Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված · Էջ 51 / 186
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՊ (-ի, -աց) «դեպք, դիպված, հարմար, պատշաճ, դեպի, մեկի կողմը»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dheya- «տեսնել, նայել»
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից։ Այն թերեւս հանգում է հնդեւրոպական *dheya- «տեսնել, նայել» արմատին, որտեղից իրանական ճանապարհով ծագում են հայ. դէմ, դէտ ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեպետդեպ, դեպուդեպ, դեպուղիղ, դիպուն, դիպան, դիպատրութիւն, դիպիլ, դիպող, դիպուկ, դիպադէպ, ինքնադէպ, բարեդէպ, հանդէպ, հանդիպիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՏ (-ի, -աց) «դիտող, պահապան, հսկիչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *dēt
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *dēt։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դետակն, դիտել, դիտանոց, դիտաւոր, դիտաւորութիւն, դիտակ, հրաշադէտ, դիտադէտ, գիշերադէտ, գեղեցկադիտակ
Նոր՝
դիտարան, դիտատորեալ, դիտմամբ, ակնդէտ, աստղադիտակ, հեռադիտակ, մանրադիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. dītan
պ. dīdan
ավ. vi-daētaz- «չորս կողմը նայող, դետ»
Մատենագիտություն
H. AG 141; Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺՆԵԱՅ (-ի, -ից) (դժնի, այլեւ դժնեակ, դժնակ) «դաժան, դժնդակ, խիստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ պ. dužan
Աղբյուր՝ պ. dižan
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժնէութիւն, դժնութիւն, դժնեագոյն, դժնահայեաց, դժնամիտ, դժնաբարք, չարադժնեայ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 663; Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺՆԻԿ (-ի) «եղջերափուշ, ալաժահրի, եղինջ, վատ, դժնդակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *duž(i)nik
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. dūžna «մեղու, խայթոց, կնճիթ»
պ. dūžīna «հերյուն, բիզ»
պ. dižīna «հերյուն, բիզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 663
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺՈԽ (-ոյ (անեզ. գործած.)) (ճուճաղ, ճուճաղխ) «դժոխք, գեհեն, գերեզման, դժվար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժոխակուլ, դժոխաբնակ, դժոխապետ, դժոխանման, դժոխաբանել, դժոխաւոր, դժոխերես, դժոխանալ, դժոխագնաց, դժոխելանելի, դժոխերասան, դժոխագիւտ, դժոխին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. dažoahva
պրթ. dožax
մ. պ. dušaxv
պ. dožax
Մատենագիտություն
H. AG 142-143; Աճ. ՀԱԲ 664; Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺՈՒԱՐ (-ի, -աց) (բրբ. դժար) «դժվար, ոչ հեշտ. դժվարանցանելի տեղ (լեռներում) (հզն. գործածությամբ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dužvar
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժուարանալ, դժուարանք, դժուարութիւն, դժուարագիւտ, դժուարալուր, դժուարամատոյց, դժուարապահ, դժուարակամ, դժուարալոյծ, դժուարամիտ, դժուարակիրթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ. dižvār
մ. պ. dašxvar
պ. dušvār
Մատենագիտություն
H. AG 143; Աճ. ՀԱԲ 665
Էջ 198, սյունակ 1 Էջ 198
ԴԺՊԱՀ
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժպհի, դժպհել, դժպհություն, դժպհագույն, դժպհակ
Էջ 198, սյունակ 1 Էջ 198
ԴԻ I (-ոյ) «դիակ, շաղիղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «անհետանալ, մեռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhuīto-/*dhuēi-)
հիմքից, որ գալիս է արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիտապաստ, դի(ա)թաւալ, դիազերծ, դիակալ, դիակապուտ, դիահանք, դիակն
Նոր՝
դիազննություն, դիակառք, դիահերձել, դիահերձում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. dīth «վերջ, մահ»
հ. անգլ. dwīnan «հանել, անհետանալ»
լիտվ. dīsti «հանգչել, մարել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 666; Pok. IEW 261
Էջ 199, սյունակ 1 Էջ 199
ԴԻԿԼԻԿՈՆ (դիկղիկոն) «մի տեսակ թաղանթ (մարմնի մեջ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. *δικλίκον
ճիշտ չէ δικλίδον ձեւ վերականգնելը, եթե նկատի առնենք, որ Թրակացու քերականության մեջ այս բառը հիշված է իբրեւ օրինակ նախահարաշեշտավոր բառի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 668
Էջ 199, սյունակ 1 Էջ 199
ԴԻՄԱԿ «կերպարանք, դեմք, աչք. դիմակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dēmak «կերպարանք, դեմք»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։ հմմտ. մ. պ. dēmak «կերպարանք, դեմք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմակահանդես, դիմակավոր, դիմակավորել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 669