Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 51 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔԱՂԱՂ -ոյ (աքալալ, ազալալ, այգալալ, այլեւ աքլալ, աքլար, աքլոր, աքլօր, ագլոր) «հավի արու, աքաղաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «կանչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kəl- կամ *kl-) Կրկնավոր կազմություն, ձայնդարձային ձեւ
Կրկնավոր կազմության բնիկ հնդեւրոպական ծագման *քալ < հնդեւրոպական *kəl- կամ *kl- ձեւից, որ *kel- «կանչել» արմատի ձայնդարձային ձեւն է:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. usa-kalā
հ. իռլ. cailech
կիմր. ceilliog «աքաղաղ» (ան-կախ կազմություններ *kel- արմատից)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 368-369
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔԱՐ -ի, -աց «մայրահավերի ընտանիքի մի թռչուն` Bonasa»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ker «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *kər- կամ *kr-)
բնաձայնական արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. karāyikā «մի տեսակ կռունկ»
հուն. κοραξ
լատ. corvus «ագռավ» (ըստ Տերվիշյանի)
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔԱՐՏԵԼ «մեղադրել, դատապարտել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kar- «նախատել, պարսավել, պատժել»
«նախատել, պարսավել, պատժել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κάρνη «վնաս, տուգանք, պատիժ» (Հեսիքիոս)
հ. իռլ. caire «պարսավանք»
հ. վ. գ. harwēr «ծաղրել»
ռուս. укорять «մեղադրել»
ռուս. кара «պատիժ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔԱՔ (աք, բաք, աբբագ) ««մուկ» (ԲՀ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբր. aqbār «մուկ»
եբր. aqbār «մուկ» բառի աղավաղված ձեւն է, որ այլ ձեռագրերում առկա է աբբաք, աբբագ ձեւերով
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 352
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔԻՍ -ի, -ից (ագիս, աքիստ) ««աքիս, մկնահարսուկ» (մի կենդանի)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kek՛- «աքիս, ժանտաքիս» (անմիջական նախաձեւ՝ *kēk՛-) ա- հավելվածով
Բնիկ հնդեւրոպական` *kēk՛- *kek՛- «աքիս, ժանտաքիս» արմատից` ա- հավելվածով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մկնաքիս, ժանտաքիս, կզաքիս
Էջ 107, սյունակ 1 Էջ 107
ԱՔԱՍ
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «կանչել, գոչել, հնչել» բնաձայնական արմատից. ա- նախահավելվածի համար
թերեւս նաեւ աքար՝ *ker- բնաձայնական արմատից. ա- նախահավելվածի համար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kasa «մի կրծող կենդանի՝ աքիս (՞)»
լիտվ. eškas «ժանտաքիս» (<*keikas)
Էջ 107, սյունակ 1 Էջ 107
ԱՔՍԱՐ ««գետնընկույզ» (bunium bulbocastanum) (՞)» (բուսաբանական)
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ արաբերենից (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Ալիշանի Հայբուսակը տալիս է akutār-ձեւը, որ անհավաստի է. ktr արմատից կա katirā «գազ, խագիրան, Astragalus L.»
Էջ 107, սյունակ 1 Էջ 107
ԱՔՑԱՆ (աքցան, ագցան) «աքցան (գործիք)»
Փոխառություն (թերեւս)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
տինդ. kuly
լակ. կъաьցլա
ագուլ. կսց-կսեց
բաթ. կъացցար «աքցան»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 610
Էջ 107, սյունակ 1 Էջ 107
ԱՔՈԿ «վատ. անպատեհ»
Ծագումն անհայտ է
Իմաստափոխված բարբառային ձեւ ահոկ «հանցանք, վնաս, պակասություն» բառի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 371
Էջ 109, սյունակ 1 Էջ 109
ԲԱ (ներկայի 1-ին դեմք՝ բամ) «խոսել, ասել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhā- «խոսել» *bhā- > բամ, bhā-ti- > բայ, *bhā-ni- > բան, *bhāsri > բառ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բայ, բայածական, աներկբայ, խաբեբայ, մակբայ, թերբայութիւն
Նոր՝
բայական, բայակերտ, բայաձեւ, բայաբուն, բայարմատ, բայական, դերբայ, դերբայական, մակբայակերտ, բան, բանբեր, բանագետ, բանագնաց, բանադրել, բանախօսութիւն, բանաստեղծ, բանաքաղ, բանսարկու, բանել, այլաբանել, փառաբանել, ապարանել, մեծարբանել, դիմաբանել, ընդդիմաբանել, բանահիւսութիւն, բանասիրական, բանաստեղծական, բուսաբան, երկրաբան, երկրաբանութիւն, բութաբանութիւն, կենսաբան, կենսաբանութիւն, բառ, բառգիրք, բառակապ, բառացի, կիսաբառ, բարձրաբարբառ, երկբարբառ, մեծաբարբառ, բառագիտութիւն, բառարան, բառացանկ, բառացուցակ, բառախաղ, բառակազմութիւն, բառական, բառաքննութիւն, բարբառ, բարբառել, անբարբառ, բարբառագետ, բարբառագիտական, բամբաս-, բամբասանք, բամբասել, բամբասական, անբամբաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φαμέν «ասել»
հուն. φάτις «լուր, խօսք, բայ»
հ. իռլ. bōn «խնդիրք»
Մատենագիտություն
H. AG 427-428; Աճ. ՀԱԲ 386; Ջահ. ՀԼՊ 115