Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 513, սյունակ 1
ՄԱՏԵԱՆ
III
(-ի, -ից)
«մագաղաթ, թուղթ. գիրք, գրվածք. արձանագրություն. գրքի գլուխ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *mātyān
հմմտ. մ. պ. mātikān, mātyān: Բեյլին (DKS 329) բերում է զրաղ. պհլ. mātiyān (m’t’n) զուգահեռը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատենագետ,
մատենագիր,
մատենայած,
մատենապատում,
մատենադարան,
մատնարկ,
հոգեմատեան,
մատենագիտություն,
մատենախոս,
մատենախոսություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 269;
Բեյլի (DKS) 329
Էջ 514, սյունակ 1
ՄԱՏԻՏԵԼ
«ընդելուզել (°)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատիտումն
Էջ 514, սյունակ 1
ՄԱՏՆ
II
«բլուր, բարձունք հողակոշտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. matn
Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 271) միացնում է մատոյց «զառիվեր» բառին (տե՛ս մատ-) եւ արաբ. բառի հետ նմանութիւնը համարում է պատահական:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 271
Տե՛ս նաեւ
Էջ 514, սյունակ 1
ՄԱՏՆԵՐ
«սակաւահող, նոսրահող»
Ստուգաբանություն ()
Նոյնն է մատն «բլուր, բարձունք, հողակոշտ» բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 271
Տե՛ս նաեւ
Էջ 515, սյունակ 1
ՄԱՐԱԽ
I
(մորեխ, մորեախ), -ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց
«մորեխ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *madaχ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
madaχa-
բելուջ.
madaχ
պ.
malax
Մատենագիտություն
H. AG 192;
Աճ. ՀԱԲ 274;
Ջահ. ՀԼՊ 533
Էջ 518, սյունակ 1
ՄԱՐ(ՈՒԹԻՒՆ)
««մոլորութիւն» (բբ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *smer-
«մտքում դնել, հիշել, հոգալ»
Թերեւս կապ ունի հուն. μέρμηρα «վրիպել, շեղվել, սխալվել, մեղանչել» բայի հետ, որ չունի հավաստի ստուգաբանութիւն, եւ որ հակված են կապելու հնդեւրոպական *smer- «մտքում դնել, հիշել, հոգալ» արմատի հետ, որից բխեցվում է հայ. մորմոք բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարամիտ,
մարութիւն,
մարդատողական,
մարդամարտուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μέρμηρα
«վրիպել, շեղվել, սխալվել, մեղանչել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՑԱՌ
(բ. մացակ «արմատ»)
«մացառ, թփուտ. խիտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mak-
«տորորել, ճմլել, սեղմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mak-so-)
Ինչպես ցույց է տալիս մացառ եւ մացակ ձեւերի զուգադրումը, արմատն է մաց. սա կարելի է, թերեւս, համեմատել լատ. maceria «ցանկապատ, կավաշեն պատ» բառի հետ, որ հակված են բխեցնելու հնդեւրոպական *mak- արմատից. այս դեպքում, թերեւս, *mak-so > մաց:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
maceria
«ցանկապատ, կավաշեն պատ»
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՒՏ
(մօտ)
«մոտ, մոտիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Նույնը մատ- արմատի հետ. ւ-ի համար հմմտ. յատ-յաւտ (յօտ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատչիլ,
մատտալուտ,
մատտակա,
մատտակաց,
մատտաւոր,
մարդամատ,
չարամատ,
մօտաւորապէս
Տե՛ս նաեւ
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՔԱԼՈՒԿ
«քարածիծառ, մանգաղաթեւ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է մանգաղ բառի տարբերակային մաքու ձեւից` -ուկ վերջածանցով:
Էջ 521, սյունակ 1
ՄԵՂ
(-ի, -աց)
«մեղք, հանցանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel-
«սխալուել, խաբել»
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեղանք,
մեղանչել,
մեղաւոր,
մեղապարտ,
անմեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
mēlas
«ստախօսութիւն»
լատվ.
máldīt
«սխալուել»
հուն.
μέλεος
«զուր, անօգուտ, խեճուկ, թշուառ»
խոլ.
mell
«մեղք, հանցանք»
Մատենագիտություն
H. AG 473;
Աճ. ՀԱԲ 298
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։