Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված
· Էջ 51 / 290
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԱՍՏԱՆ
«պատսպարան, ապահով տեղ»
(բբ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«նկատել, ուշադրութիւն դարձնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *գեր-)
հայերեն կազմութիւն՝ առանձին չպահպանուած *գեր- «ապահով լինել» արմատից եւ -(ա)ստան ածանցից։ *գեր-ը կարող էր ծագել հնդեւրոպական *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» արմատից։ Հնարաւոր է ամբողջովին իրանական աղբիւրից ծագելու մասին վարկածը, բայց նման բառ չի հաւաստուած:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ουρος «պահապան»
արա
ωρα «պահպանութիւն, հոգս, խնամք»
գոթ.
war(s)
հ. իռլ.
varr «ուշադիր»
հ. անգլ.
warian «պահպանել»
հ. վ. գ.
wart «պահապան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԲՆ
«սրբիչ, ջնջոց. ավել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uer-p-om-)
*p- ածականով
արմատից։ Աւելի քիչ հաւանական է կապել գերփել (գերթել) «շորթել, կողոպտել, ջնջել, աւերել» բայի արմատի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ρωπες «ճիպոտներ, թուփ, թփուտ»
լատ.
veprēs «փշաթուփ»
հ. վ. գ.
worf «գերանդու կոթ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԴԱՍՏԱՆ
(-ի, -աց)
«ծառաների եւ գերիների ամբողջութիւն, ինչք, կալուածք, ընտանիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«ցանկապատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gher-dh-)
-(ա)ստան ածանցով
իրանական միջնորդութեամբ՝ արմատից։ (սխալ ստուգաբանութեամբ՝ գերդաստուռն)։ (իրանական միջնորդութեան վարկածը հեղինակինն է) :
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերդաստակական,
գերդաստանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
փռյուգ.
gordum «քաղաք»
հուն.
κορθίς «կոյտ. բազմութիւն»
գոթ.
gards «տուն»
հ. անգլ.
geard «բակ»
հ. սաքս.
gard «բնակարան» (հզն.)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 541
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԵԶՄԱՆ
(-ի, -աց)
«գերեզման, շիրիմ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ավ. garō dəmāna
(թերեւս)
«գովեստի տուն (իմա՛ «արքայութիւն»)»
Աղբյուր՝ մ. պ. garōtmān
(թերեւս)
«երկինք»
Աղբյուր՝ պ. garizmān
(թերեւս)
«երկինք»
Աղբյուր՝ պ. garazmān
(թերեւս)
«երկինք»
աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերեզմանատուն,
գերեզմանակրկիտ,
գերեզմանահատ,
գերեզմանատեղի,
գերեզմանաւրինէք,
գերեզմանափոր,
գերեզմանաքար,
գերեզմանոց,
գերեզմանային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԻ
«գերի, գերիների խումբ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«գտնել, վերցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ueriio-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերել,
գերեդարձ,
գերեկից,
գերեվար,
գերիչ,
գերութիւն,
մարդագերի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ευρισκω «գտնել, ստանալ, ձեռք բերել»
ռուս.
об-рести «ձեռք բերել»
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐԾ
«ածիլված»
(ԲՀ՝ «գաւ»)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, ճղել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uerd-s-)
s-ընդլայնում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերծանել,
գերծել,
գերծումն,
գլխագերծ,
գլխագերծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
веред «վերք»
պրուս.
redo «ակոս»
շվեդ. բրբ.
rota «փորփրել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1163;
Ջահ. ՀԼՊ 156
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐՄԱԿ
«նուրբ ալյուր, նուրբ փոշի, սպիտակ ալյուրով հաց, սպիտակամարմին, (բրբ.) մանր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«շփել, տրորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gher-mo-)
-ակ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերմակել,
գերմականալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χερμας «խճաբար, քար»
հուն.
χεραδος «խիճ, մանր քարեր»
լատ.
furfur «կճեպ»
լիտվ.
gurti «փշրվել»
լիտվ.
gurus «փխրուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐՄԱՍՏ
-ի
(գերամաստի)
«ամրափայտ մի ծառ»
Անստույգ (թերեւս)
հայերեն բարբառային կազմություն՝ գարմիր մասրի (կարմիր մասուրի) կամ գիլի մասրի կապակցությունից. թյուրք. germešid ձեւը հավանաբար բնիկ չէ (թյուրքական այլ լեզուներում զուգահեռներ չունի)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐՓԵԼ
(գերբել)
«կորզել, շորթել, կողոպտել, քայքայել, ավերել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«կողոպտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uerp(h)-)
<*uer- «գտնել, վերցնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերփանք,
գերփումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ռուս.
воропъ «հարձակում, կողոպտում»
հ. ռուս.
наворопъ «հարձակում, կողոպտում»
հ. սլ.
наворапъ «կողոպուտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԶԵՌԵԼ
«շորթել, կորզել»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *ueg'h-
«շարժել, քաշել, տանել»
Աղբյուր՝ թաթվ. gza-
(հազիվ թե)
«ճանապարհ»
որեւէ կապ կա հնդեւրոպական *ueg'h- «շարժել, քաշել, տանել» արմատի հետ, որ պիտի տար *գեզ եւ նորից, թերեւս, հայերենի միջնորդությամբ, փոխառված է թաթվ. gza- «ճանապարհ» բառը։
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։