահորեն ծծել, կլանել»
լիտվ. sribli «մեծ կում անել, խապշտել»
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 299
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲԱՆԵԱԿ (-ի, -աց) «ծառա, սպասավոր, օգնական, հետնորդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *orbho- «որբ, երեխա, ծառա, սպասավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *orbhəni- (+ ակ) *orbho-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արբանեկել, արբանեկութիւն, արբանեկակից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. όρφανός «որբ»
գոթ. arbaits «աշխատանք»
ռուս. раб, работа, ребенок
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 299
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲԵՆԱ (ափրիանա, յարենայ, արբենա) «մի բույս»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲՈԿ (աբբոկ) «չորս»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. Άρβόκ «քաղաքանուն»
Փոխառության աղբյուր՝ եբր. arba «չորս»
հուն. Άρβόκ (Άρβι, Άρβοα եւ այլն) քաղաքանուն (< եբր. Arba քաղաքանուն` arba «չորս» բառից):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 73-74