Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 51 / 411
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՂՈՒՆ
II
«համակիր, սիրող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhili-
«համաչափ, պատշաճ, հարմար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhilo-)
Կարծեք թե զուգահեռ ունի հուն. φίλος «սիրել, համակրելի», մ. իռլ. bil «լավ», հ. վ. գ. bila «բարի, սիրելի» բառերի մեջ (Pok. IEW 1, 153-154 *bhili-, *bhilo- «համաչափ, պատշաճ, հարմար» արմատի տակ), բայց հնչիւնաբանական յարաբերութիւնը պարզ չէ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անբեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φίλος «սիրել, համակրելի»
մ. իռլ.
bil «լավ»
հ. վ. գ.
bila «բարի, սիրելի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 153-154
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՄ
(<i>-ի, -աց</i>)
(<i>բեմք</i>)
«գահոյք, բազմոց, նստարան, բարձր աթոռ, դատաւորական աթոռ, քարոզչական ամբիոն, տախտակամած, եկեղեցական խորանի տեղ, բեմ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. βήμα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեմական,
բեմասացութիւն,
բեմական,
գրամբեմք
Նոր՝
բեմադրել, բեմադրութիւն, բեմայարդար, բեմբասաց, բեմբասացութիւն
բեմադրել, բեմադրութիւն, բեմայարդար, բեմբասաց, բեմբասացութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 343;
Աճ. ՀԱԲ 439
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՌՆ
(<i>-ին, -ինք, -ռանց</i>)
«բեռ, ծանրութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«բերել, տանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bher-no-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *bher-no-` *bher- «բերել, տանել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեռնաբարձ,
բեռնական,
բեռնակիր,
բեռնակրութիւն,
բեռնաւոր,
բեռնատար,
ծանրաբեռն,
ծանրաբեռնել,
меծաբեռն,
դժուարաբեռն
Նոր՝
բեռնագին, բեռնագիր, բեռնանաւ
բեռնագին, բեռնագիր, բեռնանաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
*barre, (bharnā) «բեռ»
հուն.
φερνή «օժիտ»
հուն.
φόρτος «բեռ»
հ. հնդկ.
bhara
գ.
Bürde «բեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 429;
Աճ. ՀԱԲ 440
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՍԵՔՍՏՈՆ
«նահանջ տարուայ աւելադիր օրը (փետրուարի 29)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. βίσεξτος
հուն. βίσεξτος-ի հյց. βίσεξτον ձեւից
Մատենագիտություն
H. AG 343;
Աճ. ՀԱԲ 440
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՍՏ
«մած, -կապ (°?)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhendh-to)
Կապ ունի՞ արդեօք հնդեւրոպական *bhendh- «կապել» արմատի հետ, հնչիւնապէս հնարաւո՞ր է արդեօք *bhendh-to > բեստ. *bhendh-ը հայերէնում տալիս է պինդ, իսկ *dh-t կապակցութեան՝ -st-ի փոխվելու մասին հաւաստի տուեալ չկա:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստաբեստ,
հաստաբեստագոյն,
հաստաբեստել
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՐ
(<i>-բեր, -ոյ, -ի, -ից</i>)
«բերում, բերելը, բերք, պտուղ, ծնունդ, ծննդաբերութիւն, երաժշտական մի խաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերել,
համբերել,
բազմաբեր,
դառնաբեր,
հրամանաբեր,
նորաբեր,
մտաբերիլ,
շահաբեր,
անբեր,
բարեբեր,
խստամբեր,
խստամբերութիւն,
վշտամբեր,
չարամբեր,
բերրի
Նոր՝
աղետաբեր, անձրեւաբեր, արդիւնաբերական, արդիւնաբերութիւն, պտղաբեր
աղետաբեր, անձրեւաբեր, արդիւնաբերական, արդիւնաբերութիւն, պտղաբեր
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԱՆ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց)
«բերան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«սուր գործիքով գործել՝ ծակել, կտրել, ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhereno-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերանաբաց,
բերանակապ,
բերանապարիշտ,
բերանացի,
բերանաբացել,
շնաբերան,
սրաբերան,
կիսաբերան,
միաբերան,
գայլաբերան,
դաշտաբերան,
ըմբերանել,
*ընդբերանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
burnà «բերան»
բուլղ.
berna «շրթունք»
ալբ.
brime «անցք»
մ. խոլ.
bern(a) «ճեղք, բացվածք»
Մատենագիտություն
H. AG 429;
Աճ. ՀԱԲ 442;
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԴ
(-ի, -աց)
«բերդ, ամրոց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. birtu(m)
Աղբյուր՝ արամ. bērtā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերդակալ,
բերդամէջ,
բերդարգել,
բերդեան,
բերդնորդ,
բերդապահ,
բերդաքաղաք,
բերդատէր,
բերդամուտ,
միջնաբերդ,
ներքնաբերդ,
վերնաբերդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 442;
Ջահ. ՀԼՊ 476
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԴԱԶԵՂ
«հերարձակ»
Անստույգ (թերեւս)
Կազմություն բերդ (աղավաղված՝ բրդ- «բուրդ»՞) եւ զեղ (զեղուլ «արձակել, տարածել») բաղադրիչներից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 443
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԿՐԻԼ
«ուրախանալ, հրճվել, զվարճանալ»
Ծագումն անհայտ է
Թեեւ հնարավոր է բերկր- հիմքի հնդեւրոպական ծագումը, բայց առայժմ հավաստիորեն չի որոշված։ Դյումեզիլի կարծիքը բերկրիլ եւ բարկ ձեւերի՝ *bheru- եւ *bhru- «արագ շարժվել, հուզվել» նախաձեւերից ծագելու մասին խիստ կասկածելի է (Pok. IEW 1, 144), եւ որեւէ հնչյունական հիմք չկա կապելու հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ» եւ գոթ. batira «ավելի լավ» ձեւերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է *-a ձայնավորով *bhad-a- «լավ» արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերկրական,
բերկրություն,
բերկրումն,
բերկրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ»
գոթ.
batira «ավելի լավ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 144;
Pok. 106
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։