Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հայ» որոնման արդյունք՝ 3178 բառահոդված · Էջ 51 / 318
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 160, սյունակ 1 Էջ 160
ԳԷՐ (գուէր) «պարարտ, ճարպոտ, յուղահամ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g(u)hei- «սնել, պարարտացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(u)hai-ro-)
«սնել, պարարտացնել» արմատից (չկա Pok. IEW-ում)։ (հայ-սլաւոնական զուգաբանութիւն): Ջահ. ՀԼՊ 127 (կասկածելի է *ghei- > գէ անցումը՝ փոխանակ ջէ-ի. սլավ. ձեւերը հակուած են կապելու *guei- «ապրել, կեանք» արմատի ձեւերի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիրանալ, գերանալ, գիրութիւն, գիրապարար, գիրացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
չեխ. žir
լեհ. żer (zyr) «սնունդ, կերակուր»
ռուս. жир «ճարպ»
ռուս. жирный «ճարպոտ» (ըստ Լիդենի եւ Ղափանցյունի)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553; Ֆասմեր ԷՍՐՅԱ 56; Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 160, սյունակ 1 Էջ 160
ԳԺՄ(Ն)ԻԼ (դժմ(ն)իլ) «զայրանալ, բարկանալ, խռովել»
Ծագումն անհայտ է
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 553) նախնական է համարում գժ-ով ձեւերը եւ դժ-ով ձեւերը կարծում է սխալ ստուգաբանությամբ դժ-ի առանձնացման հետեւանք. սակայն կարող է դժ-ով ձեւը լինել նախնական եւ ունենալ իրականական ծագում, եթե կապ չկա գժտիլ (գժդ-) բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գժմագոյն, դժմագոյն, գժմ(ն)ութիւն, դժմութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553
Տե՛ս նաեւ
Էջ 160, սյունակ 1 Էջ 160
ԳԺԻՌ «դաժան խոսք»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 160, սյունակ 1 Էջ 160
ԳԺՏԵԼ (գժդ-) ««բարկացնել, նեղացնել» (գժտիլ «խռովել, նեղանալ»)»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս կապ ունի գժմ(ն)իլ բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գժտութիւն, գժդութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 161, սյունակ 1 Էջ 161
ԳԻԳ (դիգ) «նետ» կամ «տեգ»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Էջ 161, սյունակ 1 Էջ 161
ԳԻՆԵԼ (գինէլ) «ջրափորոս սիղային»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՆՁ (-ոյ) «մի բոյս՝ cariandrum հ.»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uendh- «պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uendhio-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնձահատ, գնձաջուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. գինդ
գոթ. windan «ոլորել»
գոթ. wandus «ճիպոտ»
շվեդ. բրբ. vann «օղաթել (բույսի վրա)»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 559; Ջահ. ՀԼՊ 156
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՇՏ «արեգակական մաշկազգեստ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ues- «հագնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uēs-kh-ti-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զշտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. զ-գենում ((*ues-un-))
հայ. զգեստ
ալբ. vesh «հագնում եմ»
հուն. εςuος
լատ. vestis «հագուստ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՐ (-ոյ) «տառ, գիր, գրվածք, գրություն, գիրք, նկար, վերագրում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պատռել, քերել, ճղել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uēro-)
արմատից, որ այլ լեզուներում առկա է միայն ածականներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրել, գրիչ, գրագետ, գրագիր, գրաձեւ, գրեղեն, գրապան, գրչություն, արագագիր, 메հենագիրք, որդեգիր, բնագիր, գեղագրել, նշանագիր, համագրել, ձեռագիր, երկաթագիր, տարագիր
Նոր՝
գրադարան, գրախանութ, գրականագետ, գրամանաչ, գրասենեակ, գրավաճառ, գրատուն, գրչածայր, գրչակոթ, գրչահատ, կենսագիր, կենսագրութիւն, բողոքագիր, անդորրագիր, վաւերագիր, տպագիր, բեւեռագիր, սեպագիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. գերծուկ
պրուս. zedo «ակոս»
շվեդ. բրբ. zota «փորփրել»
հ. հնդկ. vrháti «շորթում է, կորզում է, խլում է»
հ. հնդկ. vrscati «քերթում է, հերձում է, ճեղքում է»
գոթ. writs «գիծ»
հ. անգլ. writ «գիր»
հ. անգլ. wrītan «գծել, գրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 561; Ջահ. ՀԼՊ 151
Էջ 163, սյունակ 1 Էջ 163
ԳԻՒՌՆԻՈՎՆ «շերեփուկ, մանր գորտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. γύρινος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 564