Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 516 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 722, սյունակ 1 Էջ 722
ՏԱՌԱՊ «չարչարանք, տառապանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. tarep
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տառապիլ, տառապանալ, տառապալից, տառապագին, տառապեալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 376
Էջ 722, սյունակ 1 Էջ 722
ՏԱՌԱՍՏՈԿ (-ի, -աց) (տառովտակ, տառովակ, տառոտակ, տառիովկատ) «զինվորական վերարկու»
Փոխառություն
Էջ 722, սյունակ 1 Էջ 722
ՏԱՌՈՒՂԱՅ «քաղաքի դատավոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրս. dārūγa
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 378
Էջ 722, սյունակ 1 Էջ 722
ՏԱՍՆ -ն «տասը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dek'm- «տասը»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տասներորդ, տասնապատիկ, տասնապետ, տասանորդ, երկոտասան, երեքտասան, տասնամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dáçan
պրս. dah
լատ. decem
հ. վ. գ. zēhan
անգլ. ten «տասը»
Մատենագիտություն
H. AG 496; Աճ. ՀԱԲ 378
Էջ 722, սյունակ 1 Էջ 722
ՏԱՍՏԵԼ «մաղել, զտել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 722, սյունակ 1 Էջ 722
ՏԱՏԱՍՄԻԼ «մտատանջվել, վարանել, տատանվել»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատամսելի, տատամսութիւն
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՏԱՆ (-ի, -աց) «տատանում, տատանողական»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *den- «շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dń-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատանել, տատանումն, անտատան, մշտատատան, յոգնատատան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. δονέω «տեղից շարժել, ցնցել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՏԱՍԿ (-ի, -աց) (ուշ՝ տատաշկ, տատաշ) «մի փուշ՝ բորկոճիմ, գեղավեր»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dēk'- «պատռել, պատռոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dək'-) կրկնավոր
հ.-ե. արմատ՝ *denk'- «կծել» ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով
Կրկնավոր՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *dək'-` *dēk'- «պատռել, պատռոտել» արմատից, որ կարող է լինել *denk'- «կծել» արմատի ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով: Սակայն այս ստուգաբանությունը չի բացատրում շ-ով ձեւերը: Թերեւս ճիշտ է Գ. Ասատրյանը («Իրան-Նամե» 1996-1997), որ ենթադրում է իրանական ծագում (հմմտ. մ. պ. tašk «փուշ»), սակայն այստեղ նախ՝ կրկնավոր ձեւեր չեն հանդիպում, երկրորդ՝ հավանական չէ բխեցումը *ters- «չորացնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատասկաբեր, տատասկանիստ, տատասկացան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. գ. վ. zangar «կծող, սուր, հատու»
գ. Zange «աքցան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՏՐԱԿ (-ի, -աց) (բ. տետրակ) «աղավնիների ընտանիքի մի թռչուն»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tet(e)r- կրկնավոր
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն, որ թերեւս գալիս է հնդեւրոպական *tet(e)r- կրկնավոր արմատի որեւէ տարբերակից՝ առանց բաղաձայնական տեղաշարժի (հմմտ. արտույտ): Ենթադրվում է նաեւ նույն արմատի իրանական *taturak ձեւից, որի առանց -u-ի ձեւը փոխառված է հունարենում որպես τετρος:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հունարեն τετρος
Մատենագիտություն
H. AG 395; Աճ. ՀԱԲ 381
Տե՛ս նաեւ
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՐ «հեռավոր, օտար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *tar-
նախածանցի արժեքով (հուն. δια-, παρα-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարաշխարհիկ, տարադեմ, տարադիմիկ, տարակաց, տարագիր, տարաժամ, տարապայման, տարակարծ, տարապարտ, տարապարփակ, տարբերել, տարաձայնութիւն, տարօրինակ, տարափոխիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ. tarō «ընդ, միջով, այն կողմ»