Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հետ» որոնման արդյունք՝ 1179 բառահոդված · Էջ 51 / 118
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՌՈՎ «խռովք, շփոթություն, կռիվ, պատերազմ, խռով, խռովված, շփոթված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)krāu- «դիզել, կուտակել»
Աղբյուր՝ վրաց. xrv, xrova, xroba (հազիվ թե) «ռհմակ, հոտ, բազմություն»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *(s)krāu- «դիզել, կուտակել» արմատի հետ. հմմտ. լիտվ. kraũti «իրար վրա դնել, դիզել, կուտակել», krūvà «կույտ»։ - Ջահ.: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 426) բխեցնում է «կովկասյան» (իմա՝ քարթվելական, հատկապես վրացական) աղբյուրից՝ մատնանշելով վրաց. xrv, xrova, xroba «ռհմակ, հոտ, բազմություն» բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խռովել, խռովութիւն, խռովական, խռովիչ, խռովուտ, խռովարար, անխռովութիւն, խռովայոյզ, խռովկան
Նոր՝
խռովկոտ, խռովուկ, խռովխոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. kraũti «իրար վրա դնել, դիզել, կուտակել»
լիտվ. krūvà «կույտ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 426
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՌՈՒԿ «կաղամբազգի մի բույս» (բուսանվանական)
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել, հատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khōr-s-)
Կազմված է բուսանվանակազմիչ -ուկ ածանցով՝ խոռ- (խոռ՞ռ, խի՞ռ) անծանոթ արմատից. հնարավոր՞ է արդյոք վերջինիս կապը *(s)ker- «կտրել, հատել» արմատի *kh-ով եւ *-s ածականով տարբերակի հետ (*խոռ- < *khōr-s- կամ խիռ < *khēr-s-). հմմտ. հուն. κορσοω «խուզել», մ. իռլ. կիմր. corr «նվազ, հյուծված, գաճաճ», խեթ. karš, karšciā «կտրել, հատել»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κορσοω «խուզել»
մ. իռլ. corr «նվազ, հյուծված, գաճաճ»
կիմր. corr «նվազ, հյուծված, գաճաճ»
խեթ. karš, karšciā «կտրել, հատել»
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՏՈՒՄ (ըստ ոմանց՝ խոտումն «ուռուցք») «ադամախնձոր, խոչափողի ցցված մասը»
Ստուգաբանություն (՞)
Կապ ունի՞ բրբ. խոճիկ (կոճիկ) բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԲՈՒԿ (խոփուկ) «խուլավարսակ, պռչուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել, հատել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khērp- կամ *khērbh-°) շնչեղ *kh-ով եւ *-p կամ *-bh ածականով տարբերակներ
Կազմված է -ուկ բուսանվանակազմ ածանցով՝ խրբ- արմատից, որ թերեւս կապ ունի հ.-ե. *(s)ker- «կտրել, հատել, անջատել» արմատի շնչեղ *kh-ով եւ *-p կամ *-bh ածականով տարբերակներից մեկի հետ (*khērp- կամ *khērbh-°).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. shko-zë (<*skrēbhr)
պրուս. skrūoblas «բուսանունները» (<*skrōbar)
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԵԼ «խրել, մխել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khēr-)
Կապ ունի՞ խոր բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրուտ(ք), աւազախիր, աւազախիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. skera «կտրել, ծակել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԹԻՆ -ոյ «մութ, տձեւ, խրթին, դժվարիմաց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «մթնագույն, գորշ, կեղտոտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'er-) *k>*kh անցումով
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *ker- (*k'er-) «մթնագույն, գորշ, կեղտոտ» արմատի հետ` *k>*kh անցումով.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրթնանալ, խրթնութիւն, խրթնի, խրթնազգեստ, խրթնածածուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. karata «մութ, կարմիր»
հ. սաքս. hrot «սուր»
Էջ 355, սյունակ 1 Էջ 355
ԽՐՃԻԹ (խրջիթ, խռճիթ), ուշ՝ -ի, -ոց «խրճիթ, խցիկ, հյուղակ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *kred- «գերաններ»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *kred- «գերաններ» արմատի հետ, որից գոթ. hrōt «տանիք», հ. իսլ. hrōt «տանիք, ձեղնահարկ»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. hrōt «տանիք»
հ. իսլ. hrōt «տանիք, ձեղնահարկ»
Էջ 355, սյունակ 1 Էջ 355
ԽՐՈՒԿ II «կինաբարիս, կարմիր ներկ»
Բնաձայն (թերեւս)
խրուկ բուսանվան հետ շփոթելու արդյունք։
Էջ 357, սյունակ 1 Էջ 357
ԾԱԽ (-ոյ, -ի, -ից) «ծախս, վատնում, սպառում, վաճառում, վաճառք»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թէ կապ ունի օս. cūx/cox «պակաս. զուրկ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծախել, ծախսումն, ծախիչ, մարդածախ, մեծածախ, բազմածախ, գազանածախ, դիւրածախ, եզնածախ, հացածախ, անծախ, անծախական, անծախող
Նոր՝
ծախսել, ծախսարար, մանրածախ
Էջ 357, սյունակ 1 Էջ 357
ԾԱԾԱՆԻԼ «ծածանվել»
Անստույգ
Կրկնաւոր կազմութիւն՝ անծանօթ *ծան արմատից: Կապ ունի՞ արդեօք տատանիլ բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծածանումն, ալեծածան, հողմածածան, մշտածածան, ծածան
Տե՛ս նաեւ